Μια αποφασιστική μάχη του Άξονα της Αντίστασης
Της Λεϊλά Γκανέμ
Αρχισυντάκτριας του Bada’el
Ι. Μια θυελλώδης μάχη ανάμεσα στους πρίγκιπες και τους φτωχούς μέσα στην Ιστορία
Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας της, η Υεμένη νίκησε τους εισβολείς της. Της δόθηκε το προσωνύμιο «Ευτυχισμένη Υεμένη», επειδή έρχεται σε αντίθεση με την απέραντη έρημο της Αραβίας, γεγονός που προκαλεί στους Σαουδάραβες γείτονές της ένα αίσθημα απληστίας, συνοδευόμενο από βαθύ και ενστικτώδες μίσος.
«Με τη φτώχεια της, τον “ιμάμη” της, τον υπερήφανο, αφοσιωμένο και αυτάρκη χαρακτήρα της, καθιστά μάταιη κάθε προσπάθεια προσβολής της αξιοπρέπειας και της κυριαρχίας της», αναφέρει ένα αφήγημα [1]. «Αυτά τα χαρακτηριστικά ενισχύονται από τη γεωγραφία της επικράτειάς της και τη δυσκολία κατάληψης των πόλεων της, ιδίως της οχυρωμένης πρωτεύουσάς της, της Σαναά, οι κάτοικοι της οποίας υποφέρουν από έλλειψη οξυγόνου· γεγονός που εξηγεί, άλλωστε, την πρωτότυπη και μοναδική στον κόσμο τοπική αρχιτεκτονική».
Πρόκειται, επομένως, για μια ιδιαίτερα δύσβατη, σχεδόν απροσπέλαστη γεωγραφική περιοχή, με επιβλητικά βραχώδη βουνά, σαν οχυρώσεις, και βαθιές κοιλάδες. Λέγεται ότι αυτό έχει αντίκτυπο στην ιδιοσυγκρασία των κατοίκων αυτών των ορεινών περιοχών, ενισχύοντας την ικανότητά τους να αντιστέκονται. «Η ευρηματικότητα του Υεμενίτη μαχητή, που συχνά πολεμά ξυπόλυτος και έχει μικρό ανάστημα —το οποίο θυμίζει εκείνο των Βιετκόνγκ—, τον καθιστά ευέλικτο και άπιαστο για τον “εχθρό”. Μπορεί να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα κουρνιασμένος σε μια τρύπα καλυμμένη με αγκάθια ή κάτω από καταρρακτώδη βροχή, αρκούμενος σε λίγους χουρμάδες μέχρι την αποφασιστική αναμέτρηση με τον εχθρό· και κατόπιν να ξεκινά την αναζήτηση ενός ματσού από κάτ» [2].
ΙΙ. Ένα ιστορικό μπούμερανγκ
Ο σημερινός πόλεμος ανάμεσα στους Υεμενίτες και τους Σαουδάραβες είναι ένας αιώνιος πόλεμος, που ανάγεται στην ίδρυση του «Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας», ανάμεσα στον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, μετά την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τον κατακερματισμό της αραβικής περιοχής σε ένα μωσαϊκό κρατών, στο κέντρο του οποίου βρισκόταν ένα εβραϊκό αποικιακό κράτος, προορισμένο να διατηρεί αυτόν τον κατακερματισμό.
Η Μεγάλη Βρετανία είχε υποσχεθεί στον Σερίφη της Μέκκας ότι θα του παραχωρούσε ένα «ανεξάρτητο» βασίλειο, εάν εξεγειρόταν εναντίον των Οθωμανών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, την κατοχή της Παλαιστίνης και τη δημιουργία ενός «Εμιράτου» στην Αραβική Χερσόνησο, καθώς και σε χώρες που τελούσαν υπό αγγλογαλλική εντολή στην αραβική Ανατολή. Ωστόσο, η αμερικανική αυτοκρατορία, η οποία κληρονόμησε την αυτοκρατορία της Μεγάλης Βρετανίας κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, επέλεξε τη Σαουδική Αραβία ως δούρειο ίππο, στο πλαίσιο της συμφωνίας που υπογράφηκε μεταξύ του Αμπντουλαζίζ και του Ρούζβελτ, με αντάλλαγμα το πετρέλαιο.
Επί 800 χρόνια, η Υεμένη δεν κατακτήθηκε ποτέ από καμία αυτοκρατορία (ούτε από την οθωμανική ούτε από τη βρετανική). Μόνο μετά τη γέννηση της Σαουδικής Αραβίας άρχισαν οι αλλεπάλληλες προσπάθειες υποταγής της από το λεγόμενο «Βασίλειο των Σαούντ», το οποίο ήθελε να βγει από τη Σαχάρα για να αποκτήσει πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά Μπαμπ ελ-Μάντεμπ, επιχειρώντας να καταπιεί τη Βόρεια Υεμένη, το Σουλτανάτο του Ομάν και τα υπόλοιπα εμιράτα της Αραβικής Χερσονήσου. Όλες αυτές οι προσπάθειες, όμως, απέβησαν μάταιες.
Αδυνατώντας να κατακτήσει στρατιωτικά την Υεμένη, το ουαχαμπιτικό βασίλειο, αποφασισμένο να θεωρεί τη χώρα αυλή του, επιδίωξε να επεκτείνει την επιρροή του ενισχύοντας τις συγγενικές σχέσεις μεταξύ των φυλών της Βόρειας Υεμένης και των φυλών της νότιας Σαουδικής Αραβίας. Αξιοποιώντας τα πετρελαϊκά του έσοδα, άρχισε να παρέχει στους Υεμενίτες μια «αδελφική βοήθεια» (sic), καθώς και φθηνό εργατικό δυναμικό στα εδάφη του. Μετά την προσάρτηση των Νατζράν, Τζιζάν, Ασίρ και της «Κενής Συνοικίας» της ερήμου, το Βασίλειο ζήτησε να προσφύγουν σε διαιτησία για την οριοθέτηση των συνόρων. Έτσι επισφραγίστηκε η Συμφωνία της Ταΐφ του 1934, την οποία η Βόρεια Υεμένη αναγνώρισε μόλις το 2000, όταν ο Αλί Αμπντάλα Σάλεχ την ενέκρινε, με αντάλλαγμα την έγκριση από τη Σαουδική Αραβία της επέκτασης της εξουσίας της σε ολόκληρη τη Νότια Υεμένη.
Το είδος της πατριαρχικής σχέσης που επέβαλλε η Σαουδική Αραβία στη Βόρεια Υεμένη αποσκοπούσε στο να ανακόψει κάθε πολιτική αλλαγή και κάθε ενδεχόμενη εξωτερική επιρροή, την περίοδο κατά την οποία το αντιαποικιακό απελευθερωτικό κίνημα της δεκαετίας του 1950, που είχε συγκλονίσει τον Τρίτο Κόσμο, βρισκόταν σε άνοδο. Έτσι, όταν ο Νάσερ της Αιγύπτου επιχείρησε να υποστηρίξει τους δημοκρατικούς της Υεμένης εναντίον των μοναρχικών, η Σαουδική Αραβία, με την υποστήριξη των βρετανικών και αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, επενέβη και δολοφόνησε διαδοχικά δύο δημοκρατικούς προέδρους της Υεμένης, τον Άχμεντ αλ-Γκασμί και τον Ιμπραχίμ αλ-Χαμντί, οι οποίοι επιδίωκαν να απαλλαγούν από τη σαουδαραβική κηδεμονία. Στη συνέχεια, εγκαταστάθηκε στην προεδρία ο Αλί Αμπντάλα Σάλεχ, ενώ συγγενής του ήταν ο επικεφαλής του Κόμματος Ισλάχ, το οποίο προστατευόταν από το σαουδαραβικό βασίλειο, Αμπντάλα αλ-Άχμαρ.
Πέρα από τον πολιτικό έλεγχο, η Σαουδική Αραβία επιθυμούσε να παρεμποδίσει την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Υεμένη, ασκώντας πιέσεις στις βρετανικές, γαλλικές, ιταλικές και ρωσικές εταιρείες έρευνας και εκμετάλλευσης, προκειμένου να διατηρήσει την Υεμένη σε καθεστώς εξάρτησης. Σε αντάλλαγμα, σχεδίαζε να επεκτείνει, σε συνεργασία με τις δυτικές εταιρείες, έναν σαουδαραβικό πετρελαιαγωγό μήκους 1.800 χιλιομέτρων, μέχρι τις ακτές της Υεμένης, με κατεύθυνση προς την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Για να γίνει αυτό, απαιτούνταν ο έλεγχος της υεμενίτικης Χαντραμάουτ.
Τη δεκαετία του 1970, ο βασιλιάς Φαϊζάλ, φοβισμένος από την άνοδο των μαρξιστών στην εξουσία στον Νότο, επέλεξε να κρατήσει χαμηλό προφίλ και επιχείρησε να καθησυχάσει τους Υεμενίτες με μια περίφημη ομιλία, στην οποία δήλωνε: «Δεσμευόμαστε ενώπιον του Θεού και ενώπιον σας ότι δεν θα παρέμβουμε στις επιλογές σας και ότι θα αφήσουμε τους αδελφούς μας να αποφασίσουν για την τύχη τους. Και εάν αθετήσουμε τις υποσχέσεις μας, έχετε το δικαίωμα να μας κρίνετε ως εγκληματίες».
Η άνοδος στην εξουσία, το 2015, του σημερινού βασιλιά Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν σημαδεύτηκε από την εκδήλωση εχθρότητας και την έναρξη ενός ανοιχτού πολέμου σε όλα τα επίπεδα. Ο αποκλεισμός της χώρας επιβλήθηκε με την υποστήριξη της «διεθνούς κοινότητας» —για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, του ιμπεριαλιστικού Δυτικού κόσμου και των πιονιών του.
Ο Μπεν Σαλμάν, μεθυσμένος από την ευφορία που του προκαλούσε το εσωτερικό του πραξικόπημα, επιδίωκε να αναβαθμίσει το βασίλειό του στο πλαίσιο της «διεθνούς κοινότητας», προτείνοντας στον ιμπεριαλισμό να αποτελέσει έναν από τους πυλώνες του σχεδίου του για την υποταγή της Μέσης Ανατολής στη δυτικοσιωνιστική κηδεμονία.
Εκείνη την εποχή, το σχέδιο αυτό δεν χρησιμοποιούσε πολεμική ρητορική του τύπου «να επαναφέρουμε την Υεμένη ή το Ιράν ή τον Λίβανο στον Μεσαίωνα». Αντίθετα, κήρυττε μια φιλελεύθερη γλώσσα: «άνοιγμα, ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία…» (sic).
Πράγματι, το «αναπτυξιακό σχέδιο 2020-2030» που πρότεινε ο Μπεν Σαλμάν εντασσόταν στο αμερικανικό σχέδιο για τη Μέση Ανατολή, το οποίο είχε ανακηρύξει ως ιδεολογικό και πολιτικό στόχο του «την καταπολέμηση των αυταρχικών καθεστώτων στο Ιράν, τη Συρία και το Ιράκ…». Τα καθεστώτα αυτά χαρακτηρίστηκαν «Άξονας του Κακού», επειδή διέφευγαν από τον έλεγχο της αμερικανοσιωνιστικής επιβολής…
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του, Αμπντάλα αλ-Τζουμπέιρ, αναφέρθηκε χωρίς περιστροφές στην «ανάγκη εξάλειψης όσων είναι εχθρικοί προς την περιφερειακή σταθερότητα, σε μια περίοδο ειρήνης με το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Οι μοναρχίες του Κόλπου και το Ισραήλ: ένας και ο αυτός αγώνας
Παρότι η Σαουδική Αραβία δεν έχει ακόμη εξομαλύνει τις σχέσεις της με το σιωνιστικό κράτος, αυτό δεν την εμπόδισε να συμμετάσχει, στα μέσα Ιουνίου του 2024, στη Μανάμα, σε κοινή συνάντηση του αρχηγού του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, Χέρτσι Χαλεβί, με τους ομολόγους του από πέντε αραβικές χώρες (Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Μπαχρέιν). Αυτή η μυστική συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), είχε ως στόχο τον συντονισμό της άμυνας των χωρών αυτών απέναντι στις βαλλιστικές επιθέσεις των χωρών του «Άξονα της Αντίστασης» (Ιράν, Υεμένη, Ιράκ, Λίβανος, Γάζα).
III. Η Βόρεια Υεμένη και η ανάδυση της Ανσάρ Αλλάχ: μια νέα ιστορική εποχή
Η εξέγερση των Χούθι στην Υεμένη, που ξεκίνησε το 2004 στη βορειοδυτική Υεμένη, ήταν μια ταξική εξέγερση, η οποία διαμαρτυρόταν για την περιθωριοποίηση της περιοχής τους και την ευθυγράμμιση των ηγετών της Σαναά με την πολιτική της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΠΑ. Στην πραγματικότητα, οι Χούθι, οι οποίοι είναι αυστηροί και λιτοί ορεινοί πληθυσμοί σιιτικού θρησκεύματος, υφίσταντο επί μακρόν διώξεις από τους σουνίτες σαλαφιστές, συμμάχους των Σαουδαράβων.
Γνωστοί ως μαχητικοί πολεμιστές, οι Χούθι κατάφεραν, από το 2014, να καταλάβουν μεγάλο μέρος της χώρας και να εδραιώσουν την εξουσία τους στην πρωτεύουσα Σαναά. Αμέσως μετά την κατάληψη της εξουσίας, η Ανσάρ Αλλάχ και τα κόμματα του Βορρά απέρριψαν τις προτάσεις της Σαουδικής Αραβίας για τη διαίρεση της Υεμένης και την υπαγωγή της υπό την κηδεμονία της.
Από αυτή την άποψη, τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 2014 αποτελούν αποφασιστική καμπή στην πολιτική ιστορία της Υεμένης, εγκαινιάζοντας μια νέα φάση στον αγώνα για την εθνική λήψη αποφάσεων και φέρνοντας στο προσκήνιο το ζήτημα της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και των ορίων της εξωτερικής επιρροής στο κράτος της Υεμένης.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία τελικά, το 2013, ανέτρεψε τον σύμμαχό της, πρόεδρο Αλί Αμπντάλα Σάλεχ, επειδή είχε καταστεί υπερβολικά ανεξάρτητος, και εγκατέστησε στη θέση του τον αναπληρωτή του, Αμπντ Ραμπού Μανσούρ Χάντι, ο οποίος εμφανιζόταν περισσότερο συμβατός με το φιλελεύθερο κύμα της «Αραβικής Άνοιξης», έσπευσε να συγκροτήσει έναν συνασπισμό 17 χωρών, προκειμένου να απονομιμοποιήσει τους Χούθι και να εξαπολύσει τον πόλεμο κατά της Σαναά. Η Ουάσιγκτον δεν άργησε να συμπεριλάβει τους Χούθι στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων.
Η επίθεση ήταν τρομερή. Οι βομβαρδισμοί στόχευαν πολιτικούς στόχους: λαϊκές αγορές, νοσοκομεία, αίθουσες εκδηλώσεων, καταφύγια… Θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι οι Σαουδάραβες και οι Εμιρατινοί, αυτές οι μοναρχίες-πιόνια του ιμπεριαλισμού, χρησιμοποίησαν εναντίον του λαού της Υεμένης τις ίδιες μεθόδους που εφαρμόζουν οι Ισραηλινοί εναντίον του παλαιστινιακού λαού: εξόντωση των άοπλων και ανυπεράσπιστων αμάχων για τη σπορά του τρόμου και συστηματική καταστροφή των υποδομών της χώρας, με σκοπό την υπονόμευση των θεμελίων κάθε κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής. Ο στόχος είναι να εξαναγκαστεί η Υεμένη να προσχωρήσει στην πετρελαιομοναρχική τάξη πραγμάτων, υπό την ηγεμονία του δυτικού ιμπεριαλισμού. Ο στόχος αυτός παραμένει αμετάβλητος: για τους εμίρηδες των πετροδολαρίων, η Σαναά πρέπει να διαλύσει τη συμμαχία της με τον Άξονα της Αντίστασης.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, από την πλευρά τους, υποκινούμενα από τον Ισραηλινό σύμμαχό τους, εισήλθαν στον πόλεμο στη Νότια Υεμένη, όχι χωρίς να βρίσκονται σε ανταγωνισμό με τη Σαουδική Αραβία. Συγκρότησαν τις δικές τους πολιτοφυλακές, τους «Γίγαντες», στρατολογώντας σαλαφιστικές ομάδες εχθρικές προς το φιλοσαουδαραβικό Κόμμα Ισλάχ. Οι επιθέσεις τους στόχευαν τις ακτές, τα λιμάνια και τα νησιά, ορισμένα από τα οποία έχουν μετατραπεί σε ισραηλινές στρατιωτικές βάσεις.
Το 2015, η Ανσάρ Αλλάχ κατάφερε να αποκρούσει τη σαουδοεμιρατινή επίθεση και μπόρεσε να επεκτείνει την επιρροή της, ελέγχοντας περίπου το 40% του ζωτικού εδάφους της Υεμένης, στο οποίο κατοικεί το 70% του πληθυσμού της χώρας. Σε ιδεολογικό επίπεδο, ο Αμπντέλ-Μαλέκ αλ-Χούθι (ο Νασράλα της Υεμένης) κατάφερε να αποδομήσει το σαουδαραβικό αφήγημα, το οποίο υιοθετήθηκε από τη διεθνή κοινότητα και τα Ηνωμένα Έθνη, σχετικά με τη φύση του πολέμου στην Υεμένη.
Οι τελευταίοι, συμπεριλαμβανομένης της πλειονότητας των αραβικών κυβερνήσεων, θεωρούν την Ανσάρ Αλλάχ δύναμη προσκείμενη στο Ιράν, η οποία ενεργεί σύμφωνα με τις οδηγίες του και υπηρετεί, επομένως, τα συμφέροντα μιας ξένης χώρας και όχι τα συμφέροντα του λαού της ούτε την ανεξαρτησία της Υεμένης.
Είναι αναμφισβήτητο ότι στόχος του συνασπισμού των πετρελαιομοναρχιών δεν είναι μόνο να πλήξει τη φήμη του κινήματος της Ανσάρ Αλλάχ, αλλά και να υποστηρίξει ότι δεν υπάρχει υεμενίτικο ζήτημα και ότι οι Χούθι προωθούν μια ατζέντα που ανήκει στο Ιράν και στις προεκτάσεις του, όπως η Χεζμπολάχ και τα άλλα μέλη του Άξονα της Αντίστασης».
Η Ανσάρ Αλλάχ κατακεραύνωσε εξαρχής τους ισχυρισμούς του Ριάντ και κατηγόρησε τη Σαουδική Αραβία ότι διατηρεί εδώ και αιώνες ηγεμονικές φιλοδοξίες απέναντι στην Υεμένη, στηριζόμενη στην υποστήριξη της Μεγάλης Βρετανίας, των ευρωπαϊκών αποικιοκρατικών χωρών και της αμερικανικής αυτοκρατορίας, προκειμένου να προστατεύσει τα γεωπολιτικά της συμφέροντα στην περιοχή.
Η Σαναά δεν αρνείται τις στρατηγικές και ιδεολογικές επιλογές της ούτε την ένταξή της σε έναν περιφερειακό άξονα, τον Άξονα της Αντίστασης, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν διεθνή ιμπεριαλιστικό άξονα, που διαθέτει και αυτός αμέτρητους βραχίονες και εντολοδόχους, όπως τις αραβικές κυβερνήσεις-μαριονέτες, θεσμούς και οργανισμούς… οι οποίοι υπηρετούν τα συμφέροντα των αρπακτικών που είναι εχθροί των λαών και της ισραηλινής γενοκτονικής αποικιοκρατίας.
Σε αυτή την αντιπαράθεση, η Σαναά κέρδισε τη συμπάθεια και την επιρροή των Υεμενιτών όλων των φυλετικών, θρησκευτικών και πολιτικών πεποιθήσεων, απέναντι στη Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ και τις δυτικές χώρες. Απέκτησε πρόσθετη λαϊκή υποστήριξη στον αραβικό κόσμο κατά τη στρατιωτική επέμβασή της υπέρ της Γάζας και την επιτυχία της να παραλύσει κατά 85% το ισραηλινό λιμάνι του Εϊλάτ και να εμποδίσει τις στρατιωτικές ενισχύσεις προς τους σιωνιστές. «Απέδειξε τις μαχητικές της ικανότητες», σύμφωνα με τον Τζον Κλάιν (του Middle East Eye), «καταστρέφοντας περίπου 36 πλοία με προορισμό το Ισραήλ και καταλαμβάνοντας τον έλεγχο του μεγάλου νησιού Χανίς στην Ερυθρά Θάλασσα, το οποίο συνδέεται στενά με τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών». Ο Κλάιν υποστηρίζει μάλιστα ότι «αφού έλαβε πληροφορίες από τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, η Σαναά έπληξε ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο».
Η Ανσάρ Αλλάχ απέκτησε μεγαλύτερη ηθική δυναμική και πολεμική εμπειρία κατά την αντιπαράθεσή της με τις αμερικανικές δυνάμεις. Ο Τραμπ, ο οποίος εξαπέλυσε τον άμεσο πόλεμό του κατά της Υεμένης για να υπερασπιστεί το Ισραήλ, βρέθηκε τελικά υποχρεωμένος, ύστερα από 53 ημέρες πολεμικών επιχειρήσεων, να ζητήσει συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη Σαναά, η οποία, άλλωστε, εξακολουθεί να ισχύει.
Με την πάροδο του χρόνου, οι δυνάμεις της Ανσάρ Αλλάχ ανέπτυξαν τις μαχητικές, πληροφοριακές και κατασκευαστικές τους δυνατότητες στον τομέα των όπλων. Δημιούργησαν πολυεπίπεδες μονάδες ασφαλείας και πληροφοριών, οι οποίες τους επιτρέπουν να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της υεμενίτικης επικράτειας, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Σύμφωνα με την έκθεση του «Αμερικανικού Οργανισμού Εξοπλισμών», που δημοσιεύθηκε στη Wall Street Journal στις 13 Οκτωβρίου 2026, οι Υεμενίτες έχουν αποκτήσει μεγάλη εμπειρία στη μετατροπή βασικού εξοπλισμού που εισάγεται από την Κίνα, με σκοπό την κατασκευή πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και στρατιωτικών εξαρτημάτων. Όσον αφορά τις ενισχύσεις των στρατευμάτων, ο αριθμός των εκπαιδευμένων μαχητών αυξήθηκε από 220.000 σε 350.000 μέσα σε εννέα μήνες, μεταξύ 2025 και 2026.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναλαμβάνουν τις κατηγορίες τους σύμφωνα με τις οποίες η Κίνα και οι επιχειρήσεις της προμηθεύουν την Ανσάρ Αλλάχ με τεχνολογίες και υλικά «διπλής χρήσης», δηλαδή τεχνολογίες που προορίζονται γενικά για πολιτικές και εμπορικές χρήσεις, αλλά μπορούν να τροποποιηθούν από ένοπλες δυνάμεις, ώστε να συμβάλουν στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων τους, ιδίως για τη στοχοποίηση εχθρικών πλοίων στην Αραβική Θάλασσα ή στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας Anthropic, σε έκθεσή της σχετικά με την κακόβουλη χρήση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, η εταιρεία ανέφερε ότι εντόπισε μια ομάδα ανάπτυξης όπλων στη Βόρεια Υεμένη, η οποία χρησιμοποιούσε το μοντέλο της Claude για να εργαστεί πάνω σε τρία προγράμματα εξοπλισμών, και συγκεκριμένα:
– Βαλλιστικό πύραυλο πολλαπλών σταδίων, με βεληνεκές άνω των 2.000 χιλιομέτρων.
– Πυραύλους διαφόρων τύπων, με την ονομασία R2000, συμπεριλαμβανομένης μιας έκδοσης εξοπλισμένης με την ιδέα του υπερηχητικού οχήματος ολίσθησης.
– Έναν κατευθυνόμενο πύραυλο, ο οποίος έχει ήδη υποβληθεί σε επιτόπια δοκιμή στην Υεμένη.
Η Σαουδική Αραβία αισθάνθηκε κλονισμένη από αυτές τις σημαντικές εξελίξεις, ιδίως από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τις ΗΠΑ, την οποία ο Μπεν Σαλμάν θεωρεί παραβίαση της «παλαιάς συμφωνίας αμερικανικής προστασίας του βασιλείου, η οποία επισφραγίστηκε μεταξύ του Αμπντουλαζίζ και του Ρούζβελτ». Ακόμη χειρότερα, η συμφωνία με την Υεμένη έρχεται μετά την εκκένωση της αμερικανικής βάσης στη Σαουδική Αραβία, ύστερα από τον βομβαρδισμό της από το Ιράν κατά τη διάρκεια του αμερικανικού πολέμου εναντίον του Ιράν.
Προκειμένου να προστατεύσει τους πετρελαιαγωγούς και τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της, το Ριάντ έσπευσε να συνάψει αμυντικές συμφωνίες με τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, για την αγορά όπλων και την αποστολή ενισχύσεων σε εμπειρογνώμονες και στρατιωτικό εξοπλισμό προς την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία εδρεύει στη Σαουδική Αραβία. Το Ριάντ εξακολουθεί να ελπίζει στην ανάπτυξη της επιχείρησης «Ασπίδες», που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 2022 για την προστασία του Μπαμπ ελ-Μάντεμπ και της Ερυθράς Θάλασσας, προκειμένου να διεξαγάγει τον πόλεμο στα Στενά του Ορμούζ και να «αποκαταστήσει τη σταθερότητα στην περιοχή», όπως ισχυρίζεται.
Παράλληλα με τα στοιχήματα που τοποθετεί στις χώρες της ΕΕ, ο Μπεν Σαλμάν ποντάρει σήμερα στην παρέμβαση των χωρών της «Συμφωνίας της Μέκκας» στον πόλεμο (Τουρκία και Πακιστάν) και κατάφερε να εντείνει την πίεση προς την Αίγυπτο, η οποία συμφώνησε να συνεργαστεί. Καμία από αυτές τις χώρες, βυθισμένες σε άλυτες εσωτερικές κρίσεις, δεν φαίνεται ικανή να στείλει μάχιμες δυνάμεις στην Υεμένη, όπως είχαν επιχειρήσει να κάνουν το 2025 και είχαν αναγκαστεί να αποσυρθούν.
- Οι μαχητές της Υεμένης και τα διδάγματα από το Ιράν
Ένας από τους εκπροσώπους της Ανσάρ Αλλάχ, ο Αμπντάλα Τζενίντ, εξήγησε πρόσφατα, σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο Al-Mayadeen, ότι οι ηγέτες της χώρας του άντλησαν ορισμένα σημαντικά διδάγματα από τη στρατηγική των Ιρανών απέναντι στον εγκληματικό πόλεμο που διεξάγουν εναντίον τους οι Ηνωμένες Πολιτείες:
Η αξιοποίηση του παράγοντα χρόνου και του πολέμου φθοράς, χωρίς να σπαταλούν το σύνολο του οπλισμού τους: «Βρισκόμαστε στη χώρα μας. Εκείνοι που μας επιτίθενται πρέπει να πληρώσουν το τίμημα».
Η χρησιμοποίηση της γεωγραφίας ως όπλου πολέμου: το Ορμούζ στο Ιράν, το Μπαμπ ελ-Μάντεμπ στην Υεμένη. Το γεγονός ότι η μάχη μεταφέρθηκε από τη Σαναά στην Ερυθρά Θάλασσα επιτρέπει στην Υεμένη να βγει από τα στενά όρια ενός τοπικού πολέμου και να μετατρέψει τη σύγκρουση σε έναν παγκόσμιο παράγοντα επιρροής στις ισορροπίες των διεθνών διαδρόμων.
Η αντιμετώπιση της αεροπορικής και τεχνολογικής υπεροχής του εχθρού μέσω μιας νέας, σχεδόν δογματικής αντίληψης, η οποία συνίσταται στο να θεωρείται «η επίθεση ως το κύριο μέσο άμυνας». Η λέξη «άμυνα» απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από το λεξιλόγιό τους.
Ωστόσο, η ανταλλαγή εμπειριών με τους συμμάχους τους στον Άξονα της Αντίστασης εισήγαγε τον όρο «παθητική άμυνα» στο στρατιωτικό τους λεξιλόγιο, καθώς πρόκειται για ένα από τα στοιχεία της στρατιωτικής ανθεκτικότητας απέναντι στην υπεροχή του εχθρού στον τομέα της αναγνώρισης και των αεροπορικών πληγμάτων.
Οι Υεμενίτες, όπως και οι Ιρανοί, εξακολουθούν να επωφελούνται από τον αποκλεισμό, προκειμένου να ενισχύσουν την επισιτιστική τους κυριαρχία και να αναπτύξουν την πολεμική τους βιομηχανία.
- Μια νέα στρατηγική
Πικραμένη από τη σκληρή εμπειρία του πολέμου, η Σαναά μόλις ανακοίνωσε ότι «αυτή τη φορά θα διεξαγάγει τη μάχη της μέχρι να αποχωρήσει και ο τελευταίος λακές των αμερικανοσαουδαραβικών δυνάμεων, ανεξάρτητα από το τίμημα που θα χρειαστεί να καταβληθεί», όπως δηλώνει ο ηγέτης της, Αμπντέλ Μαλέκ αλ-Χούθι. «Δεν θα δεχθούμε πλέον να χρονοτριβούμε με τον εχθρό. Δεν τίθεται πλέον ζήτημα προσωρινών συμφωνιών εκεχειρίας ούτε μερικών διορθωτικών διευθετήσεων», προσθέτει, υποστηρίζοντας ότι «οι μαχητές της Γάζας και του Νότιου Λιβάνου άνοιξαν τον δρόμο».
Ο σαουδαραβικός πόλεμος εναντίον της Υεμένης προκάλεσε τον θάνατο περισσότερων από 350.000 ανθρώπων στα πεδία των μαχών και οδήγησε στον θάνατο περισσότερους από ένα εκατομμύριο Υεμενίτες, θύματα του εγκληματικού διεθνούς αποκλεισμού. Η πλειονότητα αυτών των θυμάτων πέθανε από επιδημίες, κυρίως χολέρα, από την έλλειψη θεραπευτικής περίθαλψης, φαρμάκων, πόσιμου νερού και τροφίμων… Σήμερα, η Υεμένη δεν θα δεχθεί πλέον καμία λύση κατώτερη από εκείνη που θα της επιτρέψει να απαλλαγεί από τη σαουδαραβική κυριαρχία σε ένα τμήμα της χώρας.
Έτσι, η Σαναά απάντησε στην επίθεση της Σαουδικής Αραβίας εναντίον ενός αεροσκάφους που επέστρεφε από την κηδεία του Ιρανού ηγέτη, αντιμετωπίζοντας τον σαουδαραβικό αποκλεισμό με μια κλιμάκωση προς όλες τις κατευθύνσεις: πλήττοντας με πυραύλους ένα σαουδαραβικό αεροδρόμιο, ενισχύοντας τον θαλάσσιο αποκλεισμό και προελαύνοντας στο έδαφος εναντίον των δυνάμεων του Αμπέντ Ραμπού [3].
Σε λιγότερο από 24 ώρες, η διοίκηση των επιχειρήσεων στη δυτική ακτή της Υεμένης αποφάσισε να διασχίσει την Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ ελ-Μάντεμπ. Οι δυνάμεις της κατάφεραν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους περισσότερα από 8.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και να ενισχύσουν την πολιορκία της επαρχίας Ταΐζ.
- Η εσωτερική στρατηγική των Χούθι: αποφυγή του εμφυλίου πολέμου
Η Σαναά δεν σχεδιάζει να καταλάβει την πόλη Ταΐζ (προπύργιο των Αδελφών Μουσουλμάνων, που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία), προκειμένου να αποφύγει έναν εμφύλιο πόλεμο στο εσωτερικό μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης περιοχής, με περισσότερους από 6 εκατομμύρια κατοίκους και 300.000 εκτοπισμένους. Αυτό, ακόμη κι αν ο έλεγχος της Ταΐζ θα επέτρεπε την επίλυση του ζητήματος του ελέγχου της Υεμένης, με υψηλό κόστος για τους Υεμενίτες μαχητές.
Η στρατηγική των μαχητών Χούθι προβλέπει την επέκταση του ελέγχου τους στα ορεινά υψίπεδα και την κατασκευή ενός ασφαλούς δρόμου γύρω από την Ταΐζ και το Μπαμπ ελ-Μάντεμπ, προκειμένου να φθάσουν στο Άντεν, την πρωτεύουσα της εξόριστης κυβέρνησης. Στόχος είναι να διακοπεί η δυνατότητα κινητοποίησης των σαουδαραβικών δυνάμεων και να αποκοπούν οι βάσεις στρατιωτικής υποστήριξης από τις θάλασσες και τις ακτές, αλλάζοντας έτσι τον συσχετισμό δυνάμεων με τον εχθρό.
- Υεμένη, Ιράν, Άξονας της Αντίστασης: ένας και ο αυτός αγώνας
Ήταν ο μαρτυρικός ηγέτης Χασάν Νασράλα ο κεντρικός άξονας του Άξονα της Αντίστασης, όπως υποστηρίζει ο Νετανιάχου, βασιζόμενος στις υπηρεσίες πληροφοριών του; Ή υπήρχε μια συλλογική ηγεσία που συντόνιζε τις σχέσεις ανάμεσα στις διάφορες συνιστώσες του Άξονα; Είναι αναμφισβήτητο ότι ο Κασέμ Σουλεϊμανί διηύθυνε με μαεστρία αυτό το σχέδιο του Άξονα. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ταμπταμπάι, στον οποίο ο Νασράλα είχε αναθέσει τον φάκελο της Υεμένης, οι μαχητές στο πεδίο, στη Γάζα, στο Ιράκ και στην Υεμένη, είχαν την τάση να ακολουθούν τις κατευθύνσεις του Νασράλα για δύο λόγους: πρώτον, επειδή ήταν άνθρωπος της μάχης (κατάφερε να συγκροτήσει μια ισχυρή αντίσταση, βασισμένη σε έναν σταθερό στρατό, η οποία κατέστη πρότυπο που μπορούσε να γενικευθεί και σε περισσότερες από μία περιοχές· επιπλέον, είχε κερδίσει δύο μάχες εναντίον του Ισραήλ, το 2000 και το 2006). Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι ο Σαγιέντ [4] είχε μια σαφή αντίληψη για τη σχέση μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών, η οποία έπρεπε να διαφυλάσσει την εσωτερική ανεξαρτησία καθεμιάς.
Παρά τη δολοφονία όλων των ηγετών του Άξονα της Αντίστασης, με εξαίρεση τον γενναίο Αμπντέλ Μαλέκ αλ-Χούθι, ο Άξονας της Αντίστασης επέζησε από τη δοκιμασία, αλλά περιχαρακώνοντας αυστηρά τις μεταξύ τους σχέσεις.
Ακολουθεί ο κατάλογος των μαρτύρων ηγετών του Άξονα της Αντίστασης:
– Κασέμ Σουλεϊμανί, Ιρανός στρατηγός, δολοφονήθηκε στις 3 Ιουνίου 2020 στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης από μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9 Reaper.
– Ο Ιρακινός στρατηγός και επικεφαλής των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης, Αμπού Μάχντι αλ-Μουχάντις, δολοφονήθηκε μαζί με τον Σουλεϊμανί.
– Σάλεχ αλ-Αρούρι, επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς στη Δυτική Όχθη, δολοφονήθηκε στη Βηρυτό, στα νότια προάστια, στις 2 Ιανουαρίου 2024.
– Χασάν Νασράλα, ο ιστορικός ηγέτης της Λιβανικής Αντίστασης, δολοφονήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2024.
– Χάιθαμ Αλί Ταμπταμπάι, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Χεζμπολάχ, δολοφονήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2025 στα νότια προάστια της Βηρυτού. Ήταν υπεύθυνος για τις σχέσεις μεταξύ της Υεμένης και του Άξονα της Αντίστασης.
Η περίπτωση της Υεμένης στον Άξονα
Ο μαρτυρικός διοικητής Χάιθαμ αλ-Ταμπταμπάι ήταν επιφορτισμένος επί πολλά χρόνια με τη διαχείριση των σχέσεων με την Ανσάρ Αλλάχ. Αυτός ήταν που ταξίδεψε πολλές φορές στην Υεμένη και βρέθηκε στο πεδίο της μάχης, συμμετέχοντας σε μακρές συζητήσεις με τους τοπικούς πολιτικούς, στρατιωτικούς και υπεύθυνους ασφαλείας, γνωρίζοντας τις πραγματικές ανάγκες μιας επίμονης και δραστήριας δύναμης με τις δικές της ιδιαιτερότητες. Η δολοφονία του επηρέασε τον Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, ο οποίος τον τίμησε με τα εξής λόγια: «Ο Ταμπταμπάι διαδραμάτισε έναν ρόλο που ο λαός της Υεμένης θα διαφυλάξει στη μνήμη του μέχρι την Ημέρα της Κρίσεως».
VII. Το δίδαγμα της ναυμαχίας εναντίον της Αμερικής
Στη ναυτική μάχη εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, η πρόκληση για την Υεμένη δεν ήταν να διαθέτει μια συμβατική ναυτική δύναμη ικανή να αντιμετωπίσει τον αμερικανικό στόλο, αλλά να οικοδομήσει ένα σύστημα πληροφοριών και επιχειρησιακής δράσης, το οποίο θα επέτρεπε στη Σαναά, αφενός, να γνωρίζει τις κινήσεις του αντιπάλου και, αφετέρου, να αποκρύπτει τις δυνατότητές της, να αλλάζει θέσεις και να διατηρεί το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Αυτό καθιστούσε δύσκολο για το αμερικανικό ναυτικό τον έλεγχο της Ερυθράς Θάλασσας, ιδίως καθώς τα πλοία και τα αεροπλανοφόρα έπρεπε να επιχειρούν σε ένα περιβάλλον διαρκούς απειλής. Αμερικανοί αξιωματικοί δήλωσαν επανειλημμένα ότι έπρεπε να εργάζονται ακατάπαυστα, καθώς η Ανσάρ Αλλάχ δεν σταμάτησε να διεξάγει αντεπιχειρήσεις.
Η σημασία των πληροφοριών που συγκέντρωνε η Υεμένη έγκειται εδώ στο γεγονός ότι δεν ήταν διαχωρισμένες από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις· οι πληροφορίες μετατρέπονταν γρήγορα σε αποφάσεις. Από την άλλη πλευρά, η εργασία πάνω σε προγράμματα παραλλαγής δημιούργησε ένα εμπόδιο για τους Αμερικανούς, οι οποίοι δεν μπορούν πλέον να αποκτήσουν μια ακριβή και επικαιροποιημένη εικόνα των θέσεων και των δυνατοτήτων της Ανσάρ Αλλάχ. Αυτό οδήγησε σε μείωση της ικανότητας και της αποτελεσματικότητας της αμερικανικής τεχνολογικής υπεροχής.
Η παραπληροφόρηση που έφθανε στο αμερικανικό στρατόπεδο, καθώς και η αποτυχία εντοπισμού των ηγετών και των στόχων της Υεμένης, αποτέλεσαν έναν από τους λόγους για την επανεκτίμηση της αμερικανικής στρατηγικής. Οι αμερικανικές δυνάμεις δεν αντιμετωπίζουν πλέον έναν σταθερό στόχο, ο οποίος μπορεί να καταστραφεί και στη συνέχεια να ανακοινωθεί ότι η αποστολή ολοκληρώθηκε, αλλά ένα σύστημα ικανό να εξαφανίζεται, να επανεμφανίζεται, να τροποποιεί τις μεθόδους δράσης του και να εξαντλεί τον αντίπαλο σε βάθος χρόνου.
VIII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ο πόλεμος στην Υεμένη βρίσκεται σε μεταβατική φάση, η πορεία της οποίας εξαρτάται από την έκβαση του αμερικανικού πολέμου εναντίον του Ιράν και της περιοχής.
Μια μεγάλη πρόκληση για το σύγχρονο αμερικανικό ναυτικό αποτελούν οι δύο μάχες στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Μπαμπ ελ-Μάντεμπ, τις οποίες διεξήγαγαν οι Χούθι, καθώς αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία του αμερικανικού ναυτικού σε αυτή τη νευραλγική περιοχή, από την οποία διέρχεται το ένα τρίτο των δύο τρίτων του στρατηγικού ανεφοδιασμού του Ισραήλ.
Εφαρμόζοντας τη «θεωρία των θαλάσσιων δακτυλίων», οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδίωκαν, πράγματι, να περιορίσουν την Κίνα και τη Ρωσία, οι οποίες θεωρούνταν ήδη οι δύο μεγάλοι ανταγωνιστές των Ηνωμένων Πολιτειών στον 21ο αιώνα.
Σήμερα, στο Ιράν αναμένεται επικείμενη κοινή ισραηλινοαμερικανική επίθεση, της οποίας διακηρυγμένος στόχος είναι η καταστροφή της χώρας, η σφαγή του λαού της και η αλλαγή του καθεστώτος της. Όμως, το Ιράν και ο λαός του, όπως και η Υεμένη και όλες οι δυνάμεις του Άξονα της Αντίστασης, θα πολεμήσουν μέχρι τέλους, έχοντας για άλλη μια φορά ως σύνθημα εκείνο των απελευθερωτών: Patria o la muerte («Πατρίδα ή θάνατος»).
Ας ανακαλέσουμε, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, τις αρχές του Χο Τσι Μινχ, του μεγάλου ηγέτη των Βιετκόνγκ, ο οποίος έλεγε ότι «η νίκη στον πόλεμο δεν εξαρτάται μόνο από την ακατέργαστη τεχνική και στρατιωτική ισχύ, αλλά και από την ολοκληρωτική συσπείρωση του λαού για την υπεράσπιση της πατρίδας του». Η ηθική υπεροχή των μαχητών και η πεποίθησή τους ότι ο αγώνας τους είναι δίκαιος θα καταλήξουν να υπερισχύσουν των δυνάμεων του σκότους.
Σημειώσεις
[1] «Περιπλανήσεις στη γη της Υεμένης» του Άχμαντ Σάλεχ Ράντι, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ashahed στις 13/4/2020.
[2] Η αφήγηση του Ανουάρ Τζενέιντ σχετικά με τη ζωή των μαχητών Χούθι, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Al-Hakika («Η Αλήθεια»).
[3] Ο νόμιμος πρόεδρος-μαριονέτα, εξόριστος στο Ριάντ.
[4] Ο πρόεδρος-μαριονέτα, εξόριστος στο Ριάντ [4]. Το λαϊκό προσωνύμιο του Χασάν Νασράλα.
Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.






