Δεν είναι ώρα για θεωρητικές αναλύσεις ή γραφειοκρατικές υπεκφυγές. Η ζωή του Αριστοτέλη Χαντζή κρέμεται αυτή τη στιγμή από μια κλωστή. Μετά από 138 ημέρες εξαντλητικής απεργίας πείνας, ο αγωνιστής της Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών μεταφέρθηκε το απόγευμα της Δευτέρας εσπευσμένα στο νοσοκομείο «Γεώργιος Γεννηματάς» με οξέα νευρολογικά συμπτώματα. Ζυγίζει πλέον μόλις 35 κιλά. Πριν αποχωρήσει από τη γειτονιά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, με όση δύναμη του είχε απομείνει, έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Ο αγώνας δεν υποχωρεί, τώρα ξεκίνησε. Έχουμε ευθύνη για 400 ζωές».
Η κυβέρνηση και η Περιφέρεια Αττικής φέρουν ακέραια την πολιτική και ανθρωπιστική ευθύνη για όποιες ανεπίστρεπτες βλάβες στην υγεία του ή τον πιθανό θάνατό του. Το Μέγαρο Μαξίμου επιδεικνύει μια ανάλγητη, επιδεικτική σκληράδα, ενώ η Περιφέρεια σφυρίζει αδιάφορα και κωλυσιεργεί προκλητικά. Αν δεν ενεργήσουν αμέσως, θα έχουν το κρίμα και το βάρος της απώλειας ενός ακέραιου ανθρώπου που προτάσσει το σώμα του ως ανάχωμα.
Η αφορμή για αυτή την τραγική εξέλιξη βρίσκεται στην προγραμματική σύμβαση που υπογράφηκε το καλοκαίρι του 2025 ανάμεσα στην Περιφέρεια Αττικής, το Υπουργείο Πολιτισμού και τη ΔΥΠΑ. Πίσω από το εύηχο προπέτασμα μιας «ανάπλασης-αποκατάστασης» για τη δημιουργία δήθεν «σύγχρονων κοινωνικών κατοικιών», κρύβεται η μεθοδευμένη έξωση και ο βίαιος εκτοπισμός περισσότερων από 400 κατοίκων. Πρόκειται για ένα σχέδιο αρπαγής μιας ιστορικής γειτονιάς και παράδοσής της στα συμφέροντα του real estate. Οι διαμένοντες το γνωρίζουν καλά: αν φύγουν, έστω και προσωρινά, η ζωντανή κοινότητά τους θα διαλυθεί και κανείς δεν θα μείνει πίσω για να υπερασπιστεί τον χώρο από την εμπορευματοποίηση.
Εδώ και 15 χρόνια, στα Προσφυγικά λειτουργεί μια υποδειγματική, αυτοοργανωμένη κοινότητα 24 διαφορετικών εθνοτήτων. Οι άνθρωποι αυτοί κατάφεραν μόνοι τους να διώξουν τις μαφίες και τα κυκλώματα ναρκωτικών, στήνοντας αυτοδύναμες δομές κοινωνικής πρόνοιας: από αμεσοδημοκρατικές εβδομαδιαίες συνελεύσεις μέχρι την παροχή δωρεάν στέγης σε ευάλωτους ανθρώπους, πρώην άστεγους, άτομα σε απεξάρτηση, ακόμη και σε καρκινοπαθείς που νοσηλεύονται στα κοντινά νοσοκομεία. Τα Προσφυγικά είναι ήδη μια υπαρκτή, ζωντανή μορφή κοινωνικής κατοικίας και συλλογικής φροντίδας.
Αυτή την πραγματικότητα έρχεται να αναγνωρίσει και η Διεθνής Αμνηστία, η οποία παρενέβη ζητώντας το άμεσο πάγωμα των σχεδίων έξωσης. Η οργάνωση καταγγέλλει ότι οι κάτοικοι αποκλείστηκαν εντελώς από κάθε διαβούλευση, ενώ υπενθυμίζει ότι βάσει του διεθνούς δικαίου, η κυβέρνηση υποχρεούται να αποτρέπει τις αναγκαστικές εξώσεις που οδηγούν ανθρώπους στην αστεγία.
Τα αιτήματα των απεργών πείνας –του Αριστοτέλη Χαντζή και της Suzon Doppagne που βρίσκεται σε απεργία από την Πρωτομαγιά– είναι απόλυτα δίκαια και ρεαλιστικά:
- Άμεση ακύρωση της προγραμματικής σύμβασης της Περιφέρειας.
- Διασφάλιση της παραμονής όλων των κατοίκων στα σπίτια τους.
- Έμπρακτες εγγυήσεις για την αποκατάσταση των κτιρίων, με ίδια χρηματοδότηση, μέσω της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας (ΑΜΚΕ) «Κάτοικοι και Φίλοι Προσφυγικών Λ. Αλεξάνδρας» που έχουν ιδρύσει οι ίδιοι, υπό την καθοδήγηση ειδικών αρχιτεκτόνων. Ούτε ένα ευρώ δημόσιου χρήματος για την κρατική «ανάπλαση».
Η πρόσφατη παρέμβαση του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, ο οποίος ζήτησε από την κυβέρνηση και την Περιφέρεια να αναλάβουν άμεσα πρωτοβουλίες διαλόγου, αποκλείοντας κάθε περίπτωση βίαιης κατασταλτικής παρέμβασης, αποτελεί ένα πολιτικό πάτημα που πρέπει να αξιοποιηθεί τώρα για να βρεθεί μια κοινά αποδεκτή λύση.
Το ρολόι χτυπά αντίστροφα και η συστημική αδιαφορία απέναντι στην ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Οι σημερινές κινητοποιήσεις αλληλεγγύης –στις 7 το απόγευμα στο Σύνταγμα στην Αθήνα και στις 7 το απόγευμα στο άγαλμα Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη– δείχνουν ότι ο αγώνας ενάντια στην κερδοσκοπία και τη μετατροπή των πόλεων σε τουριστικά εμπορεύματα μας αφορά όλους. Η κατοικία είναι κοινωνικό αγαθό, όχι πεδίο κέρδους.
Να σώσουμε τη ζωή του Αριστοτέλη Χαντζή. Να δικαιωθεί ο αγώνας των Προσφυγικών τώρα.
Ρ.Μ.
