Tag Archives: συνεταιρισμοί

Η Γαλλια θελει ιδιωτικοποιησεις, η Αγγλια κοινωνικοποιησεις!

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Έχει ο καιρός γυρίσματα! Το 1979-80, με την εκλογή της Θάτσερ στη Βρετανία και του Ρέιγκαν στις ΗΠΑ, άρχιζε η επέλαση ενός παγκόσμιου ρεύματος «νεοφιλελευθερισμού», που συντάραξε όλη την ανθρωπότητα, τερματίζοντας, μαζί με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, τον (σύντομο κατά Χομπσμπάουμ) Εικοστό Αιώνα του Κρατισμού και του Κράτους Πρόνοιας, που είχε προηγηθεί.

Αυτό το κύμα, ο «κύκλος» του νεοφιλελευθερισμού συνέβαλε, αλλά και ενισχύθηκε, από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και του λεγόμενου «Υπαρκτού Σοσιαλισμού».

Παρά τις πολύ μεγάλες παραχωρήσεις που έκαναν στους νεοφιλελεύθερους και τις «Αγορές», ιδίως με τη συνθήκη του Μάαστριχτ, παραχωρήσεις η σημασία των οποίων δεν φάνηκε αμέσως, Γαλλία και Γερμανία διατήρησαν όλη αυτή την περίοδο αρκετά από τα χαρακτηριστικά του κράτους πρόνοιας, του κρατικού σχεδιασμού και παρεμβατισμού και ενός ουσιαστικά «σοσιαλδημοκρατικού» κοινωνικού συνεταιρισμού, που χαρακτήρισαν τον ευρωπαϊκό πυρήνα μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σήμερα το δίπολο αυτό μοιάζει να αντιστρέφεται, τουλάχιστο μεταξύ Λονδίνου και Παρισιού. Στο Παρίσι ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν (πρώην τραπεζίτης των Ρότσιλντ) κατάφερε να περάσει σημαντικές, πρωτοφανείς για τα γαλλικά δεδομένα μεταβολές της εργατικής νομοθεσίας, χωρίς να σημειωθεί καμία από τις αντιδράσεις που πολλοί προέβλεπαν. Τώρα έχει βάλει σαν στόχο την ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων, που είναι το «στολίδι» του γαλλικού κρατικού τομέα της οικονομίας. Αυτή η ιδιωτικοποίηση δεν γίνεται μόνο για οικονομικούς λόγους. Εκατομμύρια Γάλλοι χρησιμοποιούν καθημερινά τα τραίνα και η ιδιωτικοποίησή τους είναι και ένας τρόπος να αλλάξουν τα μυαλά ενός λαού που μεγάλο μέρος της ελίτ του τον κατηγορεί μόνιμα για παρωχημένη εμμονή στον κρατισμό, τα υποτιθέμενα σοσιαλιστικά προνόμια διαφόρων κατηγοριών εργαζομένων και την απαίτηση ισχυρής κοινωνικής προστασίας.

Την ίδια ώρα όμως που συμβαίνουν αυτά στις όχθες του Σηκουάνα, τελείως αντίστροφα φαινόμενα παρατηρούνται στις όχθες του Τάμεση, όπου το Εργατικό Κόμμα (που προηγείται τώρα των Συντηρητικών στις δημοσκοπήσεις) κάνει λόγο για εθνικοποίηση, δημοκρατική ιδιοκτησία και δημοκρατική διαχείριση των βασικών κλάδων της οικονομίας. Συνθήματα που είναι εντελώς αντίθετα με το κυρίαρχο παγκοσμίως κλίμα στην οικονομία και την πολιτική.

Το πιο αξιοσημείωτο μάλιστα είναι ότι, αυτές οι ιδέες, παρά τον πόλεμο που δέχονται από το κατεστημένο και τα περισσότερα ΜΜΕ, φαίνεται, αν κρίνουμε από τις διεξαγόμενες δημοσκοπήσεις, να συναντούν την επιδοκιμασία της κοινής γνώμης.  Οι Βρετανοί ακούνε επί δεκαετίες για τα πλεονεκτήματα της ελεύθερης αγοράς. Έχουν όμως επίσης διαπιστώσει ότι τα ιδιωτικά τραίνα παθαίνουν πολύ ευκολότερα θανατηφόρα δυστυχήματα. Η «βαθειά Βρετανία» δεν ζει στον ρυθμό και το glamour του City, αλλά την διάλυση του κοινωνικού ιστού των πόλεών της, που έχει περιγράψει με τόση δύναμη ο Κεν Λόουτς στις ταινίες του. Αυτή η υφέρπουσα κοινωνική κρίση είναι εν πολλοίς υπεύθυνη και για την αναπάντεχη εκλογή του Κόρμπιν ως αρχηγού του Εργατικού Κινήματος από τη βάση και για μεγάλο μέρος της ψήφου υπέρ του Brexit και για το αποτέλεσμα των τελευταίων βουλευτικών εκλογών.

Τόσο ο ηγέτης των Εργατικών Κόρμπιν, όσο και ο σκιώδης Υπουργός του Οικονομίας McDonnell διακηρύσσουν ότι ο δημόσιος έλεγχος βασικών κλάδων της οικονομίας είναι τελείως απαραίτητος για οικονομικούς και οικολογικούς λόγους. Υπογραμμίζουν όμως παράλληλα ότι εννοούν δημοκρατικές μορφές διαχείρισης των επιχειρήσεων που θα επανέλθουν υπό δημόσιο έλεγχο και όχι την υπαγωγή τους στις γνωστές, τερατώδεις γραφειοκρατίες του Δημοσίου (ο όρος που χρησιμοποιούν για να τις περιγράψουν είναι «απομακρυσμένες», remote). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επιδεικνύει εξάλλου το Εργατικό Κόμμα για τους συνεταιρισμούς.

Όπως τόνισε ο McDonnell σε πρόσφατο συνέδριο που οργάνωσε το Εργατικό Κόμμα για τα μοντέλα εναλλακτικής ιδιοκτησίας, το κόμμα του αποβλέπει να θέσει υπό καθεστώς δημοκρατικής ιδιοκτησίας και δημοκρατικής διαχείρισης τις δημόσιες υπηρεσίες, στα χέρια των εργαζομένων κατά τρόπο ανεπίστρεπτο, ώστε να μην μπορέσουν ξανά να τους τις πάρουν. Η δημοκρατική ιδιοκτησία των Εργατικών προβλέπει μεγαλύτερο ρόλο για τους εργαζόμενους και την κοινή γνώμη στη διαχείριση των επιχειρήσεων. Το θέμα αυτό μελετά τώρα το New Economics Foundation (NEF), που αναμένεται να παρουσιάσει την έκθεσή του στους ερχόμενους μήνες. Η έκθεση θα περιλαμβάνει και μια ανάλυση του υπάρχοντος συνεταιριστικού τομέα, αντλώντας και από τη σχετική διεθνή εμπειρία.

Από την πλευρά του ο Τζέρεμι Κόρμπιν τονίζει ότι ο δημόσιος έλεγχος του βρετανικού ενεργειακού τομέα είναι ο μόνος τρόπος να γίνει αγώνας εναντίον της κλιματικής αλλαγής. Για να αντιμετωπίσουμε ένα τέτοιο φαινόμενο, τόνισε ο αρχηγός των Εργατικών, πρέπει να πάρουμε μέτρα τόσο ριζικά όσο αυτά που πήρε η κυβέρνηση Atlee το 1945 για να ανοικοδομήσει τη Βρετανία μετά τον πόλεμο. Για να γίνουμε πράσινοι, πρέπει να ελέγξουμε την ενέργεια, αλλά δεν μπορεί οι εργαζόμενοι να πληρώσουν τη νύφη, διακήρυξε, εξαγγέλλοντας ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επανεκπαίδευσης και απασχόλησης για τους εργαζόμενους που θα μετακινηθούν λόγω της μετάβασης του ενεργειακού τομέα.

Το ενεργειακό πρόγραμμα των Εργατικών προβλέπει ισχυρή αποκέντρωση του τομέα, απαγόρευση της τεχνολογίας του fracking, μόνωση τεσσάρων εκατομμυρίων κατοικιών και παροχή του 60% των ενεργειακών αναγκών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2030.

Αν το Εργατικό Κόμμα εφαρμόσει τέτοιες ιδέες, τότε μια ενδεχόμενη νίκη του στις επόμενες εκλογές θα εγκαινιάσει μια πολύ μεγάλη και διεθνούς σημασίας εμπειρία σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα. Το μεγάλο πρόβλημα βέβαια που αντιμετωπίζουν τέτοια «πειράματα» είναι η εχθρότητα του διεθνούς περιβάλλοντος.

Πολεμος και Αυτοδιαχειριση στη Βορειο Συρια

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
25 Φεβρουαρίου 2018

Αυτό το καλοκαίρι θα κυνηγήσουμε άγρια τους «τρομοκράτες και τους υποστηρικτές τους», ανήγγειλε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, αναφερόμενος στη συνεχιζόμενη εκστρατεία της Τουρκίας εναντίον των Κούρδων στη Συρία. Ταυτόχρονα δεν έκρυψε την ογκούμενη οργή του για την αμερικανική πολιτική, λέγοντας ότι «μας κάθονται στο στομάχι», οι «τακτικές κωλυσιεργίας των ΗΠΑ. Παρακολουθούμε προσεκτικά (αυτούς που υποστηρίζουν) την τρομοκρατική οργάνωση (PYD). Αν κάποιος σχεδιάζει να ξοδέψει 500 με 550 εκατομμύρια για να υποστηρίξει (τους τρομοκράτες), τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνουμε; Να τους ευχηθούμε καλή τύχη;»

Πίσω από τις απειλές ήταν προφανής η αναγνώριση της αδυναμίας να επιτευχθεί νίκη στο Αφρίν, πολύ περισσότερο να επεκταθεί η επιχείρηση στο Μαντζίμπ, όσο σύντομα τουλάχιστο ήλπιζε η ‘Αγκυρα. Σύμφωνα με διπλωματικούς παρατηρητές, οι δυσκολίες αντανακλούν πιθανώς όρια που έχει θέσει η Μόσχα στον Ερντογάν, αλλά και την κοινωνική πραγματικότητα που επικρατεί στη Ροζάβα, την υπό κουρδική αυτοδιοίκηση περιοχή.

H Ρωσία δεν μπορούσε να μην κάνει τίποτα, όταν ο Ρεξ Τίλλερσον ανήγγειλε τη δημιουργία πολιτοφυλακής στη Βόρειο Συρία με αμερικανική υποστήριξη και συμμετοχή των κουρδικών δυνάμεων, λέει στο ΑΜΠΕ υψηλά ιστάμενος Ρώσος παρατηρητής, που επισημαίνει ότι η χώρα του παρακολουθεί εδώ και καιρό με ανησυχία την αμερικανο-κουρδική στρατιωτική συνεργασία. Γενικότερα η συνεργασία των Κούρδων με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ήταν αναπόφευκτο να μην τους χαρίσει πολλούς φίλους στη Μέση Ανατολή, διευκολύνοντας το έργο των εχθρών τους.

Πηγές προσκείμενες στο κουρδικό κίνημα επιβεβαίωσαν, μιλώντας στο ΑΜΠΕ, ότι το ανεπίσημο «πράσινο φως» της Μόσχας στην τουρκική επιχείρηση, δόθηκε μόνο όταν απέρριψαν προτάσεις να τεθούν υπό τη διοίκηση του Άσαντ. ‘Όπως δήλωσε στη χθεσινή «Καθημερινή» ο εκπρόσωπος του PYD στην Ευρώπη Ιμπραχήμ Μούσλα, οι Ρώσοι πρότειναν στους Κούρδους να παραδώσουν την διοίκηση όλης της περιοχής στον Άσαντ, κάτι που δεν δέχτηκαν γιατί θα σήμαινε «να εκθεμελιώσουμε  τη δημοκρατική, λαϊκή επανάσταση που διεξάγουμε στα εδάφη μας».

Πάντως ήδη, υπό την τουρκική στρατιωτική πίεση, οι Κούρδοι είναι αναγκασμένοι να στραφούν στον Άσαντ για προστασία, αφού «η Δύση δεν μας προστατεύει», δήλωσε υψηλά ιστάμενος αξιωματούχος τους στη Deutsche Welle.

Ένας παράγοντας που κάνει πολύ δυσκολότερα τα πράγματα για τον τουρκικό στρατό στο Αφρίν, έστω κι αν δεν φαίνεται από μόνος του ικανός να δώσει στους Κούρδους τη νίκη, είναι και η κοινωνική κατάσταση στη Ροζάβα, που της επιτρέπει (σε συμφωνία με τα πάντα επίκαιρα «δόγματα» του Κλαούζεβιτς) να αμυνθεί πολύ καλύτερα από όσο φαντάζονται, όσοι αντιλαμβάνονται τον πόλεμο αποκλειστικά ως υπόθεση «συσχετισμού υλικής δύναμης». Κοινωνική κατάσταση που εμπεριέχει, σε βαθμό δύσκολο να προσδιορισθεί με ακρίβεια, αλλά υπαρκτό, το στοιχείο μιας «κοινωνικής επανάστασης», τουλάχιστο στις απαρχές της.

Οι κουρδικές δυνάμεις δεν περιορίστηκαν να αναλάβουν τον έλεγχο της περιοχής, αλλά οργάνωσαν συλλογικά τον πληθυσμό, μεταξύ άλλων και με την ίδρυση περισσότερων των 140 συνεταιρισμών (κοοπερατίβων), προκειμένου να αναπτυχθεί η κοινοτική οικονομία των περιοχών, συνεταιρισμών που εξουδετέρωσαν την μονοπωλιακή θέση των μεσαζόντων, την κυριαρχία μονοπωλίων και των πληθωρισμό.

Αυτά τα κοινωνικά μέτρα που ελήφθησαν λόγω της αριστερής κουλτούρας και ιδεολογίας του PKK, «αδελφού» κινήματος των Κούρδων της Συρίας, διευκόλυναν επίσης σημαντικά τη συστράτευση με τους Κούρδους και των άλλων εθνικών ομάδων που κατοικούν στην περιοχή.

Στους συνεταιρισμούς περιλαμβάνονται μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, εταιρείες που τις (αυτό)διαχειρίζονται εργάτες ή καταναλωτές, ακόμα και οικοδομικοί συνεταιρισμοί που τους διαχειρίζονται οι κάτοικοι της περιοχής.

Η δημιουργία συνεταιρισμών στη Βόρειο Συρία έγινε κυρίως ως απάντηση αφενός στον αποκλεισμό της περιοχής, που την οδηγούσε σε ασφυξία, αφετέρου ως απάντηση στις διακυμάνσεις των τιμών της αγοράς, σε συνδυασμό με τους άλλους θεσμούς που δημιούργησε το επαναστατικό κίνημα στη Βόρειο Συρία. Οι κοοπερατίβες αναπτύσσονται, όπως λένε οι πρωταγωνιστές τους, γύρω από την ιδέα της αυτάρκειας και της προσπάθειας υπέρβασης της καπιταλιστικής νοοτροπίας.

Η Ένωση Συνεταιρισμών δημιουργήθηκε μετά την Επανάσταση της Ροζάβα στις 19.7.12. Δημιουργήθηκαν οικονομικές και συνεταιριστικές επιτροπές σε όλες τις περιοχές της Βόρειας Συρίας.

Ιδιαίτερο ρόλο στο συνεταιριστικό κίνημα παίζουν οι γυναίκες, με τον «στρατιωτικό φεμινισμό» του PKK να έχει ήδη μια μακρά παράδοση ως συνιστώσα του κουρδικού κινήματος.

Το κίνημα αυτό στη Βόρειο Συρία στηρίζεται στις ακόλουθες επιτροπές

  • Η Αγροτική Επιτροπή, για την κάλυψη αναγκών των αγροτών μέσω των συνεταιρισμών
  • Η Βιομηχανική Επιτροπή που παρέχει γεννήτριες σε πληθυσμούς περιοχών που δεν έχουν ηλεκτρικό ρεύμα και σε εργοστάσια, φούρνους και φαρμακεία. Στους συνεταιρισμούς αυτούς απασχολούνται 3080 οικογένειες.
  • Η Εμπορική Επιτροπή παρέχει τρόφιμα, λιπάσματα, τσιμέντο και σίδερο σε χαμηλή τιμή, κυρίως με τη βοήθεια του συνεταιρισμού της Hegvirtin.
  • Η Επιτροπή Εκτροφέων Βοοειδών που δημιουργεί ορνιθοτροφεία και στάβλους για πρόβατα και αγελάδες

Ενδεικτικά, στο καντόνι του Αφρίν λειτουργούν 21 κοοπερατίβες, στο Κομπάνι 34 και στη Τζαζίρα πάνω από 87.

Η πολυπλευρη ελληνικη κριση

Η πολυπλευρη ελληνικη κριση

Στους δύο παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να ακούσετε τις παρεμβάσεις του Δ. Κωνσταντακόπουλου (με σκάιπ) στο “Συμπόσιο Διαλεκτικού Προβληματισμού” που έγινε στην Κομοτηνή στις 22 Φεβρουαρίου, για τις πολλαπλές, εσωτερικές και εξωτερικές ρίζες της ελληνικής κρίσης, το προσφυγικό, τα Μνημόνια και τη “γεωπολιτική φάση” της επίθεσης κατά του ελληνικού λαού. Η παρέμβαση έγινε πριν τον παροξυσμό της προσφυγικής κρίσης. Το πρώτο λινκ περιέχει μια περίληψη και το δεύτερο ολόκληρη την ομιλία