Tag Archives: Ωνάσης

Προς κυριους Τσιπρα και Αναστασιαδη: Δελτιο ακραιων γεωπολιτικων φαινομενων

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

 

Το τελευταίο εξάμηνο ιδίως, διαπιστώσαμε ότι ισχυρές διεθνείς δυνάμεις εκτός της περιοχής μας, συμβάλλουν συστηματικά στη δημιουργία περίπου «προπολεμικού» κλίματος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Continue reading Προς κυριους Τσιπρα και Αναστασιαδη: Δελτιο ακραιων γεωπολιτικων φαινομενων

Ομπαμα, Κισσινγκερ και Νουλαντ: Κυπρος 1974 – Κυπρος 2017

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

 

Τον Ιούλιο του 1974 η ελεγχόμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατιωτική χούντα των Αθηνών οργάνωσε πραξικόπημα στην Κύπρο και την απόπειρα δολοφονίας  του Προέδρου της Κύπρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Όλα εκτελέστηκαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως έγινε ένα χρόνο νωρίτερα  στο Σαντιάγκο της Χιλής.

Η Κύπρος είναι ένα νησί με μεγάλη στρατηγική σημασία, μέλος τώρα της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Το 82% του πληθυσμού της είναι Έλληνες στην εθνότητα, το 18% Τουρκοκύπριοι. Η χώρα απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία το 1960, μετά από έναν από τους πλέον πετυχημένους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αντίθετα προς ό,τι συνέβη με τον Σαλβαδόρ Αλλιέντε, ο Μακάριος διέφυγε τον θάνατο και μαζί του επίσης επέζησε το κράτος του, αν και ακρωτηριασμένο από την τουρκική εισβολή που ακολούθησε. Ο Κίσινγκερ αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι η Κύπρος ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία της καριέρας του.

Γιατί τα έκανε αυτά ο Κίσσινγκερ; Επειδή ήταν το πρώϊμο πρότυπο του νεοσυντηρητικού, αν και, για να είμαστε δίκαιοι, πολύ ικανότερος από τους επιγόνους του.

Παρά την προσπάθειά του να εμφανισθεί ως διανοούμενος, ο Κίσσινγκερ δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι ένας Μάρκος Αυρήλιος, ο φιλόσοφος -βασιληάς. Ούτε θα μπορούσε να είναι κάτι σαν τον σκληροτράχηλο πολεμιστή, τον Γιτζάκ Ράμπιν, πούξερε πότε έρχεται η στιγμή να μετατρέψει, από ηγεμονική θέση, σε μόνιμη ειρήνη αυτό που κέρδισε στον πόλεμο.

Στον Κίσινγκερ αρέσει να παίζει τον Θεό (παρότι θάπρεπε να γνωρίζει ότι μερικές φορές η ύβρις ακολουθείται από τη νέμεση. Αλλά αυτό δεν είναι το είδος του επιχειρήματος που θα σταματούσε έναν τέτοιο άνθρωπο).

Έχει τεράστιες ικανότητες, μεγάλο χάρισμα και ένα παγκόσμιο στρατηγικό όραμα, ακόμα κι αν όλοι δεν   θα συμφωνούσαν μ’ αυτό. Ήταν ασυζητητί ο πιο έξυπνος από τους πολεμιστές του ψυχρού (και επίσης θερμού) πολέμου. Πετυχαίνοντας μια σχεδόν αδύνατη συμμαχία με τον ηγέτη της Κινεζικής Κομμουνιστικής Επανάστασης, με αυτά που έκανε στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Ιαπωνία κι ακόμη τη Λατινική Αμερική, κατάφερε να περικυκλώσει τη Ρωσία και να θέσει τις στρατηγικές βάσεις για τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Η επιρροή του πάνω στην αμερικανική εξωτερική πολιτική και στρατηγική διήρκεσε (και ακόμα διαρκεί) πολύ περισσότερο από το χρόνο της θητείας του ως Υπουργού Εξωτερικών και ως συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας.

 

Ο μάστορας της παραπλάνησης

Τα απαράμιλλα επιτεύγματά του οφείλονται στο συνδυασμό δύο όπλων που ξέρει πολύ καλά πώς να τα χρησιμοποιεί.

Το ένα, δε διστάζει ποτέ. Κάθε φορά που νομίζει ότι είναι απαραίτητο, χρησιμοποιεί κάθε δυνατή μέθοδο, δεν σταματάει σε ηθικό, ή οποιοδήποτε άλλο, ενδοιασμό. Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, όπως οι Ιησουίτες συνήθιζαν να λένε (ή μάλλον όπως οι αντίπαλοί τους τούς κατηγορούσαν ότι έλεγαν).

Το δεύτερο κι ακόμη φοβερότερο όπλο είναι η ικανότητά του να κατανοεί- καλύτερα από ό,τι οι ίδιοι κάνουν- ό,τι σκέφτονται όλοι οι διάφοροι παίκτες  σε ένα δεδομένο παιχνίδι: τη νοοτροπία, τις ανάγκες τους. Ετσι είναι σε θέση να στείλει σε όλους, συμπεριλαμβανομένων των αντιπάλων του, τα σήματα που είναι σωστά για τους σκοπούς του, σήματα διατυπωμένα στη γλώσσα που είναι πιθανότερο να τους πείσει να κινηθούν προς την κατεύθυνση που αυτός θέλει να πάνε. Ακόμη κι αν αυτοί συνεχίζουν να τρέφουν κάποιες αμφιβολίες, είναι ο κυρίαρχος του παιχνιδιού, γιατί ξέρει τι θέλει και δεν διστάζει ο ίδιος ούτε στιγμή. Αυτό ήταν το μυστικό των θριάμβων του.

Νομίζω ότι ακόμη και τώρα ο Κίσινγκερ είναι ένας από τους πολύ λίγους ανθρώπους που μπορούν να διατηρούν πολύ καλές σχέσεις και με τα  δύο στρατόπεδα σε ό, τι μοιάζει τώρα πολύ με εμφύλιο πόλεμο στην καρδιά της αυτοκρατορίας, κατά πάσα πιθανότητα μεταξύ παγκοσμιοποιητών και στρατηγών του Χάους, κάτι σαν  τον πόλεμο μεταξύ των αυτοκρατόρων Αντωνίου και  Οκταβίου στην αρχαία Ρώμη, που συγκλόνισε τότε και την πιο μακρινή γωνιά της Μεσογείου.

 

Κύπρος: ένα αριστούργημα εξαπάτησης

Το 1974 ο Κίσινγκερ μπόρεσε να προετοιμάσει το πραξικόπημά του στην Κύπρο εξαπατώντας τους πάντες για τις πραγματικές προθέσεις του, και μεταξύ αυτών τον  ‘Ελληνα δικτάτορα Ιωαννίδη, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον Υπουργό Εξωτερικών της Σοβιετικής Ενωσης Γκρομίκο (όταν τους συνάντησε στη Λευκωσία λίγο πριν από το πραξικόπημα), τη βρετανική κυβέρνηση και ακόμα τον ίδιο του τον πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον, εκμεταλλευόμενος πιθανώς τα σοβαρά  προβλήματά του  με το Watergate.

Ήταν ένα αριστούργημα παραπλανητικής διπλωματίας και εξαπάτησης, ακόμη κι αν αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να το πει και να το διεκδικήσει ανοιχτά.

Το Μάρτιο του 1974 ο υποστράτηγος Ιωαννίδης, ο έλληνας δικτάτορας, κάλεσε στο γραφείο του τον εφοπλιστή Αριστοτέλη Ωνάση. Του είπε, σύμφωνα με έναν από τους πολύ στενούς συνεργάτες του Ωνάση: “Αριστοτέλη, όλα πάνε καλά με την εξωτερική πολιτική. Οι Αμερικανοί μου είπαν να βγάλουμε από τη μέση τον Παπά (τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, Πρόεδρο της Κύπρου) και θα μας δώσουν το νησί” (η Κύπρος θα ενωθεί με την Ελλάδα). Ο Ιωαννίδης ήταν λίγο τρελός και το μόνο πράγμα που ο Ωνάσης σκέφτηκε να του πει ήταν: “Και γιατί δεν το κάνουν μόνοι τους;”. ‘Ενα τέτοιο ερώτημα δεν ήταν βέβαια αρκετό για να κάνει τον Ιωαννίδη να σκεφτεί, πόσο μάλλον να τον αποτρέψει απ’  ό,τι ήδη σχεδίαζε.

Όταν ο Ιωαννίδης συνειδητοποίησε, μετά το πραξικόπημα, πως είχε εξαπατηθεί και ότι ήταν μάλλον η Τουρκία κι όχι η Ελλάδα που επρόκειτο να “ενωθεί” με την Κύπρο, διέταξε τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να υπερασπιστούν το νησί με όλα τα μέσα και να επιτεθούν στην Τουρκία σε όλα τα μέτωπα. Κανένας δεν έκανε τίποτα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήλεγχαν όλη την ελληνική στρατιωτική ιεραρχία. Τα τουρκικά στρατεύματα εισέβαλαν στο νησί ουσιαστικά χωρίς αντίσταση, προχωρώντας σε εθνοκάθαρση του ελληνικού πληθυσμού από τις ζώνη που πήραν υπό τον έλεγχό τους. Η Κύπρος έχασε το 1,5% του πληθυσμού της κατά τη διάρκεια αυτής της επιχείρησης σε δύο δόσεις, ποσοστό μεγαλύτερο από τις ιρακινές απώλειες κατά τη διάρκεια της εισβολής του 2003.

Ο Ιωαννίδης, βετεράνος των αντικομμουνιστικών αγώνων στην Ελλάδα, πέθανε στη φυλακή, πάντοτε αρνούμενος να εξηγήσει τι είχε συμβεί. Είπε μόνο: “δε μιλώ γιατί αν μιλήσω όλοι οι Έλληνες θα γίνουν κομμουνιστές”. Λίγο καιρό μετά τα γεγονότα το ίδιο το Ελληνικό Κοινοβούλιο ενέκρινε ειδική διάταξη για να σταματήσει οποιαδήποτε έρευνα σχετικά με την Κύπρο, επικαλούμενο την ανάγκη να μη διαταραχθούν οι διεθνείς σχέσεις της Ελλάδας.

 

Ο Κίσινγκερ συναντά τον Μακάριο και τον Γκρομίκο

Λίγο πριν το πραξικόπημα ο ίδιος ο Κίσσινγκερ επισκέφθηκε την Κύπρο κι εκεί συναντήθηκε με τον Σοβιετικό υπουργό Εξωτερικών Αντρέι Γκρομίκο και τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Δεν γνωρίζουμε πολλά για το τι ειπώθηκε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τους, εκτός από εκείνο που είπε ο Κίσινγκερ στον Αρχιεπίσκοπο, καθώς αναχωρούσε από το νησί: «Μακαριώτατε, είστε πάρα πολύ μεγάλος ηγέτης για ένα τόσο μικρό μέρος”. Ήταν ένα κολακευτικό σχόλιο για αυτό το αγροτόπαιδο να ακούσει αυτά τα λόγια από έναν από τους ισχυρότερους άνδρες στη Γη.

Αν και δεν ξέρουμε τι ειπώθηκε σ’ αυτές τις συνομιλίες ξέρουμε τι συνέβη μετά. Ο Μακάριος άρχισε να ενεργεί με αυξημένη αυτοπεποίθηση στις σχέσεις του με τη χούντα, αγνοώντας απελπισμένα μηνύματα που έφταναν  από κάποιους στην Αθήνα ότι σχεδίαζαν να τον σκοτώσουν. Έγραψε ακόμη στη χούντα μια επιστολή ζητώντας τους να ανακαλέσουν τους αξιωματικούς τους από την Κύπρο. Αυτό χρησίμευσε ως το τελικό πρόσχημα για το πραξικόπημα εναντίον του.

Όσο για την ΕΣΣΔ, αντέδρασε μόνο εκ των υστέρων στην αλυσίδα των γεγονότων και μόνο με τα συνήθη διπλωματικά μέσα. Ήταν η αντίθετη στάση σε σχέση με εκείνη που είχε υιοθετήσει ο Νικίτα Χρουστσόφ το 1964. Τότε, ενημερωμένος από τον απεσταλμένο του Μακαρίου Βάσο Λυσσαρίδη, τον κύπριο σοσιαλιστή ηγέτη, ο οποίος τον είχε συναντήσει προσωπικά στο θέρετρό του στον Νότο, είχε στείλει ισχυρό μήνυμα στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον εξηγώντας του ότι η σχεδιαζόμενη τουρκική εισβολή στο νησί θα ήταν απαράδεκτη για τη Σοβιετική Ένωση. Ο Johnson έστειλε μια επιστολή (που δόθηκε μετά στην δημοσιότητα) προς τον Τούρκο ηγέτη Ινονού, λέγοντάς του να ακυρώσει τα σχέδια εισβολής.

Αλλά όλα τα σχέδια μπορεί να έχουν κάποια προβληματικά σημεία, έτσι έγινε και με το σχέδιο του Κίσσινγκερ. ‘Οχι μόνο ο Μακάριος επιβίωσε το 1974, αλλά οι Σοσιαλιστές και άλλοι δημοκράτες αντιστάθηκαν ενόπλως στο πραξικόπημα επί του εδάφους. Ο άνθρωπος του Κίσινγκερ στην Κύπρο, ο Κληρίδης, που είχε εν τω μεταξύ αναλάβει να εκτελεί χρέη Προέδρου και οι φίλοι του Κίσινγκερ στην Αθήνα, δεν μπορούσαν να κάνουν πολλά πράγματα και αναγκάστηκαν να αποδεχτούν την επιστροφή του Αρχιεπισκόπου στο νησί του μετά από μερικούς μήνες στο εξωτερικό.

Ο Μακάριος είχε σώσει το κράτος του, αλλά σχεδόν το μισό νησί είχε καταληφθεί και χιλιάδες πρόσφυγες ζούσαν σε σκηνές. Με ραγισμένη την καρδιά του, πέθανε τρία χρόνια αργότερα.

 

Η Τουρκία μπαίνει στο παιχνίδι

Οι τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν στο νησί τον Ιούλιο του 1974 για την “προστασία της Δημοκρατίας της Κύπρου και των Τουρκοκυπρίων’’. ‘Ενα μήνα αργότερα, η συνταγματική τάξη της Δημοκρατίας είχε αποκατασταθεί στο νησί, κανένας εκεί δεν διέτρεχε οποιοδήποτε πραγματικό κίνδυνο, η χούντα στην Αθήνα είχε καταρρεύσει. Αλλά, κι ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονταν στη Γενεύη, ο τουρκικός στρατός ξεκίνησε τη δεύτερη φάση της εισβολής, καταλαμβάνοντας σχεδόν το ήμισυ του νησιού,  στο οποίο εξακολουθεί ακόμα να  παραμένει. Σύμφωνα με σχετικά ντοκουμέντα του ΟΗΕ, η Βόρεια κατεχόμενη ζώνη της Κύπρου παραμένει σήμερα η πιο στρατιωτικοποιημένη περιοχή πάνω στη Γη.

Μια μέρα πριν τη δεύτερη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Κύπρου ο  Κίσινγκερ και ο Τούρκος πρωθυπουργός Ετσεβίτ είχαν 14 τηλεφωνικές συνδιαλέξεις.

Το Νοέμβριο του 1974 ο Κίσινγκερ συνάντησε τον Ντενκτάς και του εξήγησε ποιο είδος λύσης θα έπρεπε να απαιτήσει για την Κύπρο. Αργότερα, ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κλίφορντ εξήγησε στον Μακάριο τι είδους λύση ταίριαζε για το νησί.

Με βάση μια λύση τέτοιου τύπου εκπονήθηκε, δεκαετίες αργότερα, το “Σχέδιο Ανάν για την επίλυση της Κυπριακής διαμάχης’’ και παρουσιάστηκε στον κυπριακό λαό στο δημοψήφισμα του 2004. Οι Κύπριοι απέρριψαν το σχέδιο.

 

Από τον Κίσινγκερ στη Νούλαντ – από τη νεωτερικότητα στο μεταμοντερνισμό (με την Τουρκία προσκαλούμενη να ενταχθεί στην ΕΕ)

Σήμερα η κυρία Νούλαντ επιδιώκει ακριβώς την ίδια λύση πριν αφήσει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Θέλει να την επιβάλει στην Κύπρο μέσω ενός νέου πραξικοπήματος, πολύ διαφορετικού, λιγότερο δραματικού και πιο επικίνδυνου τύπου. Το πραξικόπημα πρόκειται να πραγματοποιηθεί στη Γενεύη.

Ξέρει ότι  δεν μπορεί να κερδίσει ένα δημοψήφισμα υπό τις δεδομένες συνθήκες. Θα προσπαθήσει, συνεπώς, να πάρει οτιδήποτε μπορεί από τις εξουσίες του υφιστάμενου κυπριακού κράτους, σε επίπεδο νομικό και πολιτικό όσο και διεθνούς δικαίου, πριν από ένα τυχόν δημοψήφισμα. Όλα αυτά είναι παράνομα, αλλά αν Αναστασιάδης και Τσίπρας ή Κοτζιάς υπογράψουν τη συμφωνία στη Γενεύη κάτω από τη δική της πίεση, δεν θα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι εκεί γύρω για να διαμαρτυρηθούν.

Η υπογραφή, με κάποια μορφή, μιας τέτοιας συμφωνίας στη Γενεύη δεν θα καταστήσει βιώσιμη τη λύση, το θέμα όμως δεν είναι τι θα γίνει στο μέλλον, αλλά πως οι παίκτες ερμηνεύουν το τι θα γίνει, κατά τη στιγμή της υπογραφής. Οι περισσότεροι από τους διεθνείς παίκτες προτιμούν στην πραγματικότητα μια τέτοια «λύση», παρότι πολλοί απ’ αυτούς, όσο απίστευτο κι αν φαίνεται, απλά δεν γνωρίζουν τα πραγματικά στοιχεία και τις διατάξεις του σχεδίου Ανάν. Ξέρουν μόνο ότι πρέπει να το υποστηρίξουν! Αν όλος αυτός ο σχεδιασμός δε σκοντάψει κάπου μέσα στις επόμενες μέρες, σύντομα θα ανακοινωθεί από τις οθόνες του CNN και της παγκόσμιας τηλεόρασης: Breaking News: Ειρήνη στην Κύπρο. Οι δύο πλευρές ανακοινώνουν τη δημιουργία μιας νέας εταιρικής σχέσης. Δύο ιστορικοί εχθροί, Ελλάδα και Τουρκία υπογράφουν Σύμφωνο Συμμαχίας (Pact of Alliance).

Σε κάποιο σημείο στο μέλλον η Κύπρος θα μετατραπεί σε Βοσνία. Αλλά ποιος θα θυμάται τότε τι υπήρχε στην οθόνη του CNN εκείνη τη μέρα; Έχετε ακούσει σήμερα τίποτα για τα ιρακινά όπλα μαζικής καταστροφής; Απλά θα πουν: «Αχ, αυτοί οι Έλληνες και οι Τούρκοι, τρώγονται ξανά. Ποτέ δεν ξέρουν πώς να συμπεριφέρονται. Είναι απ΄τη φύτρα τους ή τον πολιτισμό τους εκτεθειμένοι  στη βία».

Η καταστροφή της Κύπρου κινδυνεύει να αποτελέσει, ταυτόχρονα, τη τελευταία νίκη της παλιάς «παγκοσμιοποίησης» και την πρώτη της νέας Τάξης του Χάους!

Μια μικρή λεπτομέρεια: Το σχέδιο Ανάν-Αναστασιάδη-Νούλαντ προβλέπει για την Τουρκία να γίνει κάτι σαν πλήρες μέλος της ΕΕ, ένα επί δεκαετίες κεντρικό σχέδιο της αμερικανικής πολιτικής, που δεν φαίνεται όμως τώρα επιτεύξιμο με τα συνήθη μέσα.

Μια ακόμη αιτία για τους κκ. Ομπάμα και Ερντογάν να βλέπουν το τυρί και ν’ αγνοούν την παγίδα. Το μόνο πράγμα που δεν ξέρω είναι το τί σκέφτεται ο κ. Νετανιάχου για όλα αυτά.

 

Κίσινγκερ: Οι λόγοι που το έκανα

Μιλώντας σ’ ένα κλειστό σεμινάριο με κανόνες Chatham House, ο κ. Κίσινγκερ δικαιολόγησε την πολιτική του λέγοντας ότι όποιος ελέγχει την Κύπρο, την Κρήτη και τη Μάλτα “κυβερνά τον κόσμο”. Δεδομένου ότι είχε ήδη χάσει τη Μάλτα, δεν θα μπορούσε να αντέξει να χάσει επίσης την Κύπρο, όπου κυβερνούσε ο “κόκκινος παπάς”, ο “Κάστρο της Μεσογείου”.

Αυτό συνιστά διαστρέβλωση. Ο Μακάριος ήταν πολύ αντικομμουνιστής, φιλο-Αμερικανός, συντηρητικός, δεξιός πολιτικός. Ο μόνος λόγος για τον οποίο φλέρταρε με τη Σοβιετική Ένωση και που έγινε ένας από τους ηγέτες του Κινήματος των Αδεσμεύτων, ήταν η απειλή της εξαφάνισης του κράτους του, που ήταν πάντα η επιδίωξη της  Ουάσιγκτον και  του Λονδίνου για την Κύπρο.

Όπως είπε ο Υπουργός Αποικιών του Ηνωμένου Βασιλείου για την Κοινοπολιτεία Harry Hopkins, απαντώντας σε ερώτηση για την Κύπρο του πρώην Υπουργού Αποικιών έα των Εργατικών Griffiths στη Βουλή των Κοινοτήτων: “Είναι πάντα κατανοητό και συμφωνημένο ότι υπάρχουν ορισμένα εδάφη της Κοινοπολιτείας τα οποία, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, δεν μπορεί ποτέ να περιμένουν να γίνουν πλήρως ανεξάρτητα” (28.7.1954).

Η Κύπρος είναι ένα νησί όπως η Βρετανία και (στρατηγικά μιλώντας) όπως οι ΗΠΑ. Από εκεί μπορείς να επιτεθείς καθ΄ οιουδήποτε στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά κανείς δεν μπορεί εύκολα να σου επιτεθεί. Όταν ο Βρετανός πρωθυπουργός Disraeli απέκτησε το νησί από την Οθωμανική Αυτοκρατορία είπε: «έχουμε τον κρίκο που μας έλειπε”. Οι αυτοκρατορικοί σχεδιαστές όχι μόνο πίστευαν πάντα ότι θα ήταν πολύ επικίνδυνο να αφήσουν τους κατοίκους του νησιού να αυτοκυβερνηθούν (αυτό συνήθως ήταν και εξακολουθεί να είναι το “κυπριακό πρόβλημα”). Συχνά χρησιμοποίησαν τις πιο αποσταθεροποιητικές μεθόδους για να πετύχουν το στόχο τους  να τους πάρουν το νησί.

Ο Κίσινγκερ μπορεί να πει ό,τι θέλει. Σχεδόν κατέστρεψε τη Νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ο Monteagle Sterns, πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, είπε ότι ο μόνος λόγος που η Σοβιετική Ένωση δεν ήταν σε θέση ν’ αποκομίσει τεράστια στρατηγικά κέρδη από το χάος που παρήγαγε ο Κίσσινγκερ ήταν η δική της απροθυμία ή ανικανότητα.

 

Από το Κίεβο στη Λευκωσία

Το ίδιο ισχύει και για την κα Νούλαντ. Θα μπορούσε αυτή να ισχυριστεί, για παράδειγμα, ότι αυτό που έκανε στο Κίεβο ήταν απαραίτητο για να σταματήσει τον Πούτιν από την ανασύσταση της Σοβιετικής Ένωσης. Αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Η Δύση, αν ήθελε, θα μπορούσε να συμπεριλάβει όχι μόνο την Ουκρανία, αλλά και τη Ρωσία στο δυτικό σύστημα. Το έκαναν με τη Γερμανία μετά τον πόλεμο. Το μόνο που θα χρειαζόταν θα ήταν να στείλουν χρήματα εκεί, όχι οικονομολόγους του ΔΝΤ, και ν’ αποφύγουν να στείλουν τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ βαθιά μέσα στην πρώην ΕΣΣΔ. Σήμερα δεν καταλαβαίνουν πώς είναι δυνατόν ο Πούτιν να κυβερνά το Κρεμλίνο. Πιστεύουν ότι είναι απλά μια παρανόηση της ιστορίας και αναζητούν τρόπους για να τον απομακρύνουν από τη θέση του. Η στάση αυτή δεν είναι σοβαρή.

Σχετικά με το θέμα του Κιέβου, πραγματικά προσωπικά δεν ξέρω πώς να το αξιολογήσω. Αυτό που έκαναν στο Κίεβο προσέφερε το πιο ισχυρό δυνατό κίνητρο για τον Πούτιν να αποφασίσει να στείλει το στρατό του στη Συρία. Η Δύση αντιμετωπίζει ήδη τις συνέπειες της μεγαλύτερης στρατηγικής ήττας που υπέστη μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ. Μπορείς πραγματικά να αποκαλέσεις μια τέτοια εξέλιξη θρίαμβο;

 

Ο Ομπάμα, η Κύπρος και δύο σχολές αυτοκρατορικής σκέψης

Κάποιοι φίλοι μου θα παραξενεύονταν πολύ ανακαλύπτοντας ότι εκτιμώ πολύ τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα για ένα πράγμα που έκανε. Σταμάτησε το τρελλό σχέδιο των νεοσυντηρητικών για μια νέα εισβολή στη Συρία (όπως στο Ιράκ) και την ακόμα πιο τρελή ιδέα του βομβαρδισμού του Ιράν, πιθανώς με τακτικά πυρηνικά όπλα, όπως ο Seymour Hersh μας είχε προειδοποιήσει ήδη πριν από μια δεκαετία. Θεωρώ την ίδια την ύπαρξη τέτοιων σχεδίων ως την πιο σοβαρή ένδειξη βαθιάς παρακμής του πολιτισμού μας.

Φυσικά ο Ομπάμα θα πρέπει να επικριθεί για πολλά άλλα πράγματα. Αλλά δεν πρέπει να κρίνουμε τους προέδρους των Ηνωμένων Πολιτειών μόνο από την πολιτική της χώρας τους. Αυτοί οι φαινομενικά παντοδύναμοι άνθρωποι είναι περισσότερο όμηροι της τρελλής μηχανής που διοικούν από ό,τι είμαστε εμείς! Και για να είναι ορθή οποιαδήποτε κρίση πρέπει κάποιος να λαμβάνει υπόψη του την πραγματική κατάσταση στην οποία ένα άτομο ενεργεί.

Ο Ομπάμα είπε κάτι πολύ σοβαρό, απαντώντας στις κριτικές που είχε λάβει για τις «αποτυχίες της πολιτικής του στη Μέση Ανατολή». Επέκρινε τις προηγούμενες κυβερνήσεις για την κληρονομιά που του άφησαν και για τη μέθοδο “πρώτα πυροβολείς, μετά κοιτάς”.

Αλλά ο ίδιος έκανε επίσης το ίδιο λάθος και το αναγνώρισε στην περίπτωση της Λιβύης, όταν άκουσε τον Σαρκοζί. Είναι έξυπνος άνθρωπος και ίσως κατάλαβε τελικά ότι κάτι πήγε στραβά με το Κίεβο, αλλά δεν θα το παραδεχτεί. Είναι εξοικειωμένος με τα προβλήματα του Τρίτου Κόσμου, αλλά όχι με τη Ρωσία. Εκπροσωπεί μια γενιά που στερείται την τρομερή εκπαίδευση και  εμπειρία που υπήρξε ο Ψυχρός Πόλεμος. Σχετικά με τη Ρωσία, αλλά όχι με την Κύπρο, θα μπορούσε να κερδίσει πολλά μιλώντας με τον Κίσινγκερ κι ακόμη περισσότερο διαβάζοντας Kennan ή Cohen. Όσο για τον Μπρεζίνσκι, τα πάθη συνήθως παραπλανούν. Η αντι-ρωσική του μανία υπονόμευσε τους άλλους στόχους των παρεμβάσεών του.

Φυσικά, κανείς εκεί στο Λευκό Οίκο δεν βρήκε χρόνο να διαβάσει το Σχέδιο Ανάν (και το ίδιο ισχύει και για την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία και τις κυβερνήσεις). Θα μπορούσαν εύκολα να καταλάβουν, αν το διάβαζαν, ότι δημιουργεί μια Βοσνία στη Μεσόγειο. Αλλά αυτός είναι ο τρόπος που λειτουργεί ο κόσμος. Με τις πολύ μικρές μειοψηφίες ομάδων μέσα στο σύστημα που γράφουν τους νόμους και ωθούν τους ιθύνοντες να ενεργήσουν ανάλογα, νομίζοντας ότι αυτοί αποφασίζουν.

 

Μετάφραση από τα αγγλικά Κώστας Τσιαντής

Δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο defenddemocracy.press, στις 6.1.2017

Obama, Kissinger and Nuland: Cyprus 1974 – Cyprus 2017

By Dimitris Konstantakopoulos

06/01/2017

In July 1974 the US-controlled Athens military junta organized a coup d’état in Cyprus and an assassination attempt against the President of Cyprus Archbishop Makarios. Everything was executed in exactly the same way as it had been a year before in Santiago Chile. (Cyprus is an island of great strategic importance, now a member of EU and Eurozone. 82% of his population are Greek by nationality and 18% Turkish Cypriots. The country obtained its independence from Britain in 1960, after one of the most successful national-liberation struggles after the 2nd World War)

Unlike Salvador Allende, Makarios escaped death and with him his state survived also, albeit mutilated by the Turkish invasion that followed suit. Kissinger had to admit that Cyprus had been the greatest failure of his career.

Why did he do all this? Because Kissinger was the early neocon prototype, albeit much more capable than what his epigones proved to be. In spite of using his intellectual skills to build his image, he could never be something like Marcus Aurelius, the philosopher king, nor even like the shrewd Rabin, who knew when the time had come to transform into a permanent peace, from a hegemonic position, what he had won in the war.

Kissinger wants to play God (even though he should know that sometimes hubris is followed by nemesis. But this is not the kind of argument to stop such a man).

He has enormous capacities, great charisma and a global strategic vision, even if not everybody would agree with it. He was by far the most astute of the great cold (and also hot) warriors. By achieving an otherwise impossible alliance with the leader of the Chinese Communist Revolution, by what he did in Europe, the Middle East, Japan and even Latin America, he was able to encircle Russia and lay the strategic foundations for the demise of the USSR. His influence upon US foreign policy and strategy has lasted much longer than the time of his service as Secretary of State and National Security advisor.

The Master of Deception

His unparalleled achievements were due to the combination of two weapons he knows how to use very well.

One, he never hesitates. Every time he thinks it necessary to use every possible method, he has no moral, or any other, scruples. The end justifies the means, as the Jesuits used to say (or probably their opponents claimed they said).

The second and even more fearful weapon is his capacity to understand, better than they themselves do, what all the various players in a given game are thinking: their mentality, their needs. He is thus able to send all of them, including his rivals, the signals that are right for his purposes, signals formulated in the language the most likely to persuade them and make them move in the direction he wants them to go. Even if they continue to harbour some doubts, he is the master of the game because he knows what he wants and he does not hesitate for a moment. That was the secret of his triumphs.

I think even now Kissinger is one of the very few people who can maintain very good relations with both camps in what seems very much like a civil war at the very top of the Empire, probably between globalizers and practitioners of chaos, something like the war between the emperors Antonius and Octavius in ancient Rome.

Cyprus: a masterpiece of deceptive diplomacy

In 1974 Kissinger was able to prepare his Cyprus coup first by deceiving everybody about his real intentions, including the Greek dictator Ioannides, Archbishop Makarios and Soviet FM Gromyko (when he met both of them in Nicosia weeks before the coup), the British government and even his own President Richard Nixon, probably exploiting his serious troubles with Watergate.

It was a masterpiece of deceptive diplomacy, even if this is something he cannot openly claim.

In March 1974 Major-General Ioannides the Greek dictator invited to his office the ship owner Aristotelis Onassis. He told him, according to one of the very close associates of Onassis, “Aristotelis, everything is fine with foreign policy. The Americans told me to get rid of the priest (Archbishop Makarios, President of Cyprus) and they will give us the island” (Cyprus to be united with Greece). Ioannides was a little bit mad and the only thing Onassis could think of saying to him was “And why they don’t do it themselves?”. Such a question was not enough to make Ioannides think, let alone deter him from what he was already planning.

When Ioannides realized after the coup that he had been deceived and that it was Turkey not Greece that was to be “united” with Cyprus, he ordered the Greek Armed Forces to defend the island by all means and attack Turkey on all fronts. Nobody did anything. The USA were controlling all the Greek military hierarchy. The Turkish troops invaded the island essentially without resistance, proceeding to ethnic cleansing of the Greek population from the zone they controlled. Cyprus lost 3% of its population during this operation, which is more than the Iraqi losses during the invasion of 2003.

Ioannides, a veteran of anticommunist struggles in Greece, died in prison, always refusing to explain what had happened. He said only “I don’t speak because if I speak all Greeks will become Communists”. Some time after the events the Greek Parliament itself adopted a special provision to stop any investigations about Cyprus, invoking the need not to disturb the foreign relations of Greece.

Kissinger meeting Makarios and Gromyko

Just before the coup Kissinger himself visited Cyprus and there met with Soviet Foreign Minister Andrei Gromyko and Archbishop Makarios. We don’t know much about what was said during their conversations except that Kissinger told the Archbishop as he was leaving the island: “Monseigneur, you are too great a leader for such a tiny place.” It was a flattering remark for this son of peasants to hear such words from one of the most powerful men on Earth.

If we don’t know what was said in those talks we do know what happened afterwards. Makarios began to act with increasing assertiveness in his relations with the junta, ignoring desperate messages from some people in Athens, that they were planning to kill him. He even wrote the junta a letter asking them to recall their officers from Cyprus. This served as the final pretext for the coup against him.

As for the USSR, it reacted only a posteriori to the chain of events and only by the usual diplomatic means. It was the opposite attitude to the one Nikita Khrushchev had adopted in 1964. Then, warned by Makarios’s envoy Vassos Lyssarides, the Cypriot socialist leader, who had met him personally at his southern resort, he had send a strong message to US President Lyndon Johnson explaining that a Turkish plan to invade the island would be unacceptable for the Soviet Union. Johnson sent a letter (published since) to the Turkish leader Inonu, telling him to cancel the invasion plans.

But all plans may have some problematic points. Not only did Makarios survive but the Socialists and other democrats resisted the coup on the ground. Kissinger’s chosen man in Cyprus, Clerides, who had in the meantime become the acting President, and Kissinger’s friends in Athens, could not do much finally but accept the return of the Archbishop to his island after some months abroad. He had saved his state, but nearly half of the island was already occupied and hundreds of thousands of refugees were living in tents. His heart broken, he died three years later.

Turkey enters the game

The Turkish forces invaded the island in July 1974 to “protect the Republic of Cyprus and Turkish Cypriots”. The constitutional order of the Republic had been restored on the island, nobody there was in any real danger, the Athens junta had collapsed. But one month later, while negotiations were being held in Geneva, the Turkish Army began its second phase of the invasion, occupying nearly half of the island, where it still stands. According to relevant UN documents the Northern occupied zone of Cyprus remains the most militarized region on Earth. The day before the second military operation Kissinger and the Turkish PM Ecevit had had 14 telephone conversations.

In November 1974 Kissinger met Denktash and explained to him what kind of solution he should demand for Cyprus. Later, US undersecretary of State Clifford explained to Makarios what kind of solution was fit for the island.

On the basis of a solution of this type, decades later, the “Annan Plan for the solution of the Cyprus conflict” was developed and presented to the Cypriot people in a 2004 referendum. Cypriots rejected the proposal.

From Kissinger to Nuland – from modernity to postmodernism (with Turkey invited to join EU)

Now Mrs Nuland wants exactly the same solution before she leaves the State Department. She wants to impose it on Cyprus through a new coup d’état, of a very different, less dramatic and more dangerous type. The coup d’état is to take place in Geneva, on 12th January.

She knows that she cannot win a referendum under the given circumstances. She will therefore try to take everything she can from the powers of the existing Cypriot state, on a legal and political level and at the level of international law, before holding probably two and not one referenda, which is logical as there will be not one but two states in Cyprus after January 12. She will hold the promised referendum she cannot win under the circumstances only when she has changed those circumstances. And she will hold two, not one.

All of this is illegal, but if Anastasiades and Tsipras or Kotzias sign the agreements under pressure from her, there will be not be many people around even to protest, as they did during the Iraq war. They will not survive such an act, politically, but I am not sure how they interpret the situation. The more so as most of the international players in fact prefer such a “solution”, and many of them, unbelievable as it may seem, just do not know the real details and provisions of the Annan plan. They know only that they have to support it! If all this planning does not falter somewhere in the next few days, it will soon be announced on the screens of CNN and world TV: Breaking News: Peace in Cyprus. The two sides announce the creation of a new partnership. Historic foes Greece and Turkey sign a Pact of Alliance.

At some point in the future Cyprus will be transformed into a Bosnia. But who will then remember what was on the CNN screen that day? Do you hear anything now about the Iraqi weapons of mass destruction? They will just say: “Oh, those Greeks and Turks, they are at it again. They never know how to behave. They are genetically or culturally disposed to violence.

The Cyprus settlement risks becoming, simultaneously, the last victory of the old “globalization” and a prelude to the new Order of Chaos!

One small detail: the Annan-Anastasiades-Nuland plan also provides for Turkey to become something like a full member of the EU, a decades-old project of US policy, which now seems all but unachievable through normal means.

One more reason for Mr. Obama and Mr. Erdogan to eye the cheese and ignore the trap. The only thing I don’t know is what Netanyahu thinks of all this.

Kissinger: The reasons I did it

Speaking to a closed seminar under Chatham House rules, Mr. Kissinger justified his policy by saying that whoever rules Cyprus, Crete and Malta “rules the world”. Given that he had already lost Malta, he could not afford also to lose Cyprus, ruled by this “red priest”, the “Mediterranean Castro”.

This is misrepresentation. Makarios was a very anticommunist, pro-American, conservative, right-wing politician. The only reason that he was flirting with the Soviet Union and that he became a leader of the Non-Aligned Movement, was the threat of extinction of his state, which was always London’s and Washington’s policy aim for Cyprus. .

As the Colonial Secretary of the United Kingdom said of the Commonwealth Harry Hopkinson said, answering a question about Cyprus from Labour’s ex-colonial secretary Griffiths in the House of Commons, “It has always been understood and agreed that there are certain territories in the Commonwealth which, owing to the particular circumstances, can never expect to be fully independent”. (28.7.1954)

Cyprus is an island like Britain and (strategically speaking) the USA. From there you can attack anybody in the Eastern Mediterranean, but nobody can easily attack you. When the British PM Disraeli acquired the island from the Ottoman Empire he said “we have got the link we were missing”. Imperial planners not only always thought it would be too risky to let the inhabitants of the island rule themselves (this used to be, and still is, the “Cyprus problem”). They often used the most destabilizing methods to attain their goal of taking the island from them.

Kissinger can say whatever he wants. He all but destroyed the South East wing of NATO. Monteagle Sterns, US Ambassador to Athens, said the only reason the Soviet Union was not able to make huge strategic gains out of the mess produced by Kissinger was its own unwillingness or incompetence.

From Kiev to Nicosia

The same is true of Mrs. Nuland. She could claim, for instance, that what she did in Kiev was necessary to stop Putin from recreating the Soviet Union. But it is not true. The West, if it wanted, could incorporate not only Ukraine, but also Russia into the Western system. They did it with Germany after the War. All that would be required would be to send money there, not IMF economists, and to avoid having NATO troops penetrate deep inside the ex-USSR. Now they don’t understand how it is possible that Putin should be ruling the Kremlin. They believe it is just a misunderstanding of history and they look for ways to remove him from his position. This attitude is not serious.

On the subject of Kiev, I really don’t know how to evaluate it. What happened in Kiev was the strongest possible motivation for Putin to decide to send his army to Syria. The West is already facing the consequences of the biggest strategic defeat it has suffered since the Vietnam War. Can you really call such an outcome a triumph?

Obama, Cyprus and two schools of imperial thinking

Some friends of mine will be shocked to discover that I greatly esteem the President of the United States, Barack Obama, for one thing he did , and I really do. He stopped the crazy neocon plan for a new Syria invasion (as in Iraq) and the even crazier idea of bombing Iran, probably with tactical nukes, as Seymour Hearsh was already warning us a decade ago. I consider the very existence of such plans as the most serious indication of a deep decline of our civilization

Of course Obama should be criticized for many other things. But one should not judge the presidents of the United States only by the policy of their country. Those seemingly all-powerful people are much more hostages of the mad machine they are running than we are! And for any judgment to be correct one should take into account the real situation in which one person acts.

Obama said something very serious, answering the critiques he had received of the “failures of his Middle Eastern policy”. He criticized the previous administrations for the legacy they had left him and for the method of “first shooting and then looking”.

But he also made the same mistake and he admitted it in the case of Libya, when he heard Sarkozy. He is a clever man and he probably understood finally that something had gone wrong with Kiev, but he will not admit it. He is familiar with Third World problems but not with Russia. He represents a generation that lacks the terrible education and experience that was the Cold War. About Russia, but not about Cyprus, he could gain a lot from talking with Kissinger and even more from reading Kennan or Cohen. As for Brzezinski, passions are usually misleading. His anti-Russian mania undermined the other aims of his interventions.

Of course nobody there in the White House has taken the time to read the Annan Plan (and the same is true for European bureaucracies and governments). They would easily understand, if they read it, that it creates a Bosnia in the Mediterranean. But this is how the world is run. By small minority groups inside the system which write the laws and push the decision makers to act accordingly, thinking they are deciding.

 

Published in:  www.defenddemocracy.press