Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναγνώρισε τους συμβολισμούς για τον ελληνικό πολιτισμό, αλλά άσκησε αιχμηρή κριτική για το Διεθνές Δίκαιο, τον ρόλο της Ευρώπης και την απουσία αναφορών στις τουρκικές παραβιάσεις και στην κατοχή της Κύπρου.
8 Οκτωβρίου 2026
Προσπάθεια εξιδανίκευσης και διεθνούς προβολής του δόγματος Τραμπ για την παγκόσμια επικυριαρχία των ΗΠΑ, στο πλαίσιο του MAGA, διέκρινε ο Προκόπιος Παυλόπουλος στην ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα. Μιλώντας στην εκπομπή «Τέρμα στο Γκάζι» του Νίκου Φελέκη, στον Αθήνα 9.84, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκός στάθηκε στους συμβολισμούς της τοποθεσίας, αλλά και στο πολιτικό περιεχόμενο της παρέμβασης, επικεντρώνοντας την κριτική του στη Δημοκρατία, στην εθνική κυριαρχία και στο Διεθνές Δίκαιο.
Από πλευράς συμβολισμών, χαρακτήρισε την ομιλία ύμνο στο Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα και στον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό, ως κοιτίδα του Δυτικού Πολιτισμού. Η επιλογή της Πνύκας, με φόντο τον Παρθενώνα, αποτελεί, όπως επισήμανε, ένα ακόμη επιχείρημα υπέρ της επιστροφής και επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα. Συνέδεσε, μάλιστα, την παρέμβαση Ρούμπιο με την ομιλία του André Malraux, στις 28 Μαΐου 1959, κατά την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης, κατά την οποία ο τότε υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας ανέδειξε τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής παιδείας στη γέννηση της επιστήμης, υπό όρους ελευθερίας και δημοκρατίας.
Αναφέρθηκε επίσης στο δοκίμιο του Paul Valéry «Ο Ευρωπαίος», του 1924, και στο τρίγωνο Αθήνα, Ρώμη, Ιερουσαλήμ, με το οποίο ο Γάλλος στοχαστής προσδιόρισε τον πυρήνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Στην ανάλυση του κ. Παυλόπουλου, η Αθήνα συνδέεται με το ελληνικό πνεύμα και την επιστήμη, η Ρώμη με το κράτος και τον νόμο ως μέσα κοινωνικής οργάνωσης και συνοχής, και η Ιερουσαλήμ με τη χριστιανική διδασκαλία, τον ανθρωπισμό, την αλληλεγγύη και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η κριτική για το ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και το Διεθνές Δίκαιο
Πέρα από τους συμβολισμούς, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο χρησιμοποίησε τα θεμέλια του Δυτικού Πολιτισμού για να προβάλει την «ορθότητα» του δόγματος Τραμπ, ιδίως ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Κατά την εκτίμησή του, η ομιλία παρουσίασε τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την ηγεσία Τραμπ, ως τη μόνη δύναμη που μπορεί να υπερασπιστεί τον Δυτικό Πολιτισμό, με συμμάχους ένα ΝΑΤΟ υποταγμένο στην αμερικανική πολιτική και μια Ευρωπαϊκή Ένωση περιορισμένη στον ρόλο περιφερειακής δύναμης.
Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε την κριτική Ρούμπιο προς τις ευρωπαϊκές ηγεσίες με την αντίληψη για την Ευρώπη που, όπως ανέφερε, είχε αποτυπώσει ο Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι στη «Μεγάλη Σκακιέρα». Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην απουσία αναφοράς στο Διεθνές Δίκαιο, αλλά και στις αρχές της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας ως εγγυήσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Υποστήριξε ότι η σημερινή απόσταση της αμερικανικής πολιτικής από το Διεθνές Δίκαιο παραπέμπει σε αντιλήψεις προγενέστερες της Συνθήκης της Βεστφαλίας, του 1648.
Ο κ. Παυλόπουλος στάθηκε και στην αναφορά Ρούμπιο στην υπεράσπιση της Ακρόπολης από τους Αθηναίους έναντι των Περσών, το 480 π.Χ., επισημαίνοντας ότι δεν υπήρξε αντίστοιχη αναφορά στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Ο ίδιος παρουσίασε τη σημασία της ως διαχρονικού ορίου Ανατολής και Δύσης, το οποίο μπορεί να λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας και ειρηνικής συνύπαρξης. Αντιθέτως, κατά την ανάγνωσή του, η ομιλία Ρούμπιο επιχείρησε να θεμελιώσει την υπεροχή του Δυτικού Πολιτισμού, παραγνωρίζοντας την ισοτιμία των πολιτισμών και τη σημασία της αμοιβαίας επιρροής τους.
Αιχμηρή ήταν και η κριτική του στην παρουσίαση της κυβέρνησης Τραμπ ως υπέρμαχου της Δημοκρατίας. Υποστήριξε ότι η πολιτική του Αμερικανού προέδρου έχει υπονομεύσει, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, τα θεσμικά αντίβαρα, τη διάκριση των εξουσιών και το κράτος δικαίου, και, στο εξωτερικό, την κυριαρχία ανεξάρτητων κρατών. Παράλληλα, απέδωσε στην πολιτική Τραμπ την ενίσχυση της οικονομικής παγκοσμιοποίησης μέσω της τεχνολογίας, σε βαθμό που, κατά τον ίδιο, κανόνες προερχόμενοι από τις αγορές υποκαθιστούν το δίκαιο που θεσπίζεται με δημοκρατική νομιμοποίηση. Μίλησε για επικυριαρχία του «οικονομικού» επί του «θεσμικού», συνδέοντάς την με τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό και τη διεύρυνση των ανισοτήτων.
Οι αναφορές που έλειψαν για Ελλάδα και Κύπρο
Στα εθνικά θέματα, ο Προκόπιος Παυλόπουλος καταλόγισε στον Μάρκο Ρούμπιο ότι απέφυγε να καταδικάσει τις τουρκικές παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Επικεντρώθηκε στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στη Σύμβαση του ΟΗΕ του 1982, με αναφορά στην αιγιαλίτιδα ζώνη και στο τουρκικό casus belli, καθώς και στην υφαλοκρηπίδα και στην ΑΟΖ της Ελλάδας.
Αντίστοιχη κριτική άσκησε για την απουσία αναφοράς στην κατοχή περίπου του ενός τρίτου του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία συνεχίζεται από το 1974. Υπογράμμισε ότι η κατοχή παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και σειρά ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αναφέρθηκε, τέλος, στις θέσεις του Ταγίπ Ερντογάν υπέρ λύσης δύο κρατών, ακόμη και ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι οδηγούν στην de facto και de jure διχοτόμηση της Κύπρου, μέσω της αναγνώρισης του ψευδοκράτους.
Πηγή: daily.nb.org
Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.
