Σε ένα πολυσύχναστο πέρασμα εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι διερχόμενοι πολιτικοί έρχονται πλέον αντιμέτωποι με ένα γκροτέσκο και επιχρυσωμένο όραμα της αμερικανικής ισχύος: ένα άγαλμα ύψους 8,5 ποδιών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, γυμνού με εξαίρεση ένα λεπτό στρώμα φύλλου χρυσού 23 καρατίων.
«Στον Τραμπ αρέσει ο χρυσός», δήλωσε τηλεφωνικά ο Δανός καλλιτέχνης Γενς Γκάλσιοτ (Jens Galschiøt), δημιουργός του αγάλματος, μετά τα αποκαλυπτήριά του την Τρίτη. «Κατά κάποιον τρόπο, νομίζω ότι θα του άρεσε αυτό το γλυπτό».
Με τίτλο «The Orange Plague» («Η Πορτοκαλί Πανώλη»), το έργο τέχνης έχει εγκατασταθεί στο Στρασβούργο της Γαλλίας, την επίσημη έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το χάλκινο γλυπτό, που αποκαλείται επίσης «King of Injustice» («Βασιλιάς της Αδικίας»), απεικονίζει τον πρόεδρο των ΗΠΑ πάνω στους ώμους μιας εύθραυστης μικρότερης φιγούρας. Οι μηροί του και η χαλαρή κοιλιά του τυλίγονται σφιχτά γύρω από το κεφάλι του άνδρα· τα χέρια του κρατούν σφιχτά ένα μακρύ μπαστούνι του γκολφ και τη ζυγαριά της δικαιοσύνης.
«Κάθομαι στην πλάτη ενός άνδρα», αναφέρει το κείμενο στο βάθρο του αγάλματος. «Βυθίζεται κάτω από το βάρος μου. Θα κάνω τα πάντα για να τον βοηθήσω. Εκτός από το να κατέβω από την πλάτη του».
Για τον Γκάλσιοτ, το έργο συμβολίζει αυτό που ο ίδιος θεωρεί ως απειλές του προέδρου των ΗΠΑ προς το περιβάλλον και τη βασισμένη σε κανόνες παγκόσμια τάξη. «Ο Τραμπ καταστρέφει όλα όσα πιστεύω», είπε.
Αυτό δεν αποτελεί απαραίτητα επίπληξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά μάλλον από τον Δανό πολιτικό Περ Κλάουσεν (Per Clausen), ο οποίος υποστήριξε την έκθεση. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ευρωβουλευτές) δικαιούνται να φιλοξενούν εκθέσεις στους χώρους του κοινοβουλίου, αν και όλες οι εκθέσεις πρέπει να εγκρίνονται από αξιωματούχους. Οι κοινοβουλευτικοί κανόνες απαγορεύουν εκδηλώσεις ή εκθέσεις που θεωρούνται «προσβλητικές ή εμπρηστικού χαρακτήρα ή αντίθετες με τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωση», ή εκείνες που «υπονομεύουν την αξιοπρέπεια του Κοινοβουλίου».
Η άδεια δεν ισοδυναμεί με ρητή υιοθέτηση του περιεχομένου τους. Παρ’ όλα αυτά, ο Γκάλσιοτ, ο οποίος φοβόταν ότι η αίτηση θα απορριπτόταν, θεωρεί το πράσινο φως ως μια μορφή σιωπηρής έγκρισης από τους Ευρωπαίους κοινοβουλευτικούς. «Νομίζω ότι πολλοί Αμερικανοί λένε: “Εντάξει, αυτός είναι ο πρόεδρός μας, αλλά είναι επίσης γελοίος κατά κάποιον τρόπο”. Και νομίζω ότι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι τον βλέπουν επίσης έτσι», είπε.
Ο Γκάλσιοτ είναι γνωστός για προκλητικά πολιτικά έργα τέχνης, συμπεριλαμβανομένου του «Pillar of Shame» («Στύλος της Ντροπής»), ενός μνημείου για τα θύματα της σφαγής στην πλατεία Τιενανμέν που απομακρύνθηκε εν μέσω αντιπαραθέσεων από ένα πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ το 2021. Είπε ότι η απόφασή του να απεικονίσει τον Τραμπ γυμνό παραπέμπει στην ιστορία του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», στην οποία ένας ματαιόδοξος αυτοκράτορας παρελαύνει στην πόλη γυμνός. «Στους δικτάτορες δεν αρέσει να γελάς μαζί τους», εξήγησε.
Η πιο πρόσφατη προσωρινή έκθεση αναμένεται να παραμείνει ανοιχτή μέχρι την Πέμπτη. Συνοδεύεται από περισσότερες από 1.000 τρισδιάστατα εκτυπωμένες (3D-printed) μινιατούρες του γλυπτού, οι οποίες διατίθενται στους περαστικούς ως «μάρκες διαμαρτυρίας».
Ο Κλάουσεν, ο υποστηρικτής της έκθεσης, είναι μέλος του σοσιαλιστικού κόμματος της Δανίας Κοκκινοπράσινη Συμμαχία (Red-Green Alliance). Εκλεγμένος ευρωβουλευτής το 2024, είναι μέλος της ομάδας «Η Αριστερά» (The Left), μιας μειοψηφικής αριστερής ομάδας που εκπροσωπεί περίπου το 6% των εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε μια συζήτηση για την εξουσία στον κόσμο και για το πώς χρησιμοποιείται αυτή η εξουσία», δήλωσε τηλεφωνικά από το Στρασβούργο. «Ο τρόπος που ενεργεί ο Τραμπ είναι ένα πολύ, πολύ μεγάλο πρόβλημα για τους ανθρώπους στην Ευρώπη. Θέλω να ανοίξω τη συζήτηση στην Ευρώπη για το πώς μπορούμε να οργανώσουμε την αυτοάμυνά μας απέναντι στον Τραμπ, και πώς μπορούμε να ασκήσουμε πολιτική που δεν εξαρτάται από αυτόν».
Εκτός από «ορισμένα άτομα από την άκρα δεξιά», ο Κλάουσεν είπε ότι η ανταπόκριση στο άγαλμα ήταν θετική. «Είναι πολύ σημαντικό εμείς στο κοινοβούλιο να έχουμε αυτή την ευκαιρία να δείχνουμε πράγματα με τα οποία δεν συμφωνούν όλοι».
Ο Γκάλσιοτ έχει εκθέσει το «The Orange Plague» δημόσια αρκετές φορές στο παρελθόν, μεταξύ άλλων στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα COP30 τον περασμένο Νοέμβριο στη Βραζιλία. Σχεδιάζει επίσης να το εκθέσει στην COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας τον επόμενο μήνα.
Ο Τραμπ δεν έχει σχολιάσει ακόμη το έργο τέχνης.
Εκπρόσωπος της υπηρεσίας τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανέφερε μέσω email ότι η έκθεση εγκρίθηκε από τους κοσμήτορες (quaestors) του κοινοβουλίου, μια διακομματική ομάδα ευρωβουλευτών υπεύθυνη για διοικητικά θέματα. «Κάθε ευρωβουλευτής δικαιούται να υποστηρίζει δύο πολιτιστικές εκδηλώσεις ή εκθέσεις ανά κοινοβουλευτική περίοδο σε ειδικούς χώρους», προστίθεται στη δήλωση, συμπληρώνοντας ότι οι κοσμήτορες «αξιολογούν τη συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες».
Το 2024, ο Γκάλσιοτ εξέθεσε ένα μοντέλο του «Pillar of Shame» μπροστά από το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο μιας έκθεσης «απαγορευμένης τέχνης». Με ανάδοχο τότε μια άλλη Δανή ευρωβουλευτή, την Κίρα Μαρί Πέτερ-Χάνσεν (Kira Marie Peter-Hansenm), η έκθεση έβαλε στο στόχαστρο το Χονγκ Κονγκ και την ηπειρωτική Κίνα, όπου οι αναφορές στη σφαγή της πλατείας Τιενανμέν το 1989 λογοκρίνονται έντονα.
Ο καλλιτέχνης έκανε παραλληλισμούς μεταξύ του πιο διάσημου έργου του και της τελευταίας του επίθεσης στον Τραμπ. «Πρόκειται για τους ισχυρούς και τους ανίσχυρους, και κατά κάποιον τρόπο, το “Pillar of Shame” είναι επίσης αυτό».
Πηγή: agonaskritis.gr / cnn.com
Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.
