Λατινική Αμερική κατά πολυεθνικών

Σύνοδο κορυφής διοργανώνει το καλοκαίρι η Κολομβία ● Στόχος του υπουργού Οικονομικών Χοσέ Αντόνιο Οκάμπο, η υιοθέτηση κοινών φορολογικών κανόνων και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής πλουσίων και πολυεθνικών.

Γράφει ο Μπάμπης Μιχάλης
21 Ιανουαρίου 2023

Αν κάτι έγινε απόλυτα ξεκάθαρο από το φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας αυτό είναι ότι η υφήλιος έχει εγκλωβιστεί σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων. Η κλιματική αλλαγή σπέρνει τον όλεθρο, οι γεωπολιτικές διενέξεις των ισχυρών απειλούν όλο και πιο πολύ την παγκόσμια ειρήνη, η συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομίας δείχνει να παγιώνεται σταδιακά σε παρατεταμένη στασιμότητα, οι τιμές των τροφίμων και της ενέργειας συνεχίζουν ανεξέλεγκτες την πτήση τους στη στρατόσφαιρα, η φτώχεια και η ανισότητα καλπάζουν, ενώ όλο και μεγαλύτερα χρέη πνίγουν κυβερνήσεις και πολίτες.

Απέναντι σε αυτό το ζοφερό για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη περιβάλλον η ανάγκη για περισσότερους δημόσιους πόρους είναι μεγαλύτερη από ποτέ όμως η φοροαποφυγή και η φοροδιαφυγή συνεχίζουν να τους στερούν από τις κυβερνήσεις. Οι χώρες της υφηλίου χάνουν πάνω από 427 δισ. δολάρια κάθε χρόνο εξαιτίας αυτής της μάστιγας. Οι πολυεθνικές εταιρείες στερούν με τις καταχρηστικές φορολογικές τους πρακτικές από τις κυβερνήσεις 245 δισ. δολάρια ετησίως, ενώ οι πλούσιοι που μεταφέρουν τα χρήματά τους σε υπερβατικούς φορολογικούς παραδείσους 182 δισ. δολάρια.

Υπό το πρίσμα αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ανακοίνωση του υπουργού Οικονομικών της Κολομβίας Χοσέ Αντόνιο Οκάμπο, νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, για την πρόθεση της χώρας του να διοργανώσει την πρώτη σύνοδο κορυφής της Λατινικής Αμερικής για τους παγκόσμιους φορολογικούς κανόνες.

Η σύνοδος, που απεύχονται όλες οι πολυεθνικές, θα διεξαχθεί στην Καρθαγένη τον επόμενο Ιούλιο και σ’ αυτήν για πρώτη φορά οι χώρες της Λατινικής Αμερικής θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν θέσεις και προτάσεις για την υιοθέτηση κοινών φορολογικών κανόνων. Προλογίζοντας έκθεση της γνωστής ΜΚΟ Οxfam για την ανισότητα, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Φόρουμ του Νταβός την περασμένη Δευτέρα (βλ. «Εφ.Συν.» 17/1/2023 «Χαοτική ανισότητα στον πλανήτη»), ο Οκάμπο ήταν κάτι παραπάνω από σαφής: «Η φορολόγηση των πλουσιότερων δεν είναι πλέον επιλογή, είναι αναγκαία. Η παγκόσμια ανισότητα έχει εκραγεί και δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης της ανισότητας από την αναδιανομή του πλούτου». Παράλληλα σε συνέντευξή του που παραχώρησε στο ελβετικό θέρετρο ο Κολομβιανός υπουργός υπογράμμισε την αναγκαιότητα καθορισμού ελάχιστων επιπέδων φορολόγησης των πολυεθνικών με μια πρόσθετη συμφωνία μεταξύ των χωρών της Λατινικής Αμερικής της Καραϊβικής.

Η Κολομβία διαδραματίζει όλο και πιο ηγετικό ρόλο μεταξύ των χωρών της Λατινικής Αμερικής σε ζητήματα φορολογίας. Εκτός από την υιοθέτηση προοδευτικής φορολογικής μεταρρύθμισης στο εσωτερικό της, ήταν η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που τάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 υπέρ την έναρξης διαπραγματεύσεων για τη διαμόρφωση μιας διεθνούς φορολογικής συμφωνίας και κανόνων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, την οποία η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού ψήφισε ομόφωνα τον Νοέμβριο του 2022.

Η σχετική πρόταση είχε υποβληθεί από ομάδα αφρικανικών χωρών και στηρίχθηκε από δεκάδες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ενώ αντίθετα υπονομεύτηκε από τον ΟΟΣΑ, το γνωστό think tank των πλουσίων χωρών της υφηλίου που υπαγορεύει τους παγκόσμιους φορολογικούς κανόνες τα τελευταία 60 χρόνια. Ο ΟΟΣΑ ξεκίνησε τις διαδικασίες για τη μεταρρύθμιση του παγκόσμιου φορολογικού συστήματος και τον τερματισμό της φορολογικής κατάχρησης των πολυεθνικών το 2013.

Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα έχει φέρει πενιχρά αποτελέσματα. Αρκετές προτάσεις που υποβλήθηκαν από μη μέλη του ΟΟΣΑ απορρίφθηκαν προκειμένου να επιβληθούν οι θέσεις των κυβερνήσεων ΗΠΑ, Ε.Ε., και πίσω από αυτές των πολυεθνικών τους εταιρειών και των εκατομμυριούχων πολιτών τους. Εν τω μεταξύ το πλουσιότερο 1% της ανθρωπότητας συνέχισε να συσσωρεύει αμύθητα πλούτη, βουτώντας -όπως έδειξε η παραπάνω έκθεση της Oxfam- για πάρτη της τα 2/3 του νέου πλούτου που δημιουργήθηκε στα τελευταία δύο χρόνια, σχεδόν τα διπλάσια από αυτά που άφησε για το υπόλοιπο 99% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Πηγή: www.efsyn.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύουμε δεν απηχούν αναγκαστικά τις απόψεις μας και δεν δεσμεύουν παρά τους συγγραφείς τους. Η δημοσίευσή τους έχει να κάνει όχι με το αν συμφωνούμε με τις θέσεις που υιοθετούν, αλλά με το αν τα κρίνουμε ενδιαφέροντα για τους αναγνώστες μας.