O Tραμπ, η νέα «Εθνική Στρατηγική» των ΗΠΑ και το κλίμα

Αν κάτι, μεταξύ άλλων, εντυπωσιάζει στη «νέα εθνική στρατηγική» που ανακοίνωσε ο πρόεδρος Τραμπ, είναι η πλήρης απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στα φοβερά παγκόσμια προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα, όπως η επέκταση του ανταγωνισμού σε κάθε είδος πυρηνικών και συμβατικών ακόμα όπλων μαζικής καταστροφής, η πείνα, η εκτόξευση των ανισοτήτων παγκοσμίως, τα μεγάλα οικολογικά προβλήματα που έχουν να κάνουν με την ποιότητα των τροφίμων και την καταλληλόλητα των φαρμάκων που (υπερ)καταναλώνουμε, τη μόλυνση του αέρα και των θαλασσών, την καταστροφή της βιοποικιλότητας, την αποψίλωση των δασών, τους κινδύνους από την τεχνητή νοημοσύνη ή από τους ανεξέλεγκτους γεωπολιτικούς και οικονομικούς ανταγωνισμούς.

Σε αντίθεση με προηγούμενους Αμερικανούς προέδρους που τουλάχιστον φρόντιζαν να δείξουν ότι τους ενδιέφεραν τα παγκόσμια προβλήματα, ο Τραμπ μοιάζει να πιστεύει ότι αποστολή της ανθρωπότητας είναι να υπηρετεί την Αμερική, αν όχι το Ισραήλ πίσω της, όπως αρκετοί υποπτεύονται. Και ακόμα ότι μπορεί η Αμερική (και το Ισραήλ) να επιβιώσουν αδιαφορώντας για ένα σπαρασσόμενο, συχνότατα εξαιτίας τους, πλανήτη. Το America First, είναι η σύγχρονη, αμερικανική εκδοχή του Deutschland Über alles, όπως υποστήριξε κάποια στιγμή ο κ. Λαβρόφ. Όσο για τη ρητή δέσμευση της νέας εθνικής στρατηγικής ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν την παγκόσμια κυριαρχία τους αυτό είναι ένα παραμύθι για παιδιά κάτω των πέντε ετών.

Για ένα μόνο από τα παγκόσμια προβλήματα, και όχι το πιο ασήμαντο, κάνει ρητή αναφορά η νέα εθνική στρατηγική. Στην κλιματική αλλαγή που τη χαρακτηρίζει ως «απάτη», χαρακτηρισμός που εξυπηρετεί άμεσα το μεγάλο κεφάλαιο που τον βοήθησε να εκλεγεί, όπως για παράδειγμα την εταιρεία Exxon, την ίδια που τον σπρώχνει τώρα σε πολεμική επέμβαση στη Λατινική Αμερική (η Exxon, σημειωτέον, απειλούσε Θεούς και Δαίμονες το 2004, σε Ελλάδα και Κύπρο, για να περάσει το σχέδιο Ανάν).

Φαίνεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, εκτός από το οξύτατο αισθητήριο που διαθέτει σε ζητήματα εξυπηρέτησης όσων τον χρηματοδοτούν, εκτός και από τη βαθιά γνώση των οργανωτικών προβλημάτων της Μαφίας και των Καζίνων, εκτός από την γνώση του για τα πάρτι παιδεραστών του Έπασταϊν, έχει και βαθιές γνώσεις Φυσικής και Χημείας της Ατμόσφαιρας και των Ωκεανών, Μετεωρολογίας, Κλιματολογίας, Παλαιοκλιματολογίας και σειράς ακόμα επιστημονικών κλάδων που είναι απαραίτητοι για την μελέτη της εξέλιξης του κλίματος.

Απεφάνθη έτσι ότι δεν υπάρχει κλιματική αλλαγή, σε αντίθεση με χιλιάδες κορυφαίους επιστήμονες του Διακυβερνητικού Πάνελ του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, της NASA και τους εκπροσώπους όλων των κρατών της Γης που υπέγραψαν σειρά συμφωνιών για την αντιμετώπιση της «ανύπαρκτης» ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Τι αξία έχουν όλοι αυτοί συγκρινόμενοι με την αυθεντία του νέου Φύρερ, συγγνώμη, Προέδρου των ΗΠΑ.

Το να λέω εγώ ή εσείς σαχλαμάρες μικρή σημασία έχει. Το να τις υποστηρίζει όμως ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει τεράστια. Ο κ. Τραμπ μοιάζει έτοιμος να θυσιάσει το μέλλον της ανθρωπότητας στα συμφέροντα των εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Χωρίς να το καταλαβαίνει και χωρίς να τον ενδιαφέρει. Γαία πυρί μειχθήτω.

Ναυάγιο στη Βραζιλία

Το πρώτο αποτέλεσμα της δραματικής μετατόπισης της κλιματικής πολιτικής των ΗΠΑ, το διαπιστώσαμε στην 30ή Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα COP30, που πραγματοποιήθηκε στο Μπελέμ της Βραζιλίας και ολοκληρώθηκε σε συνθήκες χάους, έντονης απογοήτευσης και διαμαρτυριών.

Το πετρελαιοπαραγωγό και μεσαιωνικό βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας ήταν επικεφαλής των δυνάμεων που θέλησαν και βασικά κατόρθωσαν να εμποδίσουν τη λήψη οποιαδήποτε θαρραλέας απόφασης, κάτι που κατήγγειλε ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ σε κεκλεισμένων των θυρών συνομιλίες, όπως αποκάλυψαν οι Financial Times. Χάρη στην πίεση του μπλοκ των ορυκτών καυσίμων, με επικεφαλής τους Σαουδάραβες, που λειτουργούσαν πρακτικώς ως λόμπι και του Τραμπ (οι ΗΠΑ και η υπό ακροδεξιά, ημιφασιστική κυβέρνηση Αργεντινή απέφυγαν να παραστούν στη διάσκεψη) απαλείφθηκε από το αρχικό σχέδιο απόφασης οποιαδήποτε συγκεκριμένη αναφορά σε αυτά τα καύσιμα ως υπεύθυνα για την κλιματική αλλαγή.

Η διάσκεψη πήγαινε, υπό αυτές τις συνθήκες για ανοιχτό ναυάγιο και αρκετές αντιπροσωπείες ήταν έτοιμες να αποχωρήσουν, όταν ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ, που ήταν και ο ίδιος έτοιμος να εγκαταλείψει τη Διάσκεψη πήγε, μαζί με τον επίτροπο της Ε.Ε. για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα να συναντήσει τον Σαουδάραβα διαπραγματευτή Χαλίντ Αμπουλέιφ. Του πρότειναν αντί να υπάρξει ρητή αναφορά στη «μετάβαση μακράν των ορυκτών καυσίμων», κάτι που δεν ήθελε με κανένα τρόπο το βασίλειο, να γίνει τουλάχιστον αναφορά στην «συναίνεση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων», δηλαδή στη συμφωνία που επήλθε εκεί, κατά την 28η Διάσκεψη για το κλίμα το 2023 και που κάνει αναφορά στην ανάγκη εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων. Η Σαουδική Αραβία αποδέχτηκε αυτή τη φόρμουλα, μην επιθυμώντας με τη σειρά της να πάρει την ευθύνη μιας μείζονος ρήξης και ενός πανηγυρικού ναυαγίου. Έτσι το τελικό κείμενο κάνει αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, όχι όμως ευθέως, αλλά δια της συνεπαγωγής. Η όλη κατάσταση θα ήταν για γέλια, αν δεν αφορούσε το μέλλον και την ίδια την ύπαρξη της ανθρωπότητας και του πολιτισμού της.

«Καταφέραμε να μην υποχωρήσουμε», ήταν ο μάλλον απογοητευτικός απολογισμός της Γαλλίδας υπουργού Οικολογικής Μετάβασης, που κατήγγειλε ένα τελικό κείμενο «χωρίς φιλοδοξία».

Η Κολομβία λέει «όχι»

Η ίδια η νομιμότητα της τελικής απόφασης παραμένει εξάλλου συζητήσιμη καθώς η Κολομβία αρνήθηκε να την υποστηρίξει, χωρίς όμως να θέσει και επίσημα βέτο. Σύμφωνα με τους κανονισμούς που διέπουν τη Διάσκεψη χρειάζεται ομοφωνία των  συμμετεχόντων για να εγκριθεί μια απόφαση. Η Κολομβία ηγήθηκε των κρατών που ζήτησαν αποφασιστική δράση για τη σωτηρία του κλίματος υπογραμμίζοντας ότι είναι απαράδεκτο να μην κατονομάζεται η κύρια αιτία της κλιματικής αλλαγής, δηλαδή η χρήση ορυκτών καυσίμων, που, όπως υποστήριξε, έχει τεκμηριωθεί πέραν κάθε αμφιβολίας από την επιστήμη, μεταξύ άλλων από τις εργασίες του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) που λειτουργεί στα πλαίσια του ΟΗΕ και στελεχώνεται από επιστήμονες όλων των χωρών του πλανήτη.

Απογοητευμένος, ο πρόεδρος της Κολομβίας Γκουστάβο Πέτρο δήλωσε ότι βασιζόταν στην υποστήριξη της Ευρωπαϊκής και της Αφρικανικής Ένωσης στο τέλος όμως τον άφησαν μόνο του και ο τελικός νικητής ήταν ο (απών) Ντόναλντ Τραμπ. «Εμείς εξεγερθήκαμε. Αυτό θα μας κοστίσει πάρα πολύ. Αλλά δεν θα κοστίσει μόνο στην Κολομβία, θα κοστίσει σε όλη την ανθρωπότητα. Γιατί αναβάλλεται διαρκώς η αναγκαία διακοπή της εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα κι όταν τελικά γίνει θα είναι πολύ αργά. To χρονόμετρο της εξαφάνισης του ανθρώπινου είδους μπήκε μπροστά. Και μιλάω έτσι γιατί έτσι μιλάει η επιστήμη, όχι εγώ», είπε ο ηγέτης της λατινοαμερικανικής χώρας, που είναι παγκοσμίως πρωτοπόρα στα θέματα προστασίας του περιβάλλοντος (και έχει γίνει πρόσφατα στόχος της Ουάσιγκτον εκτός των άλλων και εξαιτίας του πρωταγωνιστικού ρόλου της κυβέρνησής της στην καταδίκη της Γενοκτονίας των Παλαιστινίων).

Πάντως η Κολομβία θα συνδιοργανώσει με την Ολλανδία μια διεθνή διάσκεψη για τη μετάβαση μακράν των ορυκτών καυσίμων τον Απρίλιο του 2026.

Εκτός από το θέμα των ορυκτών καυσίμων, η Διάσκεψη «σκόνταψε επίσης» στις πολύ δειλές τοποθετήσεις στα θέματα της αποψίλωσης των δασών του πλανήτη και της βοήθειας για τη χρηματοδότηση της «προσαρμογής» στην κλιματική

Αλλαγή. Υπάρχουν πάμφτωχες χώρες στον Νότο που, ενώ δεν φέρουν καμία ευθύνη για την κλιματική κρίση διαθέτουν έως και το 10% του εθνικού τους εισοδήματος στην αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων και καταστροφών που προκαλεί, αντί για την εκπαίδευση και περίθαλψη του πληθυσμού τους.

Η Βραζιλία δήλωνε ότι η συνάντηση στη Μπελέμ θα ήταν η «συνάντηση της αλήθειας». Θα μπορούσε όμως να περάσει τελικά στην ιστορία ως το «πιο θανάσιμο talk shaw στην ιστορία», λέει ο Harjeet Singh, ιδρυτής και διευθυντής του ινδικού Ιδρύματος για το Κλίμα Satat Sampada. Ήταν, υποστηρίζει, ένα ακόμα «θέατρο της καθυστέρησης» με ατελείωτες συζητήσεις και τη δημιουργία όλο και περισσότερων διοικητικών πόστων, «μόνο και μόνο για να αποφύγουν τα ζητήματα που μετράνε, κυρίως τη δέσμευση σε μια δίκαιη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα».

Η βρετανική Guardian από την πλευρά της πασχίζει να είναι αισιόδοξη και να βλέπει το ποτήρι «μισογεμάτο», παρόλο που δεν φαίνεται να έχει σχεδόν καθόλου νερό μέσα: «Με το «πολιτικό πακέτο της Μπέλεμ», ο κόσμος έκανε ένα ακόμα μικρό βήμα στο να εξοβελίσει τα ορυκτά καύσιμα -έστω ένα βήμα μικρό που παραπαίει, ένα βήμα που μετά βίας θα διακόψει τη σταθερή πορεία του κλίματος προς την καταστροφή. Αλλά παρόλα αυτά μια σημαντική απομάκρυνση από την πλήρη αδράνεια», γράφει σχετικά.

Μακάρι, αλλά δεν φαίνεται με τα τωρινά δεδομένα πιθανή η ανάληψη της αναγκαίας δράσης, αν δεν επέλθει μαζική συνειδητοποίηση και παγκόσμιος ξεσηκωμός. Έτσι όπως πάμε, είναι πιο πιθανό πρώτα να σημειωθούν μεγάλες και ενδεχομένως μη αντιστρέψιμες καταστροφές και μετά να ξυπνήσουμε. Μια κατάσταση που περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο η αριστουργηματική ταινία «Μην κοιτάτε πάνω» του Άνταμ ΜακΚέι με τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο.