Tag Archives: νεοφιλελευθερισμός

Απίστευτο και όμως αληθινό: Οι Αμερικανοί φλερτάρουν με τον σοσιαλισμό!

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
21
Αυγούστου 2018

Ο Σοσιαλισμός πέθανε, ζήτω ο Σοσιαλισμός!

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αποτελούν, για περισσότερο από έναν αιώνα, το κέντρο και το σύμβολο του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Μετά μάλιστα την κατάρρευση – αυτοκτονία του σοβιετικού «Υπαρκτού Σοσιαλισμού», είναι η μόνη χώρα που εξάγει και επιβάλλει σε όλο τον πλανήτη πρότυπα τρόπου ζωής, οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης, του καταναλωτικού της πολιτισμού, αν τέλος πάντων θεωρηθεί αυτό που ζούμε πολιτισμός, χωρίς ουσιαστικά ανταγωνιστή, χωρίς αντίπαλο δέος. Continue reading Απίστευτο και όμως αληθινό: Οι Αμερικανοί φλερτάρουν με τον σοσιαλισμό!

Φοβερές δεν είναι οι πυρκαγιές που έγιναν, αλλά αυτές που θα γίνουν

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Εντελώς σοκαρισμένοι, οι πυροσβέστες στη Καλιφόρνια περιέγραψαν στη διάρκεια συνέντευξης τύπου τις πρωτοφανείς φωτιές που αντίκρισαν πρόσφατα. Δεν ήταν πυρκαγιές, ήταν καταιγίδες από φωτιά, είπαν χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί για την κλιματική αλλαγή, από την πλευρά τους, προειδοποίησαν: οι φωτιές θα είναι, από δω και πέρα, όλο και πιο γρήγορες στην εξάπλωσή τους, ισχυρότερες και φονικότερες. Continue reading Φοβερές δεν είναι οι πυρκαγιές που έγιναν, αλλά αυτές που θα γίνουν

Γαλλια – το φαντασμα της Βαϊμαρης

Παρίσι – του απεσταλμένου του ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Το ότι συζητάμε συνέχεια για τον σεισμό που πιθανότατα δεν θα γίνει (την εκλογή Λεπέν) συμβάλλει στο να μην συνειδητοποιούμε τον σεισμό που ήδη έγινε στη Γαλλία και προσδιορίζει αναγκαστικά τα πολύ στενά περιθώρια που θα διαθέτει, ευθύς εξ αρχής, ο πιθανολογούμενος νέος Πρόεδρός της, Εμμανουήλ Μακρόν.

Ο Μακρόν, το ξέρουμε από τώρα και το ξέρει κι ο ίδιος, όχι μόνο θα ‘ναι Πρόεδρος μειοψηφίας αλλά θα ‘χει και την πλειοψηφία του γαλλικού λαού μαχητικά εναντίον του και των πολιτικών που θέλει να εφαρμόσει!

Το πραγματικά συγκλονιστικό στη Γαλλία δεν είναι βέβαια ότι θα ηττηθεί πιθανότατα (εξαιρέσει μεγάλης εκπλήξεως), η Κυρία Λεπέν. Το συγκλονιστικό είναι αυτό που δεν γράφεται, δεν λέγεται και προσπαθείται να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι δεν συμβαίνει καν.

Για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (ίσως αν εξαιρέσουμε μερικές ημέρες του Μαΐου 1968), η σαφής πλειοψηφία του γαλλικού λαού υποστηρίζει σήμερα πολιτικές δυνάμεις που θέτουν ως ρητή επιδίωξη την ανατροπή του υπάρχοντος πολιτικού και πολιτειακού συστήματος και των θεμελιωδών οικονομικών πολιτικών του, του νεοφιλελευθερισμού και της ευρωπαϊκής του ενσάρκωσης, του “ευρωφιλελευθερισμού”.

Στον πρώτο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών, η ριζοσπαστική, άκρα αριστερά κέρδισε συνολικά 27,3% των προτιμήσεων και η φασίζουσα ακροδεξιά το 26,92%. Το 55% των Γάλλων όχι μόνο απορρίπτουν κατηγορηματικά το νεοφιλελεύθερο ή “ευρωφιλελεύθερο” στην περίπτωσή μας μοντέλο, αλλά υποστηρίζουν πλέον ενεργά πολιτικές δυνάμεις που μάχονται για την ανατροπή τους. Μόνο ένα 44% των Γάλλων εξακολουθεί να υποστηρίζει παλαιά ή νέα συστημικά κόμματα και πρόσωπα της αριστεράς ή της δεξιάς.

Ο ίδιος ο κ. Μακρόν το γνωρίζει άριστα. Γι’ αυτό και έχει ήδη προαναγγείλει ότι θα περάσει τις νεοφιλελεύθερες “μεταρρυθμίσεις” του με προεδρικά διατάγματα, αγνοώντας δηλαδή, αν χρειαστεί, όχι μόνο τη θέληση του λαού, αλλά και τη θέληση των ίδιων των βουλευτών. Μόνο που η Γαλλία δεν είναι οποιαδήποτε χώρα. Έχει κάνει δέκα επαναστάσεις σε δύο αιώνες!

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει λοιπόν τι ακριβώς θα συμβεί.

Οι “εκλογικές στατιστικές” και στη Γαλλία (το “πολιτικό εργαστήρι” της Ευρώπης, εδώ και δυόμισυ αιώνες) επιβεβαιώνουν και ότι βρισκόμαστε, τηρουμένων των αναλογιών, και φυσικά με τις ιδιομορφίες της σημερινής εποχής, σε μια κατάσταση ανάλογη της κρίσης που συγκλόνισε τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης στον μεσοπόλεμο, αλλά και μιας οικονομικής κρίσης που άρχισε το 2008, μετετράπη σε κρίση της ΕΕ και δεν είναι συγκυριακή, αλλά βάθους ανάλογου με τις μεγάλες κρίσεις του 1873-96 και του 1929 (αυτές δηλαδή που προκάλεσαν στο παρελθόν τους δύο παγκοσμίους πολέμους, τη Ρωσική και την Κινεζική Επανάσταση, τον Ναζισμό και το αμερικανικό New Deal).

Όπως και στη Γερμανία του μεσοπολέμου, οι λύσεις στην κρίση εμφανίζονται και προς τα δεξιά και προς τα αριστερά. Η μεγάλη ειρωνεία μάλιστα είναι ότι αυτό συμβαίνει, τη στιγμή που ένα σωρό κόσμος έσπευσε να ενταφιάσει οριστικά τη διαίρεση αριστεράς και δεξιάς! Μεταξύ τους και πολλοί διανοούμενοι ή πολιτικοί, που ξεκίνησαν την καριέρα τους πουλώντας αριστερές ιδέες και τώρα βρίσκονται σε εναγώνια αναζήτηση αξιοπρεπούς τρόπου να αλλάξουν στρατόπεδο. Ηλπισαν ότι το πρόβλημα θα λυνόταν μόνο του με τον θάνατο της αριστεράς, η εμφάνιση όμως της ανυπότακτης Γαλλίας, που κονιορτοποίησε το Σοσιαλιστικό Κόμμα, τους άφησε μάλλον απορημένους και άναυδους. Αλλά έκανε και κάτι πιο ουσιαστικό. Αμφισβήτησε από τη Μαρίν Λεπέν και το Εθνικό Μέτωπο, το μονοπώλιο της εξέγερσης.

Αν και, όπως συνέβη και στον μεσοπόλεμο, η ρητορεία της άκρας δεξιάς και της άκρας αριστεράς τέμνονται, οι διαφορές στη στρατηγική κατεύθυνση είναι ήδη αρκετά σαφείς. Για τη Μαρίν Λεπέν, ο δρόμος είναι ο αυταρχισμός κι ο Πόλεμος, που προετοιμάζει ιδεολογικά και πολιτικά με την αντι-ισλαμική της ρητορεία. Ο ολοκληρωτισμός, στην ανάλυσή της, δεν προέρχεται από την παντοδυναμία του Χρήματος, αλλά από τους “τζιχαντιστές”.

Αντίθετα, η “ανυπότακτη Γαλλία” θέτει στο κέντρο της κριτικής της το χρηματιστικό κεφάλαιο και επιχειρεί να διαμορφώσει ένα δημοκρατικό, κοινωνικό και οικολογικό εναλλακτικό μοντέλο.

Και η Μαρίν Λεπέν και ο Ζαν-Λικ Μελανσόν έφτασαν στην πραγματικότητα πολύ κοντά στο νήμα. Η Γαλλία μοιάζει όμως σαν να φοβήθηκε την τελευταία στιγμή και την επικίνδυνη Κυρία της Άκρας Δεξιάς και τον ανέτοιμο ηγέτη της Αριστεράς.

Σήμερα το βράδυ, οι εκπρόσωποι του ευρωπαϊκού κατεστημένου θα πανηγυρίσουν έξαλλα για τη νίκη του Μακρόν, αν επιβεβαιωθούν τα προγνωστικά. Θα την παρουσιάσουν ως το τέλος της κρίσης, όχι ως το άνοιγμα ενός νέου και οξύτερου κεφαλαίου της, όπως πραγματικά θα είναι.

Θα αποδείξουν έτσι οι ίδιοι, με τον τρόπο τους το βάθος της κρίσης ενός συστήματος ανίκανου να αναγνωρίσει τα προβλήματα και να παράγει λύσεις, όπως ακριβώς οι Βουρβώνοι, που τίποτα δεν έμαθαν και τίποτα δεν ξέχασαν.

Κινδυνος πυρηνικης συγκρουσης – ο πολεμος στη Μεση Ανατολη, η Ρωσια, η Κινα και η παγκoσμια οικονομια

Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε το πρωί της 11ης Απριλίου, για τη στήλη “Ιδέες και Απόψεις” του ΑΠΕ-ΜΠΕ, όπου και δημοσιεύτηκε. Διατηρούσα ακόμα μια επιφύλαξη και, δεδομένου μάλιστα ότι έγραφα για το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων, προτίμησα να μην είμαι όσο “ανησυχητικός” θα ήμουν κανονικά.

Δυστυχώς, το τελεσίγραφο που απηύθυνε, πηγαίνοντας στη Μόσχα, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κ. Τίλερσον, δεν αφήνει σχεδόν κανένα περιθώριο αισιοδοξίας. Το να πεις στη Ρωσία ή με μας, ή με τον ‘Ασαντ, σημαίνει ότι την απειλείς περίπου με πόλεμο αν δεν συνθηκολογήσει!

Πλησιάζουμε έτσι ολοταχώς στο σημείο που θα είναι πάρα πολύ δύσκολο σε οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές να κάνει υποχώρηση. ‘Οπως είπε σήμερα ο βετεράνος μελετητής της Ρωσίας Στέφεν Κοέν, στο CNN, είμαστε τώρα στο πιο επικίνδυνο σημείο των αμερικανο-ρωσικών σχέσεων μετά την κρίση των πυραύλων στην Κούβα.

Στη συνέχεια το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε

 

Back to the Future (Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η παγκόσμια οικονομία)

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

 

Ακόμα και στη ζωή μιας “Κασσάνδρας”, υπάρχουν στιγμές ικανοποίησης, αν και δύσκολα μπορεί η ικανοποίηση της επιβεβαίωσης να αντισταθμίσει τη συνείδηση μιας ζοφερής πραγματικότητας.

Γι’ αυτό και ήταν ανάμεικτα τα αισθήματά μου, όταν, λίγο πριν πέσουν οι πύραυλοι στη Συρία, πήρα ένα μέιλ από τον Τζέιμς Γκαλμπρέιθ με τον τίτλο “Είχες δίκηο” και μια μόνο φράση μέσα “Το είδες νάρχεται. Δεν το είδα. Τζέιμς”.

Aναφερόταν σε μια συζήτηση που είχαμε πρόσφατα, στη ρωσική πρωτεύουσα, παρακολουθώντας και οι δύο το ετήσιο Οικονομικό Φόρουμ της Μόσχας. Τούλεγα γιατί κατά τη γνώμη μου είναι πιθανή η επανάληψη των πολέμων στη Μέση Ανατολή κι εκείνος με άκουγε, ευγενής μεν, δύσπιστος δε. ‘Οπως και πολλοί άλλοι διεθνώς, έβλεπε τον Τραμπ να διορίζει τραπεζίτες της Goldman Sachs και στρατηγούς στην κυβέρνησή του, δεν μπορούσε όμως να πιστέψει πόσο σύντομα και πόσο μεγαλοπρεπής θα ήταν η διάψευση των προεκλογικών “υποσχέσεων”.

Ο επικίνδυνος μηχανισμός της ψευδαίσθησης

Δεν είναι η μοναδική φορά που μου συμβαίνει αυτό. Από τότε που καλύπτω δημοσιογραφικά ή προσπαθώ να αναλύσω διεθνή ζητήματα, σχεδόν πάντα το ίδιο συμβαίνει, από την διάλυση της ΕΣΣΔ μέχρι τους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία και τη Μέση Ανατολή. Πολύ καλά πληροφορημένα πρόσωπα λαθεύουν συστηματικά στις υποθέσεις τους, με άλλα λόγια πρώτον πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι πολύ λιγότερο μεταβαλλόμενος από όσο πραγματικά είναι και δεύτερον πιστεύουν ότι είναι βασικά καλός και δεν μπορεί να γίνει χειρότερος.

Δεν θα συζητήσουμε εδώ τους βαθείς ψυχολογικούς μηχανισμούς που εμπλέκονται, ιδίως σε περιόδους επικείμενων καταστροφών, και που τους υποδεικνύει πρώτη φορά ο ‘Ομηρος, κεντρικός και όχι δευτερεύων χαρακτήρας του οποίου είναι η Κασσάνδρα. Σημασία έχει ότι τέτοιου τύπου ψευδαισθήσεις είναι σχεδόν αναγκαίες προϋποθέσεις για να σημειωθούν μεγάλοι πόλεμοι ή καταστροφές, για τον απλούστατο λόγο ότι, αν πολλοί άνθρωποι συνειδητοποιήσουν τον κίνδυνο, κάνουν κάτι για να τον αποτρέψουν. Αυτό έγινε στη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εμποδίζοντας έναν τρίτο, δεν έγινε όμως στις αρχές του Α’ και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

‘Ισως λοιπόν, όπως ακούγεται τώρα, να είναι μια απλή παρεξήγηση, μια “παρένθεση” ο βομβαρδισμός στη Συρία, ίσως “τα βρούνε” εύκολα Αμερικανοί και Ρώσοι, ποιός μπορεί να ξέρει, αλλά πρέπει να θυμάται κανείς ότι η Γιάλτα έγινε μετά και όχι πριν τον πόλεμο.

‘Ενα δράμα παίχτηκε στον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με μια εκδοχή η Συρία ζητήθηκε από τον Τραμπ ως αντάλλαγμα της συμφωνίας που θα επικύρωνε την αποδοχή του από το βαθύ κράτος ως Προέδρου των ΗΠΑ. Με τη σειρά του, η απομάκρυνση του “στρατηγού” του Στηβ Μπάνον, ήταν το τίμημα που ζήτησε το βαθύ κράτος για να συμφιλιωθεί με τον Τραμπ.

Δεν θα ισχυριστούμε ασφαλώς ότι ο Τραμπ είναι Χίτλερ. Είναι όμως αξιοσημείωτο ότι και κατά την άνοδο του Εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία, πολύ σύντομα, ο Χίτλερ ήρθε σε σύγκρουση με τους “ιδεολόγους” του, τους SA, που του ήταν τόσο χρήσιμοι για να πάρει την εξουσία, και τους σκότωσε, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει στον ιστορικό του συμβιβασμό με το μεγάλο γερμανικό κεφάλαιο και να βάλει τη χώρα στον δρόμο που θα την οδηγούσε στην “Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα”.

Αλλά η συμφιλίωση αυτή δεν έγινε σε οποιαδήποτε βάση, αλλά στη βάση του γνωστού, δημοσιευμένου προγράμματος “καθεστώτων προς αλλαγή” των Αμερικανών νεοσυντηρητικών, που περιελάμβανε, ήδη από τη δεκαετία του 1990, την αλλαγή καθεστώτος στις βασικότερες χώρες της Μέσης Ανατολής, μέχρι και την επίθεση στη Βόρειο Κορέα. (Τα ίχνη τέτοιων ιδεών συναντάμε και πολύ νωρίτερα, στις επεξεργασίες Αμερικανών και Ισραηλινών στρατηγιστών, αλλά και στη βασική ιδέα που υφέρπει στο βιβλίο του Σάμιουελ Χάντιγκτον για τη “σύγκρουση των πολιτισμών”)

Αυτό το πρόγραμμα εγκαινίασε ο Μπους υιός με τη σειρά πολέμων που ακολούθησαν την 11η Σεπτεμβρίου. Ο Ομπάμα κατηγορήθηκε πάρα πολύ για τους πολέμους επί της θητείας του και είναι γεγονός ότι τους συνέχισε. Στην πραγματικότητα όμως η Ιστορία θα του αναγνωρίσει ότι σταμάτησε τα πιο επικίνδυνα από τα σχέδια των νεοσυντηρητικών όπως μια νέα εισβολή αλά Ιράκ στη Συρία και ένας (πιθανώς πυρηνικός) πόλεμος κατά του Ιράν. Και στην Ουκρανία, δεν αποδέχθηκε τις πλέον πολεμοχαρείς εισηγήσεις. Αυτός ήταν και ο λόγος της δραματικής σύγκρουσης, καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του, με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Τώρα, μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο, οι ίδιες δυνάμεις επανέρχονται δριμύτερες, επιχειρώντας ταυτόχρονα να λύσουν και δύο άλλα πολύ σοβαρά και επικίνδυνα ζητήματα, όπως τα αντιλαμβάνονται στην Ουάσιγκτων, δηλαδή την παρουσία της Ρωσίας στο κέντρο της Μέσης Ανατολής και του Προέδρου Πούτιν στο Κρεμλίνο.

‘Ηδη, αρχίζοντας να ξαναθέτει θέμα ‘Ασαντ, η Ουάσικγτων κόβει κάθε δίαυλο συμφωνίας με τη Μόσχα, γιατί τυχόν συμφωνία του Πούτιν σε μια τέτοια απαίτηση πρώτον θα έπληττε αποφασιστικά το παγκόσμιο κύρος της Ρωσίας και δεύτερο θα έπληττε τον πυρήνα της πολιτικής υποστήριξης που διαθέτει ο Πρόεδρός της, ακριβώς γιατί η κοινή γνώμη της χώρας του εκτιμά ότι αποκατέστησε την αξιοπρέπεια και την ισχύ της.

Φυσικά, τίποτα δεν είναι ακόμα ανεπίστρεπτο. Ελπίζει κανείς ότι και στο κατεστημένο των ΗΠΑ και στην ηγεσία των ενόπλων τους δυνάμεων, όπως και στην ηγεσία του Ισραήλ, υπάρχουν δυνάμεις λογικής και θα κινητοποιηθούν, όπως κινητοποιήθηκαν και στο παρελθόν. Η επικρατούσα εκτίμηση άλλωστε για τον Αμερικανό Υπουργό ‘Αμυνας κ. Ματίς είναι ότι πρόκειται για εξαιρετικά σώφρονα στρατιωτικό.

Μπορεί να γίνει έτσι, μπορεί όμας και ανάποδα. Δεν παύει εντούτοις η κατάσταση να είναι θεμελιωδώς ασταθής και τρομερά επικίνδυνη με δεδομένο ότι μιλάμε για άμεση εμπλοκή δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων.

Από τον Κένεντι στον Τραμπ

Φύσει αισιόδοξος, όπως οι περισσότεροι Αμερικανοί, ο Γκαλμπρέιθ μου διηγήθηκε πως ο Τζων Κέννεντι ήθελε, μετά την κρίση της Κούβας, να στείλει Πρέσβη στη Μόσχα τον πατέρα του, από τους μεγαλύτερους οικονομολόγους του Εικοστού Αιώνα, για να φτιάξει τις νέες σχέσεις με τη Ρωσία, αν όχι μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική. Ο πατήρ Γκαλμπρέιθ δεν πολυήθελε, αλλά “θα δεχόταν αν επέμενε ο Πρόεδρος”, πιστεύει ο γιός του.

Και τι έγινε τελικά; τον ρωτάω

Σκότωσαν τον Κέννεντι, μου απαντάει.

Βαθύ κράτος υπήρχε και τότε και τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διαφορά είναι ότι σήμερα δεν υπάρχει στις ΗΠΑ αντιπολεμικό κίνημα, δεν υπάρχει τάξη διανοουμένων και δεν υπάρχει η φιλελεύθερη Αμερική του Κένεντι.

Ελπίζει κανείς μόνο να μην είναι αυτή η διαφορά της Ειρήνης και του Πολέμου.

(Για την ιστορία, και ο έτερος των πρωταγωνιστών της κρίσης της Κούβας, ο Νικήτα Χρουστσώφ, απομακρύνθηκε κι αυτός από τη θέση του, ειρηνικά αυτή τη φορά, ένα χρόνο μετά).

Οι ρωσικές αυταπάτες για τον Τραμπ

Το ίδιο σε μεγάλο βαθμό συνέβη και με πολλούς Ρώσους, που ήλπιζαν σε μια βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσιγκτων με την εκλογή Τραμπ. Μια πολύ δημοφιλής εφημερίδα της Μόσχας, η “Μοσκόφσκι Κομσομόλετς” είχε φτάσει να συγκρίνει την είσοδο του (ιδιοκτήτη καζίνο στο επάγγελμα) Ντόναλντ Τραμπ με την … κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων από τα Σοβιέτ του Λένιν και του Τρότσκι!

Είχαν αρχίσει βέβαια να ψυχανεμίζονται και στη Μόσχα, ότι κάτι είχε πάει τελείως στραβά, όταν ήρθαν οι πύραυλοι στη Συρία για να διαλύσουν τις αυταπάτες, οδηγώντας ενώπιον μιας εξαιρετικά επικίνδυνης κλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, των δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων, που επιχειρούν τώρα στον ίδιο χώρο και κατ΄αντιπαράθεση.

Γκλάζιεφ: Από την Ουκρανία στους κύκλους Κοντράτιεφ

Ορισμένοι πάντως στην ηγεσία του Κρεμλίνου είναι από καιρό πεπεισμένοι για τον “πόλεμο που έρχεται” κι ένας από αυτούς είναι ο Σεργκέι Γκλάζιεφ, σύμβουλος του Προέδρου Πούτιν, επικεφαλής της “κρατικιστικής” πτέρυγας του Κρεμλίνου και ψυχή του Οικονομικού Φόρουμ που οργανώθηκε στο Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ (το ρωσικό “Χάρβαρντ”), με θέμα φέτος “Μια νέα Εκβιομηχάνιση”, σύνθημα που, όταν το βλέπω, μου θυμίζει κάπως τα συνθήματα των πάλαι ποτέ πεντάχρονων σχεδίων. Μου χαρίζει μάλιστα το βιβλίο του, που αναφέρεται σε αυτό ακριβώς το θέμα, του επερχόμενου πολέμου.

Με τον Γκλάζιεφ δεν συζητάμε για τη Μέση Ανατολή, συζητάμε όμως για την Ουκρανία, της οποίας τους ηγέτες “Ναζιστές” τους ανεβάζει, “Ναζιστές” τους κατεβάζει. Πιστεύει ότι η Ρωσία δέχεται επίθεση από τη Δύση, που θέλει πρώτα να την καταβάλλει προτού επιχειρήσει να νικήσει την Κίνα. Η δική του ανάλυση όμως διαφέρει, γιατί στηρίζεται στη μεγάλη οικονομολογική παιδεία του, αφού είναι διαπρεπής μελετητής των μακρών οικονομικών κύκλων του Κοντράτιεφ και είναι αυτός που επιχειρεί να συντάξει μια εναλλακτική – προς τους κυρίαρχους πάντα φιλελεύθερους κύκλους – οικονομική στρατηγική για τη χώρα του.

Ο ένας μετά τον άλλο παρελαύνουν οι ομιλητές από το βήμα του συνεδρίου, καυτηριάζοντας την εμμονικά αντιπληθωριστική πολιτική της ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, ένας μάλιστα ζητάει εθνικοποιήσεις, προτού σπεύσει να καθησυχάσει το ακροατήριο “με αποζημίωση”. Αλλά δεν είμαστε πια στην ΕΣΣΔ, όπου η ηγεσία αποφασίζει με πολύ μεγάλο βαθμό αυτονομίας την οικονομική πολιτική. Οι κοινωνικές δυνάμεις που θα είχαν συμφέρον από μια τέτοια αλλαγή υποδείγματος δεν είναι πολιτικά και οργανωτικά διαρθρωμένες, δεν υπάρχει το αντίστοιχο ενός σοσιαλιστικού ή σοσιαλδημοκρατικού κινήματος στη Ρωσία.

Ο Γκλάζιεφ μοιράζεται μαζί μας την εξαιρετικά μεγάλη απαισιοδοξία του για το τι μέλλει γενέσθαι με τη δυτική οικονομία. Η κρίση δεν έχει ξεπεραστεί, μας λέει, τονίζοντας ότι απλώς εκτονώθηκε με την έκδοση χρήματος, ο όγκος όμως του οποίου έχει πολλαπλασιαστεί επικίνδυνα σε σχέση με τον όγκο των παραγόμενων αξιών. ‘Οτι και να κάνει η ΕΕ, από το κακό στο χειρότερο θα πάει, μας λέει, προτού απαριθμήσει (τονίζοντας ότι μας μιλάει υπό την προσωπική του ιδιότητα και όχι ως εκπρόσωπος της Ρωσίας) τα πολύ σοβαρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που θα είχε η ελληνική ναυτιλία, η γεωργία, ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο τουρισμός, στο περιβάλλον της Ευρασιατικής ‘Ενωσης.

Είναι άλλωστε το παιδί του, αφού αυτός είναι ο αρχιτέκτονας της μετασοβιετικής ολοκλήρωσης.

Ρωσοκινεζική σχέση: το κλειδί της παγκόσμιας κατάστασης

Ούτε οι Ρώσοι, ούτε οι Κινέζοι εκφράζουν ποτέ τον παραμικρό σκεπτικισμό, την παραμικρή αμφιβολία για τη σταθερότητα της μεταξύ τους σχέσης, κάνουν σχεδόν σαν ερωτευμένοι που φοβούνται μήπως, λέγοντας κάτι άκομψο, διαταράξουν ή ανησυχήσουν το ταίρι τους. Εδώ στο Λομονόσωφ, οι Κινέζοι είναι η πιο πολυπληθής αντιπροσωπεία και το χαμόγελο καλύπτει όλο το πρόσωπό τους όταν απευθύνονται στους Ρώσους. Ο καχύποπτος βέβαια παρατηρητής θα αναρωτηθεί κατά πόσον το πρώτο πράγμα που σκέφτονται, χωρίς φυσικά να το λένε, και στη Μόσχα και στο Πεκίνο, είναι με ποιόν από τους δυο θέλουν να τα “φτιάξουν” οι Αμερικανοί για να χτυπήσουν τον άλλο.

‘Οχι ότι θα είναι εύκολο για τις ΗΠΑ να το κάνουν. ‘Οπως μας είπε σε μια συνέντευξη, στην αρχή της προεδρίας Μπους, ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του πατρός Μπους Μάρτιν Σκώουκροφτ, “πρέπει να έχουμε με τους Ρώσους και τους Κινέζους καλύτερες σχέσεις από ότι αυτοί μεταξύ τους”. Και τόχαν πετύχει, προτού η μονομέρεια των νεοσυντηρητικών επεμβάσεων καταστρέψει τη σταθερότητα της ηγεμονίας τους.

Σε πολύ μεγάλο βαθμό, η παγκόσμια κατάσταση θα εξαρτηθεί αναμφισβήτητα από τη σταθερότητα της σχέσης Μόσχας και Πεκίνου.

Πολύ νωρίς για μια νέα οικονομική τάξη!

Περιμένω με μεγάλο ενδιαφέρον να ακούσω τι θα ειπωθεί στη συνεδρία για τη “νέα διεθνή οικονομική τάξη”, όπου συμμετέχουν και αρκετοί ξένοι, Κινέζοι, Ιάπωνες, Γερμανοί (από το αριστερό Λίνκε, αλλά και ο Χόρστ Τέλτσικ, επικεφαλής της διάσκεψης του Μονάχου για την ασφάλεια και πρώην σύμβουλος του Καγκελλαρίου Κολ). Θα αποδειχθεί η πιο απογοητευτική από τις συνεδρίες. Αν οι ομιλητές καυτηριάζουν τα προβλήματα της οικονομίας-καζίνο, ελάχιστες είναι οι ιδέες για το τι μπορεί να την αντικαταστήσει. ‘Ισως να επιφυλάσσονται περιμένοντας να ακούσουν τις πρωτοβουλίες Τραμπ. Γεγονός όμως είναι ότι δεν αποκομίζει κανείς την αίσθηση έστω του περιγράμματος μιας εναλλακτικής πρότασης.

Ο πρώην εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΝΤ Νταϊσούκε Κοτεγκάβα, από την Ιαπωνία, μας λέει ότι πρέπει να πάμε στον “παραγωγικό καπιταλισμό” από τον “χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό”. Εύκολο να το λες, αλλά πως θα το κάνεις αυτό; Ποιά νέα τεχνολογική επανάσταση θα επιτρέψει κάτι τέτοιο; Ποιός και με ποιόν τρόπο θα περιορίσει την ισχύ των χρηματοπιστωτιών τεράτων που διογκώθηκαν επί 25 χρόνια. Αντέχει ο πλανήτης μιαν περαιτέρω σημαντική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων; Τι μεταβολές πρέπει να υποστεί όχι μόνο το παραγωγικό, αλλά επίσης το καταναλωτικό και το πολιτιστικό υπόδειγμα;

Τα προβλήματα μοιάζουν πολύ σοβαρότερα και από τις ιδέες που κυκλοφορούν και από τις υπαρκτές πολιτικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να τις ενστερνισθούν. Ελπίζει κανείς βέβαια ότι η εκτίμηση αυτή είναι λάθος, γιατί αν είναι σωστή, θα αργήσουμε πολύ να σταματήσουμε να βλέπουμε τις επικίνδυνες, αρνητικές έως καταστροφικές ειδήσεις που μας έρχονται καθημερινά από τις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.

H Aπαγωγη της Γαλλιας (απο τον Τραμπ στη Λεπεν)

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

 

Είμαι ο τελευταίος Πρόεδρος της Γαλλίας, οι επόμενοι θάναι λογιστές, είπε ο Μιτεράν.

Δεν θα μπορούσε όμως να φανταστεί τους απροσδόκητους, ελικοειδείς δρόμους που θα διάλεγε η Ιστορία, ή όσοι χρειάζονται λογιστές, για να προσεγγίσει την επιδίωξή της.

Ίσως ούτε ένας Μακιαβέλι θα μπορούσε. Θα χρειαζόταν η διεστραμμένη μεγαλοφυία ενός Ιωσήφ Φουσέ.

Το αδιανόητο, που προετοιμάζουν τόσο πολύ καιρό, είναι έτοιμο τώρα να συμβεί. Αναγγέλλοντας, όπως και τόσα άλλα που συμβαίνουν, την εποχή των μεγάλων παγκόσμιων συγκλονισμών.

Στη Γαλλία, στη χώρα του Βολταίρου και του Ροβεσπιέρου, της Γαλλικής Επανάστασης και της Κομμούνας, του Σαρλ ντε Γκωλ και του Ζαν-Πωλ Σαρτρ, την κόρη της Αναγέννησης και των Φώτων (του Διαφωτισμού), τη μάνα της νεώτερης Ευρώπης και του πολιτισμού της, όσου τέλος πάντων απομένει, ετοιμάζεται τώρα να διαβεί την πύλη των Ηλυσίων, η Μαρίν Λεπέν.

Τελευταία, μεταλλαγμένη ασφαλώς, απόγονος όμως πάντα, ενός ρεύματος που έλκει την καταγωγή του από το Βισύ, το όνειδος της Γαλλίας.

Κι όμως, ο δημιουργός του Εθνικού Μετώπου, ο ίδιος ο πατέρας της, ο Ζαν-Μαρί Λεπέν δεν γελάει που βλέπει το κίνημα που έφτιαξε να πλησιάζει τόσο πολύ την εξουσία. Ούτε που το σπλάχνο του το ίδιο ετοιμάζεται να γίνει, Πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.

Ο Λεπέν κλαίει.

Τις ιδέες του γράφοντος, άβυσσος τις χωρίζει από τις δικές του. Ωστόσο, στον κόσμο που ανατέλλει, δεν έχουν σημασία μόνο οι διακρίσεις αριστερός-δεξιός, κομμουνιστής-φασίστας, ‘Αθεος-Πιστός, Χριστιανός-Μουσουλμάνος κ.ο.κ. ‘Εχει τεράστια σημασία επίσης αν ένα άτομο ανήκει σε αυτούς που έχουν οποιασδήποτε μορφής ταυτότητα, ιδεολογία, θρησκεία, ηθική ή σε αυτούς που δεν έχουν καμία, τους Homo Economicus, πλαστελίνη της εποχής μας, σύγχρονους Φάουστ που πούλησαν, αν είχαν, την ψυχή τους.

Η πληροφορία κρύβεται στο ασυνήθιστο, στο σπάνιο, πίστευε ο ιδρυτής της ομώνυμης Θεωρίας Shannon.

Τι ξέρει ο Ζαν-Μαρί, που δεν ξέρουμε ή δεν καταλαβαίνουμε εμείς;

 

Pourquoi Pas?

Στο καθεστώς του Βισύ βρίσκουμε μία από τις απώτερες “ρίζες” του Εθνικού Μετώπου. Αυτό συνοδεύει αναπόφευκτα τη Μαρίν, όσο κι αν προσπαθεί ο “στρατηγός” της, ο κ. Φιλιπό, να κόψει κάθε δεσμό με το παρελθόν του Μετώπου, είτε το Βισύ, είτε τα βασανιστήρια των μαχητών, στην προσπάθεια να μείνει η Αλγερία αποικία των Γάλλων, προσπάθεια που στοίχισε πολλές εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς Αλγερίνους και την καταστροφή της χώρας τους.

Οι Αρχαίοι δίδαξαν το νόημα της αλήθειας κατασκευάζοντας τη λέξη με το στερητικό α και τη Λήθη. Να μη ξεχνάς. Τα σπουδαία και σημαντικά.

Το Βισύ το επέβαλε η μπότα των Ναζί και το επέτρεψε η ψήφος της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών της εκλεγμένης Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, στο καζίνο της ομώνυμης γαλλικής λουτρόπολης, το 1940. Πολύ προτού φτάσουμε στη σημερινή “Οικονομία-Καζίνο” και την “Πολιτική-Καζίνο”.

Όχι, είπε ο στρατηγός ντε Γκωλ, είναι πραξικόπημα. Το πολέμησε με τους Ελεύθερους Γάλλους του, το πολέμησαν οι Μακί. Το πολέμησαν ‘Ελληνες, Σέρβοι, Βρετανοί και οι μαχητές της Μόσχας, του Λένινγκραντ και του Στάλινγκραντ, προτού το νικήσουν οι Σοβιετικοί καταβάλλοντας τρομακτικό τίμημα για να υψώσει τη σημαία του στο Ράιχσταγκ ο Κόκκινος Στρατός.

Τότε τουλάχιστο, η Γαλλία διατηρούσε την ανάμνηση της καρατόμησης των Βασιλέων της. Ο ντε Γκωλ έστειλε στο Δικαστήριο τους αρχηγούς του Βισύ, τον ήρωα του Α’ Παγκοσμίου στρατάρχη Πετέν και τον πρωθυπουργό Λαβάλ, οι δικαστές, με τη σειρά τους, στο εκτελεστικό αποτέλεσμα. Θανάτωσαν τον Λαβάλ, για να ζήσει η Γαλλία και η  Δημοκρατία της (Republique). Η Γαλλία κέρδισε το δικαίωμα να καθήσει στο τραπέζι των νικητών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και να συμπεριληφθεί στα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Επιστρέφει λοιπόν τρόπον τινά το Βισύ. ‘Οχι επαινώντας, αλλά αποφεύγοντας να υπερασπιστεί, μισοκαταδικάζοντας τον εαυτό του, καταθέτοντας στεφάνια στον τάφο του ντε Γκωλ, διεκδικώντας επιδεικτικά, ιδίως η Μαριόν Λεπέν, το νεώτερο και πολύ όμορφο “πολιτικό αστέρι” της οικογένειας, περίπου την κληρονομιά του Ναπολέοντα.

Πως άραγε έκανε δυνατή η Ιστορία, ή οι επίδοξοι ιδιοκτήτες της τέτοια καταπληκτική εξέλιξη;

 

Η “αυτοκτονία” Σοσιαλιστών και Γκωλικών

Πολύ νερό κύλησε στον Σηκουάνα, για να φτάσουμε εδώ. Οι τρεις μεγάλες πολιτικές οικογένειες της Γαλλίας, μεταπολεμικά, Δεξιοί, Κομμουνιστές, Σοσιαλιστές (για να μη βάλουμε στον κατάλογο και τους τροτσκιστές, που δεν έγιναν ποτέ μεγάλη οργανωμένη πολιτική δύναμη, έπαιξαν όμως σημαντικότατο ρόλο) ακύρωσαν, με τις επιλογές τους, βασικά στοιχεία της ταυτότητάς τους, ως και τον λόγο της ύπαρξής τους (Raison d’ etre).

Θυμάμαι, νεαρός φοιτητής στη Γαλλία, τη δεκαετία του 1980, τον Ζαν-Μαρί να χαριτολογεί στην τηλεόραση, κατηγορώντας ότι του κλέβουν τις ιδέες, οι Σοσιαλιστές τον ατλαντισμό, οι Δεξιοί τον φιλελευθερισμό, οι  Κομμουνιστές τη μεταναστευτική πολιτική (ένας Κομμουνιστής δήμαρχος είχε στείλει μπουλντόζες να γκρεμίσουν παράγκες μεταναστών)

Δεν είχε εντελώς άδικο, αν και το πολύ πολύ να βοήθησε λίγο να αναδειχθούν οι αντιφάσεις τους. Ο λόγος που “αντέγραφαν” τον Λεπέν ήταν ότι υποχωρούσαν όλο και περισσότερο στην πίεση του Κεφαλαίου (και της Αμερικής). Επί δεκαετίες, Σοσιαλιστές και Δεξιά έκαναν αυτό που τους ζητούσαν να κάνουν. Στο τέλος κατέληξαν από πολιτικοί υπάλληλοι.

Ολοκληρώνοντας τη διαδικασία, έπαυσαν νάναι χρήσιμοι και σε αυτούς που τους ψήφιζαν και σε αυτούς που τους χρησιμοποίησαν.

 

Φιλελευθερισμός και Ατλαντισμός

‘Ενα χρόνο διήρκεσε το κάπως “αριστερό πείραμα” του Μιτεράν στην οικονομία, πριν σπεύσει να εγκαινιάσει και εφαρμόσει  παραδειγματικά την πιο ορθόδοξη φιλελεύθερη διαχείριση, αυτήν ακριβώς που ζήταγαν οι “αγορές”. (Ο μακαρίτης Γεράσιμος Αρσένης μου έλεγε ότι αυτή η στροφή του Μιτεράν, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αντίστοιχη της πολιτικής του Ανδρέα Παπανδρέου λίγο αργότερα).

Οι Σοσιαλιστές ακολούθησαν φιλοαμερικανική πολιτική, στον αντίποδα του γκωλισμού, πολύ συνήθη για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Χρειάστηκε να νοιώσει το τέλος του, για να ομολογήσει ο Φρανσουά Μιτεράν ότι “είμαστε σε πόλεμο με την Αμερική, αλλά οι Γάλλοι δεν το ξέρουν”. Δεν το ξέρουν, γιατί κανείς δεν τους το είπε.

Μέχρι και τους Σιράκ και Βιλπέν, που συμμάχησαν με τον Σρέντερ και τον Πούτιν, κατά του πολέμου στο Ιράκ, ο γκωλισμός διατήρησε ανεξαρτησιακά ρεφλέξ. Το 2003, ο Πρωθυπουργός του Σιράκ Βιλπέν, εξέφρασε όλη την πολιτισμένη ανθρωπότητα, κατακεραυνώνοντας, ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας, περίπου ως σύγχρονος Δημοσθένης, το αμερικανο-βρετανικό σχέδιο εισβολής στο Ιράκ.

Αμέσως μετά όμως, κατατρόμαξαν από το θάρρος τους, δέχτηκαν ίσως και μεγάλες πιέσεις και εκβιασμούς. ‘Εσπευσαν να ενταφιάσουν, πιο βιαστικά απ’ ότι το εξήγγειλαν, το σχέδιο πραγματικά ανεξάρτητης ευρωπαϊκής άμυνας. ‘Ολη την υπόλοιπη θητεία του, ο Σιράκ έστελνε κάθε βδομάδα τον διευθυντή του διπλωματικού γραφείου του, κ. Λεβίν στην Ουάσιγκτων, μπας και γίνει νέα παρεξήγηση.

Λίγο πριν το τέλος της θητείας του, βαθειά πικραμένος από την επικράτηση Σαρκοζί στον αγώνα για τη διαδοχή του, φώναξε τέσσερις διεθνείς εφημερίδες στα Ηλύσια, να προειδοποιήσει για τους φοβερούς κινδύνους ενός πολέμου κατά του Ιράν. Τον παρουσίασαν σχεδόν ημίτρελλο.

Όσο για τον Βιλπέν έπεσε ήδη πριν τελειώσει η θητεία του Σιράκ. Δεν έπεσε για όσα είπε στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλά γιατί δεν κατάλαβε ότι γκωλισμός και νεοφιλελευθερισμός είναι ασύμβατοι, προκαλώντας κοινωνική εξέγερση το 2006 (και βοήθησε να πέσει, με μια φιλική σπρωξιά στην πλάτη, ο συνάδελφός του Σαρκοζί).

Την αντίφαση ανάμεσα στο Κεφάλαιο και το ‘Εθνος, την κατάλαβε πολύ νωρίτερα ο ίδιος ο Ντε Γκωλ, που, αφού νίκησε την Επανάσταση του Μάη του ’68, προσπάθησε να εισάγει βαθιές αλλαγές στη διοίκηση των επιχειρήσεων. Ο στρατηγός τρελλάθηκε, σκέφτηκε η γαλλική μπουρζουαζία και τον ανέτρεψε.

Τώρα, έχουμε τον αξιολύπητο κ. Φιγιόν, που άρχισε την προεκλογική  εκστρατεία εξαγγέλλοντας απολύσεις, δηλαδή  πυροβολώντας τα πόδια του.

 

Από πολιτικοί υπάλληλοι (η παγκόσμια άνοδος του Χρήματος)

Στο σημείο αυτό θεωρούμε σκόπιμο να παρεμβάλλουμε ένα τμήμα που αφορά πολύ γενικότερες των γαλλικών διεθνείς εξελίξεις, γιατί προσφέρουν ένα πλαίσιο κατανόησης αυτού που συμβαίνει στη Γαλλία. Οι αναγνώστες μπορούν να το παραλείψουν συνεχίζοντας με το αμέσως επόμενο τμήμα.

Με τον καιρό, η ποσότητα έγινε ποιότητα. Στην αρχή, οι πολιτικές δυνάμεις έκαναν συμβιβασμούς προς τους ισχυρούς, το αχαλίνωτο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Στο τέλος μετετράπησαν σε υπαλλήλους του.

Μεταβλήθηκε ανεπαίσθητα η φύση των πολιτικών δυνάμεων, ως αποτέλεσμα τόσο των επιλογών τους, όσο και της δραματικής αύξησης της παγκόσμιας ισχύος του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Που παύει σταδιακά να είναι ισχυρή συνιστώσα του “συστήματος”, για να γίνει το σύστημα!

Το Χρήμα γίνεται είδος “υπερδύναμης”, χωρίς να ενδυθεί τα συμβατικά χαρακτηριστικά των “παλαιών” κρατών. Κυβερνά τον κόσμο όχι μόνο με τη διαρκώς αυξανόμενη οικονομική ισχύ. Ούτε  έχει αεροπλάνα και πυραύλους να στέλνει σε φίλους και αντιπάλους. Σήματα στέλνει να τους παραπλανά, να μπαίνουν στο δρόμο που θέλει να πάρουν. Ελέγχει όλο και περισσότερο πολιτικές ελίτ, σκέψη, ενημέρωση, πολιτισμό.

Οι μέθοδοί του αντιστοιχούν σε κόσμο όπου η οικονομική ισχύς γίνεται σημαντικότερη της στρατιωτικής, η διανοητική της οικονομικής. Πόσες μεραρχίες έχει το Βατικανό; ρώτησε σαρκαστικά ο Στάλιν. Το Βατικανό είναι στη θέση του, το δικό του κράτος γκρεμίστηκε.

Με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, το Χρήμα χρειάζεται όλο και λιγότερο κράτη, ακόμη και τις ΗΠΑ. Τα υποτάσσει στη λογική του, δεν πειθαρχεί στη δική τους. Απελευθερώνεται κάθε περιορισμού, καταργώντας τη διάκριση επενδυτικών και αποταμιευτικών τραπεζών, βρίσκει νέους τρόπους να αναπαράγει τον εαυτό του με τη βιομηχανία παραγώγων, αυξάνει εκθετικά δια του Χρέους, τις απαιτήσεις του από ανθρώπους, λαούς, έθνη. Βρίσκει, στην ευρωπαϊκή ενοποίηση, ένα κατεξοχήν εργαλείο θεσμοποίησης της κυριαρχίας του.

Αποκτά, γιατί μπορεί να τα αγοράσει, πρωτοφανή μέσα ελέγχου του ανθρώπου, από το DNA του μέχρι τις σκέψεις και τα αισθήματά μας, που παράγουν στρατιές ερευνητών στα μεγάλα πανεπιστήμια, κάθε μέρα, κάθε μήνα, κάθε χρόνο, χωρίς κανένα κοινωνικό έλεγχο, από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κι ύστερα.

Η σπουδαιότερη από τις τελευταίες αποκαλύψεις του Ασάνζ, δεν είναι οι τρόποι να μας παρακολουθούν μέσα στα σπίτια μας. Είναι η ευκολία που αυτά τα μέσα διοχετεύθηκαν από τη CIA σε ιδιώτες. ‘Οπως στο Ισραήλ, διατυπώνονται τώρα κατηγορίες ότι εκατομμυριούχοι προσπάθησαν να “αγοράσουν” λειτουργίες της Μossad, μιας από τις καλύτερες υπηρεσίες, όπως όλες όσες έχουν ισχυρό ιδεολογικό πυρήνα. Το Χρήμα θα αγοράσει στο τέλος και τον εαυτό του. Τα πάντα και οι πάντες μπορούν να αγοραστούν. Μετατρεπόμενα όμως σε ιδιοκτησία, παύουν να επιτελούν τις λειτουργίες που επιτελούσαν, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα καρκινικά κύτταρα.

Σημειωτέον, αυτά είναι αιτία πολύ μεγάλης σύγχυσης (αλλά και παραπλάνησης) γιατί το μυαλό μας είναι συνηθισμένο να αναλύει έναν κόσμο όπου οι παίκτες είναι ορατά κράτη και μεγάλες δυνάμεις. Εκεί αναζητούμε τα υποκείμενα της ιστορίας, όχι στις δυνάμεις που τα χρησιμοποιούν.

Ήδη όμως η ΕΣΣΔ δεν κατέρρευσε από τις στρατιές του Χίτλερ ή του ΝΑΤΟ, από την “σκληρή”, ούτε καν μονάχα από την “ήπια”, αλλά από την “ευφυή ισχύ” των αντιπάλων της.

Αυτοί έφτιαξαν στο Michigan State University τις ιδέες της περεστρόικα. Στον Σόρος αποδίδουν οι καλύτερα πληροφορημένοι αναλυτές την αρχιτεκτονική της γκλάσνοστ. Δυτικοί έστειλαν τον Ματίας Ρουστ να προσφέρει στον Γκορμπατσώφ τα επιχειρήματα για την εκκαθάριση του σοβιετικού στρατού. Στο τέλος, το καθεστώς, έχοντας χάσει την επιθυμία να ζήσει, έπεσε από την τηλεόραση.

Την εποχή της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ, ένας αρθρογράφος των Financial Times υποστήριξε ότι πρέπει να πάμε από τη δημοκρατία των πολιτών στη δημοκρατία των επιχειρήσεων. Μόνο που αυτά μπορεί να τα λές στους Τάιμς, είναι δύσκολο να τα πραγματοποιείς. Το Χρήμα δεν είναι νομιμοποιημένο ως Εξουσία, πρέπει να παραπλανά για να κυβερνήσει. Προτιμά την εξουσία του αόρατη, για να μη τη θέσει σε κίνδυνο.

Όσο απαλλάσσεται από τις τελευταίες παραγωγικές λειτουργίες το Χρήμα μετατρέπεται σε Καρκίνο, μεταβάλλοντας τον νεοφιλευθερισμό σε “καπιταλισμό της καταστροφής” (Ελλάδα), τον ιμπεριαλισμό της κατάκτησης, του ελέγχου, της ανάσχεσης, σε ιμπεριαλισμό “κατεδάφισης” λαών και χωρών (Αραβο-μουσουλμανικός κόσμος), τον Καπιταλισμό σε Μεταφεουδαρχία.

Ο Καρκίνος, δηλαδή ο Θάνατος, δεν μπορεί να γίνει πολιτικό πρόγραμμα. Πρέπει να κοροϊδέψει για να πετύχει τους σκοπούς του. Πρέπει, όπως τα αυτοάνοσα νοσήματα, να στρέψει τα ίδια τα κύτταρα του οργανισμού που είναι επιφορτισμένα με την άμυνά του, εναντίον του. Οι άνθρωποι θέλουμε να ζήσουμε και επειδή ξέρουμε ότι θα πεθάνουμε, έχουμε ανάγκη ελπίδα και νόημα. Γι’ αυτό η παραπλάνηση, η αντιστροφή αλήθειας και πραγματικότητας, η χρήση ταυτοτήτων εναντίον του πραγματικού τους νοήματος (π.χ. Σοσιαλιστές που καταστρέφουν κοινωνίες, Εθνικιστές που καταστρέφουν ‘Εθνη) έγιναν αναπόφευκτα κυρίαρχες πολιτικές μέθοδοι, ώσπου τουλάχιστον να φτάσουμε κάποτε ίσως, στην κατάσταση που περιγράφει ο Κάφκα, να αποζητάμε οι ίδιοι τον θάνατό μας.

Γι’ αυτό στον κόσμο μας πρέπει συνήθως να αντιστρέφουμε τα λεγόμενα ενός πολιτικού για να βρίσκουμε τις αληθινές επιδιώξεις του. Όπως και τις εντυπώσεις που επιχειρούν να δημιουργήσουν ορθόδοξα και εναλλακτικά μέσα και ινστιτούτα δημοσκοπήσεων.

Η πληροφορία δεν είναι πια στην παρουσία, στην απουσία πρέπει να την αναζητάμε.

Επειδή εδώ και καιρό δεν υποβάλλεται σε δοκιμασία εκλογών, ίσως κι ένα περίσσευμα ανοησίας, επέτρεψε μια μέρα στον κ. Μπαρόζο να πει: “’Ολοι ξέρουμε ότι οι επόμενες γενηές θα ζούνε χειρότερα από τις τωρινές”. Ακόμα όμως δεν μπορείς έτσι να κερδίσεις εκλογές. Τον ρεαλισμό του Χομπς επικαλέστηκαν οι νεοσυντηρητικοί για να αρνηθούν τα κίνητρα και τους σκοπούς του, ζητώντας από τον Θεό του ‘Αρη να αναλάβει δράση. Δεν τους ενοχλεί η αφέλεια, αλλά η επιδίωξη του Καντιανού οράματος της “Διαρκούς Ειρήνης”.

Συγκρούσεις πολιτισμών προφητεύει (ή προετοιμάζει;) ο Χάντιγκτον, ακόμα και συγκρούσεις Ισπανόφωνων με Λευκούς στην Αμερική (πολύ προτού εξαγγείλει το τείχος ο Τραμπ). Δεν έχει μέλλον η δημοκρατία, λέει, λόγω των φυσικών ορίων της ανάπτυξης, παραλείποντας ασφαλώς να σκεφτεί κάτι καλύτερο από την θεαματική εκτόξευση των ανισοτήτων και την επαναφορά περίπου της δουλείας, τη μετατροπή των ανθρώπων σε νομαδικά ζώα όπως οι πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, τη Συρία, την Αφρική (ή οι πρόσφυγες επιστήμονες από τη Νότιο Ευρώπη που φεύγουν με αεροπλάνα) για να λύσει το πρόβλημα. Η ‘Εξον του κ. Τίλερσον που ονειρεύεται να λοιώσει τους πάγους, καταφέροντας ένα ίσως μοιραίο πλήγμα στη Ζωή, περιγράφει τη λογική πίσω από το Χάος. Θέλουν  νάρθουμε μόνοι μας κάποια στιγμή να ζητήσουμε, από αυτούς που το προκάλεσαν, να γίνουν Δικτάτορες, σώζοντας προσωρινά τη φυσική μας υπόσταση, έστω και ως Δούλων.

Το πρόγραμμα της αναδυόμενης Αυτοκρατορίας δεν είναι, όπως στον Ψυχρό Πόλεμο, η επίθεση στον Σοσιαλισμό. Στον Ανθρωπισμό επιτίθεται, εν τέλει στην ίδια τη Ζωή. Γι’ αυτό φτάσαμε από τους Μέδικους στην άρχουσα τάξη σαδομαζοχιστών και σατανιστών που περιγράφει ο Κιούμπρικ στις μεγαλοφυείς ταινίες του, ιδίως την τελευταία. Η λατρεία του μαύρου ταιριάζει στη Θρησκεία του Θανάτου. Tι είδους πολιτισμός είναι αυτός όπου το 47% των business executives, κατά τεκμήριο πλέον  πετυχημένων ατόμων, έπασχαν, σε μια στιγμή της ζωής τους, από διαγνώσιμο ψυχιατρικό πρόβλημα, όπως έγραψαν οι Financial Times;

Η απάτη, η πρόκληση σύγχυσης, οι συνωμοσίες πάντα ήταν στο μενού της ιστορίας, δεν ήταν όμως, όπως σήμερα, το κύριο πιάτο. Η εμμονική επίθεση σε όποιον τις υποπτεύεται αποσκοπεί να κάνει τους ανθρώπους να πιστεύουν αυτό που τους δείχνουν κι όταν κάνουν το λάθος, συχνά δεν έχουν το θάρρος να παραδεχτούν ότι ξεγελάστηκαν. Κατασκευάζουν ακόμα και εξωφρενικές θεωρίες συνωμοσίας, που τις πιστεύουν οι τρελλοί, οι παραιτημένοι, οι ανήμποροι, αλλά και πείθουν τους υπόλοιπους ότι δεν γίνονται συνωμοσίες. Σιγά-σιγά μπαίνουν στο δρόμο να μας πείσουν όχι μόνο ότι τα Ψέμματα είναι Αλήθεια αλλά κι ότι δεν υπάρχει Αλήθεια, ή, κι αν υπάρχει, δεν σε ωφελεί τίποτα να τη βρεις.

Γι’ αυτό ο κόσμος μοιάζει σήμερα, όλο και περισσότερο, με πολυδιάστατο εικονικό σύμπαν, τεχνο-Σπήλαιο, σαν αυτό του Πλάτωνα στην Πολιτεία. Η ανθρωπότητα βλέπει τις σκιές, τα φαντάσματα των όντων και των φαινομένων πίσω της. Για να την μπερδέψουν καλύτερα, δεν είναι μόνο μία, όπως στην Πολιτεία, αλλά πολλές οι πηγές του φωτός που προκαλεί τις σκιές.

Το 1989-91 δεν σηματοδότησε μόνο την ήττα του “σοσιαλιστικού” από το “καπιταλιστικό” σχέδιο, που και τα δύο εμφανίζονταν ως προοδευτικά. Σηματοδότησε μια ιστορική ήττα της ιδέας της ανθρώπινης Προόδου, κοσμικής Θρησκείας και καταστατικής Αρχής της νεώτερης εποχής.

 

Από τον Σαρκοζί στον Ολάντ

‘Οπου και να πήγα, οι ταξιτζήδες απεδείχθησαν η καλύτερη “πηγή” μου. Στο Παρίσι το 2007, ένας από αυτούς μούπε.

“Μα είναι σοβαρό; Ψηφίσαμε ‘Οχι στο δημοψήφισμα (για την ευρωπαϊκή συνταγματική συνθήκη). Τώρα, κατέβηκαν έξη υποψήφιοι του ‘Οχι στις προεδρικές, νάναι σίγουροι ότι θα βγει το Ναι”.

Ο Σαρκοζί θριάμβευσε. Η συνθήκη επικυρώθηκε ως Συνθήκη της Λισσαβώνας από την Εθνοσυνέλευση χωρίς νέο δημοψήφισμα.

Πριν από την εκλογή του, κατέθετε στεφάνια στον τάφο του ντε Γκωλ, ίσως φοβούμενος μην ξυπνήσει και τον κυνηγήσει. Μετά, ξανάβαλε τη Γαλλία στο ΝΑΤΟ. ‘Εκανε ότι μπορούσε να καταστρέψει τα τελευταία υπολείμματα του σοδιαλδημοκρατικού “ιστορικού συμβιβασμού” της κομμουνιστικής και της γκωλικής αντίστασης. Αντέστρεψε όλη τη μεσανατολική πολιτική της Γαλλία, πρωταγωνιστώντας στην καταστροφή της Λιβύης, για λογαριασμό αυτών που χρησιμοποίησαν τους νεοσυντηρητικούς, για να καταστρέψουν το Ιράκ.

Ο Ολλάντ κέρδισε τις επόμενες εκλογές, διακηρύσσοντας ότι ο πραγματικός αντίπαλος είναι το Χρήμα (ούτε ο Ροβεσπιέρος δεν είχε πει τέτοια πράγματα). Εκλεγείς, διόρισε Υπουργό τον τραπεζίτη των Ρότσιλντ Μακρόν. Η οικονομική του πολιτική ισοδυναμούσε με αυτοκτονία του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Ο Μακρόν έστειλε τον Ολάντ στην αποστρατεία και είναι τώρα ο υποψήφιος Πρόεδρος που, σύμφωνα με τις τωρινές ενδείξεις, πλην απροόπτου, θα μονομαχήσει με την Λεπέν.

Σοσιαλιστές και “Γκωλικοί”, μαζί και η απουσία άλλης, αξιόπιστης εναλλακτικής, άνοιξαν διάπλατα τον δρόμο στη Λεπέν, που έγινε ο κύριος εκφραστής μιας κοινωνικής δυσφορίας που χρωμάτισε με τα γαλλικά χρώματα, για να την κατευθύνει σε μια άμορφη αντίθεση στην ΕΕ, χωρίς σοβαρή πρόταση για το μέλλον της Ευρώπης, αλλά με μια ελάχιστα συγκαλυμμένη, αλλά έντονα  πολεμοχαρή στην ουσία της διάθεση για τη Μέση Ανατολή.

Η Ρώμη έγινε Αυτοκρατορία προς τα έξω καταργώντας τη Δημοκρατία στο εσωτερικό της. Στην πορεία αυτή, όλη η Οικουμένη συγκλονίστηκε από τους Εμφυλίους της, όπως τώρα βαθύς και έντονος είναι ο διχασμός στο παγκόσμιο κατεστημένο.

‘Ολα αυτά όμως δεν έφταναν πιθανώς για να προσφέρουν στη Μαρίν Λεπέν την πιθανότητα που έχει σήμερα να γίνει Πρόεδρος.

 

Τα όπλα της Μαρίν

Η Μαρίν έκανε μια σπουδαία μεταγραφή, τον Φιλλιπό. ‘Αλλοτε πρωτοπαλλήκαρο του Ζαν Πιερ Σεβενεμάν, αρχηγού της αριστερής πτέρυγας των Σοσιαλιστών και των “σουβερενίστ”, από τη λέξη κυριαρχία, έγινε ο “στρατηγός” της, ότι είναι ο Στηβ Μπάννον για τον Ντόναλντ Τραμπ. Η Λεπέν λέγεται ότι δεν παίρνει σχεδόν καμιά απόφαση χωρίς να τον ρωτήσει.

Ο Φιλλιπό είναι έβαλε στην υπηρεσία της γαλλικής άκρας δεξιάς τα όπλα, τη ρητορική δεινότητα της γαλλικής αριστεράς, μιμούμενος την καρτεσιανή μεθοδολογία της. Δεν είναι ασφαλώς Ζωρές, αλλά ούτε και χρειάζεται, όταν παίζει χωρίς αντίπαλο στα παράθυρα. Οι εντυπώσεις είναι συντριπτικά υπέρ αυτού, καθώς αντιπαρατίθεται στην τηλεόραση με τους νεώτερους “μεταλλαγμένους των μεταλλαγμένων” της μεταπολιτικής, που αραδιάζουν, τη μια μετά την άλλη, λέξεις χωρίς νόημα και δεν μοιάζουν ικανοί να αντιτάξουν περισσότερη αντίσταση από ένα κομμάτι βούτυρο στο μαχαίρι.

Έκανε και κάτι άλλο, πολύ σπουδαίο ο Φιλιππό. Ομοφυλόφιλος συμφιλίωσε πανηγυρικά τους εχθρούς της “ηθικής αποχαλίνωσης” με την πανίσχυρη “LGBT κοινότητα”. Η πολιτική στρατηγική της Λεπέν είναι αριστούργημα. Κατάφερε να τον έχει κύριο σύμβουλο, την ίδια ώρα που, μέχρι πρώην κομμουνιστές πατεράδες ή παππούδες προέτρεπαν τα παιδιά ή τα εγγόνια τους να πάνε στο Εθνικό Μέτωπο να αγωνιστούν, αποφεύγοντας του “πεντέ”, τους ομοφυλόφιλους της αριστεράς!

Η Λεπέν κατάφερε, εκπρόσωπος επίσης του ιστορικά μόνου αντισημιτικού ρεύματος της Γαλλίας, να γίνει καλή φίλη των Εβραίων και του Ισραήλ, όπως και η μεγάλη πλειοψηφία των ακροδεξιών κινημάτων στην Ευρώπη. Κάτι καταπληκτικό ασφαλώς, που χρήζει οπωσδήποτε σοβαρότατου προβληματισμού, πρώτα απ’ όλα από τους ίδιους τους Εβραίους.

Περιττό να πούμε, όλα αυτά θα ήταν αδύνατα, αν δεν είχε προ πολλού καταργηθεί η κριτική σκέψη, η ουσιαστική ελευθερία του λόγου, δηλαδή η δυνατότητα της κριτικής σκέψης να ακούγεται από την κοινωνία στην ευρωπαϊκή χώρα που κατεξοχήν την άσκησε και που ήταν περήφανη για αυτό. Στη Γαλλία, ο ίδιος ο Πρόεδρος Ντε Γκωλ, ενώ μαινόταν ο πόλεμος στην Αλγερία και οι σύμβουλοί του τον προέτρεπαν να συλλάβει τον κομμουνιστή φιλόσοφο Ζαν-Πωλ Σαρτρ, που υποστήριζε τους Αλγερίνους επαναστάτες (που βασάνιζε την ίδια εποχή ο πατήρ Λεπέν), τους απήντησε:

 

“Δεν συλλαμβάνεις τον Βολταίρο!”.

Τώρα βέβαια κανείς δεν λογοκρίνει, κανείς δεν φυλακίζει. Είναι σίγουροι ότι μπορούν να πνίξουν, μέσα στον ορυμαγδό εικονικών ειδήσεων και αναλύσεων, κάθε τι άξιο να ακουστεί.

Για να κάνει κάποτε αντισοβιετική προπαγάνδα, η Μοντ δημοσίευε τα κείμενα ενός Σολζενίτσιν. Τώρα, απομίμηση του εαυτού της, δημοσιεύει πρωτοσέλιδα άρθρα του ολιγάρχη Χοντορκόφσκι για να δυσφημήσει τον Πούτιν!

Οι μεταλλάξεις της Μαρίν προκαλούν αντιδράσεις στο εσωτερικό του Εθνικού Μετώπου, που έχει τους δικούς του “πούρους ιδεολόγους”. Πήγαν επανειλημμένως και τη βρήκανε να της διαμαρτυρηθούν. Τους ακούει, επιχειρεί να τους καθησυχάσει,  “τα κάνουμε αυτά για να πάρουμε την εξουσία, μετά θα δούμε πως θα εφαρμόσουμε τις ιδέες μας”. Δεν φαίνεται να τους καθησυχάζει, αλλά η προοπτική της εξουσίας και ο άμορφος χαρακτήρας του Εθνικού Μετώπου, όπως και σχεδόν όλων πια των σύγχρονων κομμάτων, που έχουν πολύ μικρή σχέση με αυτό που ήτανε στο παρελθόν, κατασίγασε πρακτικά κάθε αντιπολίτευση.

Η Γαλλία είναι η κατ’ εξοχήν χώρα της Επανάστασης. Καταφέρνοντας να “ξεπλύνει” την εικόνα της, όσο ήταν δυνατό, από τα “στίγματα” του παρελθόντος, σηκώνοντας τη σημαία του αγώνα κατά της παγκοσμιοποίησης, του ευρώ και της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης, η Κυρία Λεπέν κατάφερε να εκφράσει τη λαϊκή αγανάκτηση, που δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να εκφράσει η Αριστερά.

Συνέθεσε έτσι τις δύο θεμελιώδεις ταυτότητες της Γαλλίας, το Έθνος και την Επανάσταση. Και προσέγγισε, με το αναμφισβήτητο ταλέντο της και δια του κ. Φιλιπό, το βαθύ, λαϊκό υποβόσκον ρεύμα σοσιαλιστικής κουλτούρας της Γαλλίας, που έρχεται από πολύ παληά και επιβιώνει στα λαϊκά της στρώματα. Ετοιμάζεται τώρα, από θέση αναμφισβήτητης υπεροχής, για την τελική έφοδο στις Βερσαλλίες.

Αλλά κι αυτά ακόμα ίσως να μην έφταναν.

 

Το δώρο του τραπεζίτη

Το μεγαλύτερο όπλο της είναι ο αντίπαλός της ο Μακρόν. Ο τραπεζίτης των Ρότσιλντ έκανε το μεγαλύτερο δώρο που μπορούσε στην Λεπέν, διεκδικώντας την προεδρία.

Γιατί η Μαρίν Λεπέν μπορεί να κερδίσει μόνο μονομαχώντας με ένα μισητό σύμβολο της τράπεζας των τραπεζών, της ΕΕ και της παγκοσμιοποίησης.

Ισχύει και το αντίστροφο. Μόνο έχοντας ως αντίπαλο την ακροδεξιά Λεπέν μπορεί να κερδίσει ο Μακρόν.

Στα καζίνα του Βισύ και του Τραμπ, στην “οικονομία-καζίνο” και στην “πολιτική-καζίνο”, ισχύει μία αρχή. ‘Οποιος παίκτης κι αν κερδίσει την παρτίδα, ο ιδιοκτήτης του Καζίνο κερδίζει πάντα.

Αν κερδίσει η Λεπέν, το Κεφάλαιο θα επιδιώξει μέσω αυτής να αντικαταστήσει με άλλο ή τουλάχιστον να τροποποιήσει το κυρίαρχο σήμερα “παγκοσμιοποιητικό” μοντέλο κυριαρχίας. Αν δεν γίνει αυτό, η άκρα δεξιά θα ξανασταθεροποιήσει, εξ αντιδιαστολής, την κυριαρχία της παγκοσμιοποίησης.

Η τράπουλα είναι όμως σημαδεμένη. ‘Εχουνε κλείσει το μάτι στον γκρουπιέρη. Η Λεπέν μπορεί να απευθυνθεί ευκολότερα στη λαϊκή Γαλλία, ενώ ο κ. Μακρόν ξεκινάει από την πολύ πιο περιορισμένη, πολιτικο-ιδεολογικά και κοινωνικά συμπιεσμένη βάση των “bo-bo”, των αστών μποέμ (Bourgeois-Boheme), μικρομεσαίων αστικών στρωμάτων.

Τίποτα δεν πρέπει να μένει στην τύχη. Μια μέρα, ο Φιγιόν επέκρινε τους τραπεζίτες που μαζεύονται στην Ελβετία και παίρνουν αποφάσεις που, όπως είπε, βλάπτουν τις γαλλικές και τις γερμανικές τράπεζες. Την επομένη πήγε στη Γερμανία και υποστήριξε ότι πρέπει να αρθούν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και να φτιάξουν περίπου άξονα Γαλλία, Γερμανία και Ρωσία!

Αμέσως μετά, το Κανάρ Ανσαινέ απεκάλυπτε τις ατασθαλίες της γυναίκας του. Δεν ήταν κανένα μεγάλο, φοβερό και τρομερό σκάνδαλο. ‘Εγινε όμως τέτοιο, εξ αιτίας της υπερπροβολής του από μέσα ενημέρωσης, ιδιοκτησίας της φιλο-Μακρόν ολιγαρχίας.

Πλην εκπλήξεως, η υπόθεση αυτή θα οδηγήσει στον αποκλεισμό του Φιγιόν από τον πρώτο γύρο, δηλαδή θα οδηγήσει τον Μακρόν στη μονομαχία του δεύτερου, ευνοώντας τελικά την εκλογή της Λεπέν. Στο δεύτερο γύρο, μια μειοψηφία των ψηφοφόρων του Φιγιόν θα ψηφίσει τον Μακρόν, να μη βγει η Λεπέν. Η πλειοψηφία, θα ψηφίσει με ακόμα μεγαλύτερη λύσσα τη Μαρίν, να εκδικηθεί τους “παγκοσμιοποιητές” και την ολιγαρχία που εκτόπισε τον Φιγιόν, αγνοώντας ότι παίζει πιθανώς το παιχνίδι ενός από τα κόμματά της!

Είναι άλλωστε εδώ και ένα χρόνο που τα μεγάλα μέσα “ενημέρωσης” της Γαλλίας, βοήθησαν όσο δεν παίρνει άλλο την Μαρίν Λεπέν χωρίς να το λένε. Τι έκαναν; Δεν είπαν ότι η Λεπέν είναι καλή, αυτό θα ήταν αφελές. Αλλά συζητάνε τις προεδρικές εκλογές θέτοντας στο κέντρο της συζήτησης το ποιός είναι καλύτερος αντίπαλός της στον δεύτερο γύρο. Πολύ προτού η Μαρίν καταφέρει να περάσει στον δεύτερο γύρο, έχουν προεξοφλήσει τη νίκη της στον πρώτο, ανοίγοντας τον δρόμο για τη νίκη της στο δεύτερο!

Δεν μπορούμε φυσικά να αποκλείσουμε τη δράση της Θεάς Τύχης, δεν έχουμε τις τυπικές αποδείξεις ότι αυτά είναι Σχέδιο. Αν όμως έτσι δρα αυτή η Θεά, τότε, παρά το όνομά της, τη διακρίνει τεράστια συστηματικότητα στις μεθόδους και τους σκοπούς της. Αν είναι έτσι, έχει πολύ περισσότερη λογική από τους τραπεζίτες.

 

Χάντιγκτον κατά Φουκουγιάμα

Ίσως η Λεπέν είναι μια νεώτερη εκδοχή της Ζαν ντ’ Αρκ. Αν δεν είναι, η αξία των διατριβών της κατά της παγκοσμιοποίησης είναι όση ακριβώς και του απερχόμενου Προέδρου, Ολλάντ-Ροβεσπιέρου. Η μάσκα που πρέπει να φορέσει το Χρήμα, αν όχι στην ολότητά του, το πιο ριζοσπαστικό από τα κόμματά του, αυτό που, βλέποντας ότι η παγκοσμιοποίηση τρώει τα ψωμιά της, έφτιαξε και το φάρμακο για την αρρώστια που το ίδιο προκάλεσε. Όπως ένας βιομήχανος παράγει καινούρια προϊόντα όταν μειώνονται οι αγοραστές των παληών.

Η Γαλλία είναι το “πολιτικό εργαστήρι” όλης της Ευρώπης, κατά την έκφραση του Καρόλου Μαρξ. Το τι γίνεται εκεί έχει θεμελιώδη σημασία για να καταλάβουμε που και πως πάει ολόκληρη η ήπειρος.

Είναι τώρα αρκετά πιθανό ότι οι Γάλλοι, νομίζοντας ότι επιλέγουν μεταξύ ‘Εθνους και Παγκοσμιοποίησης, επιλέγουν μεταξύ δύο μορφών κυριαρχίας του Χρήματος, πιθανότατα και δύο κομμάτων στις αληθινές Βερσαλίες του κόσμου μας, όχι αυτές που πάνε οι τουρίστες και οι Πρωθυπουργοί.

Το ένα εμπνέεται από τις ιδέες του Φουκουγιάμα, το ξεθωριασμένο όνειρο της “ευτυχούς Παγκοσμιοποίησης”, της υπερεθνικής “πολτοποίησης” των εθνών, στο μίξερ του νεοφιλελευθερισμού και του πολιτισμού του Ipad.

Το άλλο μοιάζει να εμπνέεται από τις ιδέες του Χάντιγκτον, της Σύγκρουσης των Πολιτισμών, της διακυβέρνησης του κόσμου, όχι δια της “συγχώνευσης”, αλλά δια της οργάνωσης των συγκρούσεων των εθνών, της χρήσης του ενός εναντίον του άλλου, της ρωμαϊκής αρχής Divide et Impera, της βίαιης κατεδάφισης των Εθνών, του διαρκούς Πολέμου, του Χάους.

Η διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο είναι και διαφορά εκτίμησης του συσχετισμού δυνάμεων και της κατάστασης.

 

Η κρίση της “παγκοσμιοποίησης”

Με την ψήφο τους, τον Μάιο 2005, εναντίον της ευρωπαϊκής συνταγματικής συνθήκης, οι Γάλλοι γκρέμισαν από τον ιδεολογικό του θρόνο, απονομιμοποίησαν τον “ευρωφιλελευθερισμό”.

Με την κατάρρευσή της το 2008, η Λήμαν Μπράδερς απέδειξε το αδιέξοδο του νεοφιλελευθερισμού, εγκαινιάζοντας την τρίτη τόσο βαθειά Κρίση στην ιστορία του καπιταλισμού, μετά από αυτές που τον συγκλόνισαν το 1860 και το 1939. Παραμένουμε πάντα στο περιβάλλον της κρίσης του 2008.

Η κρίση του 1860 οδήγησε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την Οκτωβριανή Επανάσταση. Η κρίση του 1929 οδήγησε στην αναδιοργάνωση της Αμερικής από τον Ρούζβελτ, στον Χίτλερ, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την Κινεζική και τις επαναστάσεις των αποικιών. Μιλάμε λοιπόν για τέτοιας κλίμακας φαινόμενα.

Η ευρωπαϊκή αριστερά απέτυχε παταγωδώς να απαντήσει στην πρόκληση του 2005 και του 2008. Δεν διαθέτει ικανοποιητικό σχέδιο για την αναδιοργάνωση της Ευρώπης, ούτε την αποφασιστικότητα να το εφαρμόσει. Είναι συντηρητική και όχι ριζοσπαστική. Κάνει μόνιμα λάθη στον τρόπο που εμπλέκεται με την εθνική ταυτότητα, ενώ παραμένει ασφυκτικά προσηλωμένη στο εθνικό πλαίσιο, χωρίς ευρωπαϊκό υποκείμενο.

Η αμερικανική κοινωνία προσπάθησε δια του Σάντερς να απαντήσει στο 2008, δεν τα κατάφερε όμως ακόμα. Το πιθανότερο είναι ότι ο ιδιοκτήτης Καζίνο (κι αυτός!) κ. Τραμπ δεν είναι βούτε Λένιν, ούτε Ροβεσπιέρος, όπως μερικοί ακόμα πιστεύουν!

Η φύση όμως απεχθάνεται το κενό. Είναι το ίδιο το παγκόσμιο κατεστημένο ή μάλλον μια μερίδα του, που έφτιαξε στην προηγούμενη φάση την παγκοσμιοποίηση, ως κυρίαρχη μορφή κυριαρχίας του χρηματιστικού κεφαλαίου, που αναζητεί πιθανώς εξαιρετικά περίπλοκους τρόπους να καλύψει αυτό το “κενό”, στο περιβάλλον ακριβώς της τρίτης πολύ βαθειάς κρίσης του καπιταλισμού.

 

Τι χρειάζεται το Ισλάμ στην εξίσωση;

Μερικές μέρες πριν τις περιφερειακές εκλογές της Γαλλίας, το 2015, ο ISIS έκανε επίσης ένα μεγάλο δώρο στη Λεπέν, με τις επιθέσεις στο Μπατακλάν.

Πρέπει να αντιμετωπίσουμε τον νέο ολοκληρωτισμό, διακηρύσσει η Λεπέν. Μη νομίζετε όμως ότι έχει κατά νουν τις τράπεζες, όπως καμιά φορά αφήνει να εννοηθεί στους ψηφοφόρους της. Τους τζιχαντιστές εννοεί και το λέει, όπως και ο κ. Τραμπ, που, αφού κατηγόρησε την Κλίντον ότι την έχει στο τσεπάκι της η Goldman Sachs, διόρισε την τράπεζα στην κυβέρνηση, να διοικεί απευθείας την Αμερική και έβγαλε ένα φιρμάνι απαγορεύοντας στους Μουσουλμάνους από συγκεκριμένες χώρες να επισκέπτονται την Αμερική. Μόνο που οι χώρες αυτές δεν είναι αυτές από τις οποίες ξέρουμε ότι προέρχονται οι τρομοκράτες, αλλά αυτές που είναι στον κατάλογο των χωρών προς καταστροφή, που κατήρτισαν, στην αρχή αυτής της ιστορίας, οι νεοσυντηρητικοί.

Ακούγοντας κανείς αυτά που τώρα λέγονται για το Ισλάμ, νομίζει ότι ξαναζεί την ‘Αλωση της Πόλης, την πολιορκία της Βιέννης, τη μάχη του Πουατιέ. Θα πιστέψουμε στο τέλος ότι δεν ήταν η Δύση που δεν κατέκτησε απλώς, ισοπέδωσε με τους πυραύλους,  τα βομβαρδιστικά και τους μισθοφόρους της, καμιά δεκαριά αραβομουσουλμανικές χώρες. Φαίνεται ότι οι ‘Αραβες βομβαρδίζουν την Ευρώπη και στέλνουν τους νέους Σταυροφόρους, με μορφή προσφύγων που θαλασσοπνίγονται, προφανώς γιατί τους αρέσουν τα επικίνδυνα αθλήματα, όχι γιατί καταστρέφονται και βομβαρδίζονται τα σπίτια τους.

Είναι πάλι αριστούργημα. Οι παγκοσμιοποιητές προτείνουν, ως λύση στο πρόβλημα που δημιούργησαν οι δυτικές στρατιωτικές πολιτικές και το ΔΝΤ στον υπόλοιπο πλανήτη, να φιλοξενήσουμε τώρα στις χώρες μας, όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του.

Κάνοντάς το, οι Σόρος και Φουκουγιάμα, ανοίγουν τον δρόμο στους Τραμπ, Λεπέν και Χάντινγκτον, τους προσφέρουν έτοιμο τον Εχθρό που χρειάζεται να κατασκευάσουν, για πολύ γενικότερης σημασίας λόγους, και εσωτερικούς και διεθνείς, από την ύπαρξη ενός ISIS, τη δημιουργία του οποίου διευκόλυναν παντοιοτρόπως οι υπηρεσίες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους!

Μιλώντας πριν τρία χρόνια στους ομοϊδεάτες του της “ριζοσπαστικής δεξιάς” στο Βατικανό, ο Στηβ Μπάνον, “στρατηγός” και “υπερπρωθυπουργός” του Τραμπ, εξήγησε με αφοπλιστική σαφήνεια την αληθινή ατζέντα του. Να ενώσει Χριστιανούς και Εβραίους εναντίον του “ριζοσπαστικού Ισλάμ” (*)

 

Η ψεύτικη “φιλία” με τους Ρώσους

Είπε κι άλλα ενδιαφέροντα. Παλιό στέλεχος της Goldman Sachs, εμφανίστηκε ως εκπρόσωπος του υγιούς κατά του διεφθαρμένου καπιταλισμού στον οποίο, αξίζει να προσεχθεί, περιέλαβε τη Ρωσία και την Κίνα. Τις περιέλαβε δηλαδή στους εχθρούς, αν και δεν είναι η πρώτη του προτεραιότητα, την ίδια στιγμή που ο Πρόεδρός του εμφανίζεται ερωτευμένος με τον Πούτιν! Προσωρινώς μάλιστα, ο Μπάννον, αν και συνάδελφος του Γιαννόπουλου, δεν μοιάζει αντίθετος με την ιδέα μιας συμμαχίας με τους Ρώσους στη βάση των “συντηρητικών αξιών”.

Ο κ. Μπάνον απέδειξε ότι θεωρεί εχθρό τη Ρωσία, στην ίδια ομιλία, εμφανίζοντας τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, κατεξοχήν νίκη των Σοβιετικών, που θυσίασαν πάνω από είκοσι εκατομμύρια ανθρώπους για να μπουν τελικά στο Βερολίνο, ως θρίαμβο του … καπιταλισμού, που βοήθησε τη Σοβιετική ‘Ενωση να σωθεί! Στην περιγραφή του υπήρχαν μόνο Πολωνοί, Ιταλοί και ‘Αγγλοι να πολεμάνε τους Ναζί και φυσικά απουσίαζαν τα δύο έθνη που, σχεδόν μόνα, έλαμψαν παραδειγματικά στην αντίσταση κατά του Φασισμού, οι ‘Ελληνες, που χάρισαν στην ανθρωπότητα την πρώτη νίκη της επί του ‘Αξονα, και οι Σέρβοι.

Διαστρέφοντας το παρελθόν, αποκάλυψε το μέλλον που θέλει. Γιατί η Μέση Ανατολή δεν έχει μόνο σημασία για αυτό που είναι η ίδια, ή τα πετρέλαιά της. Είναι το προνομιακό πεδίο άσκησης αυτοκρατορικής ισχύος, με αποδέκτη όλη την ανθρωπότητα, προπάντων χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, και η ίδια η Ευρώπη.

 

Το μέλλον της Ευρώπης

Δεν έχει άδικο η Λεπέν σε πολλές κριτικές της για την Ευρωπαϊκή ‘Ενωση και το ευρώ. Στο δια ταύτα υπάρχει το πρόβλημα. Στο τι θα αντικαταστήσει δηλαδή την υπάρχουσα ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων.

Είναι άραγε λύση η διάλυση της Ευρώπης στα εξ ων συνετέθη; Θα είναι ισχυρότερα ή ασθενέστερα τα έθνη-κράτη της, αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν και δεν είναι πλέον απλώς υπολείμματα εθνών απέναντι στην κολοσσιαία ισχύ του Χρήματος (και την Αμερική);

Όπως λέει ένας σημαντικός Ρώσος διανοούμενος, βαθύς μελετητής των κύκλων Κοντράτιεφ στην οικονομική ιστορία και σύμβουλος του Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Σεργκέι Γκλάζιεφ, οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι ήταν ευρωπαϊκοί εμφύλιοι.

Η διαίρεση της Ευρώπης ήταν πάντα το κατεξοχήν όπλο των μη Ευρωπαίων που ήθελαν να κυριαρχήσουν στην ήπειρο εκμεταλλευόμενοι τις αντιθέσεις της. Τόκαναν οι Βρετανοί για να νικήσουν τη Γαλλία. Τόκαναν οι Αμερικανοί για να υποτάξουν την ήπειρο. ‘Ενωσαν μετά το δυτικό κομμάτι της, μόνο και μόνο για να παγιώσουν τη διαίρεση σε ανατολική και δυτική Ευρώπη, για να μη γίνει πραγματικότητα το όραμα του ντε Γκωλ, για μια Ευρώπη από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια. (‘Ηταν τόσο μεγάλη η ελπίδα που δημιούργησε, ώστε λέγεται τον πήρε με το αυτοκίνητό του και τον πήγε στη Θεσαλλονίκη ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Αναζητούσε στην Ευρώπη τη βοήθεια που χρειαζόταν απελπιστικά να ξεσφίξει λίγο την ασφυκτική αγγλοαμερικανική θηλιά, γύρω από τον λαιμό της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Νόμιζε ότι δεν θα παρακολουθούσαν τι έλεγε μέσα στο αυτοκίνητό του. Έκανε λάθος).

Εδώ συνίσταται η μεγάλη ευθύνη των δυνάμεων που επιμένουν να αποκαλούνται αριστερές, κοινωνικές, οικολογικές, ειρηνιστικές; Έχουν μια ιδέα για την Ευρώπη και τον κόσμο, έχουν μια στρατηγική, έχουν την αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσουν μια τόσο μεγάλη πρόκληση όπως αυτή που, αντικειμενικά, τίθεται ενώπιον της ανθρωπότητας; ‘Εχουν την απαραίτητη ανεξαρτησία και το απαραίτητο θάρρος απέναντι στη Δύναμη του Χρήματος; ‘Η είναι το φως ενός άστρου που έσβησε, εγκαινιάζοντας μια  μεγάλη Νύχτα, στην ιστορία του ανθρώπινου γένους, ενός κόσμου που, μέσα στη λάμψη των τεχνολογικών του επιτευγμάτων, παραμένει πιο προϊστορικός και πιο βάρβαρος από ποτέ;

Θα μπορέσουν άλλα εναλλακτικά κέντρα, εκτός Δύσης, συντηρητικά συνήθως στην ψυχολογία τους, υποχρεωμένα όμως να αντισταθούν, να ανταποκριθούν στην Ανάγκη, που τους πιέζει, όπως και στο παρελθόν, να αντιπαραθέσουν ιδέες επίκαιρες για όλη την ανθρωπότητα;

Πάντως, ούτε ο Τραμπ, ούτε η Λεπέν δεν μπορούν να συγκριθούν με τον προπολεμικό ολοκληρωτισμό. Κι εκεί είναι ίσως μια παγίδα και για όσους ελπίζουν ίσως σε κάτι τέτοιο. Φτιάχνοντας εικονικά υποκείμενα, κινδυνεύουν και οι ίδιοι να ξεγελαστούν στο τέλος, νομίζοντας ότι φτιάχνουν πραγματικά.

Όπως έγραψε ο Γκίντερ Γκρας, οι στρατιώτες του Χίτλερ που κατέλαβαν την Ακρόπολη, είχαν τα ποιήματα του Χέντερλιν στις αποσκευές τους. Δεν είχαν, όπως ο Σόιμπλε, αντιγράψει, σαν κακομαθημένοι μαθητές, τις συνταγές της Goldman Sachs και του ΔΝΤ στα τετράδιά τους, ούτε είχαν αναθέσει στον ‘Οτμαρ ‘Ισσινγκ να φτιάξει τους κανόνες του Ευρώ.

Κι όταν ρώτησαν σε μια συνέντευξη τον Τσόμσκι, αν ο Τραμπ μπορεί να συγκριθεί με τον Χίτλερ, τους απάντησε ότι υπάρχει μια μεγάλη διαφορά. Ο Χίτλερ και οι σύντροφοί του πίστευσαν πραγματικά στις ιδέες τους, δεν έκαναν ότι τις πιστεύουν.

 

Δημοσιεύθηκε στις “Ιδέες και Απόψεις” του ΑΠΕ-ΜΠΕ

(*) http://www.defenddemocracy.press/this-is-how-steve-bannon-sees-the-entire-world/

ΓΕΩΚΤΟΝΙΑ – ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Συνέντευξη στον Δημήτρη Κωνσταντακόπουλο

 

“Η εκλογή του Τραμπ με έθλιψε, αλλά δεν με ξάφνιασε”, μας λέει η Σούζαν Τζωρτζ, για την οποία δεν ήταν παρά το αναμενόμενο τελικό αποτέλεσμα σχεδόν μισού αιώνα νεοφιλελευθερισμού στις ΗΠΑ, όπως και το Brexit το αντίστοιχο αποτέλεσμα στη Βρετανία.

Πρόεδρος του Διεθνικού Ινστιτούτου (Transnational Institute) του Άμστερνταμ, επίτιμη Πρόεδρος της κίνησης για μια εναλλακτική παγκοσμιοποίηση ATTAC-France, μεταξύ πολλών ακόμα ιδιοτήτων της, η Αμερικανο-Γαλλίδα Σούζαν Τζωρτζ συγκαταλέγεται στους γνωστότερους και με περισσότερη επιρροή, αλλά και ενεργό ανάμειξη στα κοινά, κριτικούς διανοούμενους που έχουν απομείνει στη Γαλλία και την Ευρώπη.

Διερωτάται κανείς από που αναβλύζει η πειθαρχημένη δύναμη που εκπέμπει αυτή η γυναίκα, καθώς ανοίγει την πόρτα του σπιτιού της στο Παρίσι, τόσο εμφανής στο πείσμα που πειθαρχεί, εκείνη τη μέρα, τον πόνο που νοιώθει στην πλάτη της. Ίσως, να διατηρεί στο DNA της την ελευθερία και τον αυτοσεβασμό των ανθρώπων που ίδρυσαν την Αμερική – οι πρόγονοί της πήγαν εκεί τον 17ο αιώνα. Ίσως πάλι είναι η δύναμη που της προσφέρει η αφοσίωση στις ιδέες της.

Η Αμερικανίδα ερωτεύτηκε τη Γαλλία, όπου και εγκαταστάθηκε τελικά, πολιτικοποιήθηκε με τον πόλεμο στην Αλγερία και το Βιετνάμ, για να αφιερώσει τη ζωή της στη θεωρητική μελέτη ιδίως της δράσης των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, αλλά και στην πρακτική προσπάθεια να τους θέσει φραγμούς. Προκαλεί εντύπωση η προσοχή, η ένταση με την οποία μοιάζει να σκέφτεται τις λέξεις πριν τις πει, αλλά και το ήρεμο, φιλοσοφημένο βλέμμα της όταν αναφέρεται στις ανθρώπινες μικρότητες.

Το θέμα που τώρα την απασχολεί περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι η κλιματική αλλαγή, που την θεωρεί τον υπ. αρ. 1 εχθρό όλων των λαών στη Γη, απορούσα πάντως γιατί οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν τον φοβερό κίνδυνο που τους απειλεί παντού, καθώς, εκτιμά, έχουμε μπει στην τελική φάση ενός αδυσώπητου πολέμου του Homo Sapiens εναντίον όλων των μορφών ζωής στον πλανήτη, περιλαμβανομένης και της ζωής του ιδίου.

Αυτή τη στιγμή, μας λέει, ο ρυθμός εξαφάνισης ειδών στον πλανήτη είναι χίλιες φορές πάνω από τον μέσο όρο, ενώ στη διάρκεια της συζήτησής μας, θα παραθέσει ήρεμη όλα τα στοιχεία και τεκμήρια γιατί έχουμε μπει για τα καλά, και χωρίς να το καταλαβαίνουμε, σε έναν Εφιάλτη που απειλεί να είναι ο τελευταίος στην Ιστορία του Γένους μας. Θα μας υπενθυμίζει ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει κιόλας ανέβει ένα βαθμό κι ότι δύσκολα μπορεί κανείς να περιμένει τη ζωή να επιβιώσει αν ξεπεράσει η αύξηση τους δύο βαθμούς.

Μας εξηγεί τι σημαίνουν τα “έκτακτα καιρικά φαινόμενα”, που όλοι αντιλαμβανόμαστε, ελάχιστοι όμως τα συνδέουν με τις τιτάνιες, καταστροφικές φυσικές δυνάμεις που εμείς οι ίδιοι έχουμε ήδη κινητοποιήσει. Περιγράφει έναν πλανήτη όλο και πιο βίαιων συγκρούσεων, αστάθειας και προσφυγικών ρευμάτων.

Αναφέρεται επίσης η Σούζαν Τζωρτζ στην εφιαλτική εικόνα ενός κόσμου όπου ελαχιστότατες ομάδες κεφαλαιούχων αναπτύσσονται όπως ο καρκίνος στον ανθρώπινο οργανισμό, απειλώντας, με την ιδιοτέλειά τους, την επιβίωση της ζωής στον πλανήτη, προκαλώντας μια φοβερή Γεωκτονία, όπως προτιμά να ορίζει την απειλή που τώρα αντιμετωπίζουμε.

 

Στη συνέχεια παραθέτουμε ολόκληρη τη συνέντευξη που είχε την καλοσύνη να παραχωρήσει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

 

Ερ. Πως είδατε την εκλογή Τραμπ;

Απ. Με έθλιψε, αλλά δεν με ξάφνιασε. Αυτό που σκέφτηκα στις 9 Νοεμβρίου είναι ότι αυτό έχεις στο τέλος, αν επιβάλεις νεοφιλελεύθερες πολιτικές σε έναν ολόκληρο λαό για 45 χρόνια, όπως άρχισε ο Ρόναλντ Ρήγκαν στις ΗΠΑ, αλλά και η Μάργκαρετ Θάτσερ, το βρετανικό του ταίρι, για να οδηγήσει τώρα στην επίσης μη εκπλήσσουσα, αλλά λογική συνέπεια του Brexit. Τώρα κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί.

 

Ερ. Ο Τραμπ εμφανίζεται εχθρός όλων των προσπαθειών για αντιστροφή της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής

Απ. Ο Τραμπ, μεταξύ άλλων παράξενων ιδεών, μοιάζει να πιστεύει στ’ αλήθεια ότι η κλιματική αλλαγή είναι μια απάτη που κατασκεύασαν οι Κινέζοι (για ποιό λόγο και με ποιό όφελος δεν μας έχει εξηγηθεί). Η κυβέρνησή του περιλαμβάνει μια ποικιλία αρνητών της κλιματικής αλλαγής και νέος Υπουργός Εξωτερικών θα είναι πιθανώς ο πρώην Πρόεδρος της μεγαλύτερης εταιρείας ορυκτών καυσίμων στον κόσμο, της Exxon Mobil. Υπό τέτοιες συνθήκες, η πιθανότητα μιας ολικής Γεωκτονίας, και θα σας πω τι εννοώ με αυτόν τον όρο, αυξήθηκε τώρα σε πολύ επικίνδυνο βαθμό.

Αλλά πρέπει να θυμόμαστε ότι, αν ο Ντόναλντ Τραμπ είναι απρόβλεπτος και ίσως βεβαιωμένα ανισόρροπος σε μερικά ζητήματα, είναι επίσης πραγματιστής και κάποιος που ξέρει να κλείνει συμβόλαια (deal maker). Αν θα μπορούσε κάπως να πειστεί ότι η κλιματική αλλαγή είναι εναντίον των μεγαλύτερων συμφερόντων της Αμερικής, ότι μια μαζική επένδυση στη μετάβαση στις ανανεώσιμες ενέργειες – είτε πιστεύει, είτε όχι στην κλιματική αλλαγή – θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας για τους ανέργους, σε χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας για τους μέσους Αμερικανούς, περισσότερη καινοτομία και περισσότερους φόρους με την οικονομική ανάκαμψη, ίσως να μπορούμε να ελπίσουμε.

Ας συγκεντρωθούμε στις στρατηγικές που μπορεί να καταλάβει και μπορεί να του αρέσουν. Η κριτική είναι αναπόφευκτο να αποτύχει. Καλύτερα να του πούμε πως μπορεί να γίνει ήρωας για τους απλούς ανθρώπους αν κάνει μια μεγάλη προσπάθεια να σταματήσει τον υπ’ αριθμό ένα κίνδυνο που απειλεί όλους τους λαούς της Γης: τη γεωκτονία!

Ερ. Γιατί νομίζετε ότι αυτός είναι ο υπ’ αρ. 1 κίνδυνος;

Απ. Γιατί γνωρίζουμε ότι η γη και όλες οι μυριάδες μορφές ζωής που ζουν στη γη και κάτω απ’ τις θάλασσές της είναι απίθανο να αντέξουν αύξηση της θερμοκρασίας πέραν των 2 βαθμών. Έχουμε ήδη ξεπεράσει τον ένα βαθμό πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο και έχουμε αργήσει επικίνδυνα να πάρουμε το δρόμο της αντιμετώπισης του φαινομένου. Τώρα είναι κρίσιμο να συνεχίσουμε.

Όλες οι θρησκείες έχουν τα προσκυνήματά τους, στη Μέκκα, στον Άγιο Ιάκωβο της Κομποστέλα (Saint Jacques de Compostelle), στον τόπο της Βουδικής Διαφώτισης και τις ιερές πόλεις των Ινδουιστών στην Ινδία, στους ιερούς τόπους της Ιερουσαλήμ. Οι άνθρωποι που πηγαίνουν σ’ αυτά τα προσκυνήματα πίστης ζητούν συνήθως συγχώρεση ή σωτηρία, φώτιση, θεραπεία ή ίσως τη χάρη για εκπλήρωση μιας ειδικής επιθυμίας.

Το δικό μας προσκύνημα, όσων ενδιαφερόμαστε για να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή, είναι διαφορετικής φύσης. Δεν επιδιώκουμε προσωπικές ευλογίες αλλά τη σωτηρία και την ελπίδα για όλους τους λαούς και το κοινό μας σπίτι, τη Γη. Όλα βρίσκονται υπό τεράστια απειλή. Όσοι ξεκινήσαμε αυτό το ταξίδι, το κάναμε γιατί συνειδητοποιήσαμε ότι η ανθρωπότητα ποτέ δεν ήταν σε μεγαλύτερο κίνδυνο απ’ ό,τι βρίσκεται αυτή τη στιγμή.

Ερ. Νομίζετε ότι απειλείται ο πλανήτης;

Απ. Εμένα δεν μου αρέσει ο όρος «σωτηρία του πλανήτη». Ότιδήποτε κι αν κάνουν τα ανθρώπινα όντα, ο πλανήτης θα συνεχίσει να περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του και να περιφέρεται σε τροχιά γύρω από τον ήλιο, όπως συμβαίνει εδώ και τεσσεράμισι περίπου δισεκατομμύρια χρόνια. Ο πλανήτης Γη, τον οποίο σκεφτόμαστε ως «δικό μας», δεν είναι πραγματικά σε όλα «δικός μας». Θα μπορούσε κάλλιστα να συνεχίσει, εντελώς αλλαγμένος, να κινείται στο μονοπάτι της προδιαγεγραμμένης πορείας του χωρίς εμάς. Στην πραγματικότητα, θα μπορούσε κανείς εύκολα να υποστηρίξει, όπως κάνουν οι λεγόμενοι «βαθείς οικολόγοι», ότι ο πλανήτης θα ήταν πολύ καλύτερα χωρίς εμάς, αφού τονίζουν ότι εμείς, οι άνθρωποι, είμαστε το πιο αρπακτικό, σπάταλο και καταστροφικό είδος που έζησε ποτέ πάνω στη γη σ’ αυτά τα τεσσεράμισι δισεκατομμύρια χρόνια.

Αλλά δεν με ενδιαφέρει τόσο αυτή η άποψη, όσο το να επισημάνω ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο φαινόμενο, που το ονομάζω Γεωκτονία ( G eocide).

 

Ερ. Τι εννοείτε ως Γεωκτονία;

Απ. Ορίζω ως Γεωκτονία τη συλλογική δράση ενός είδους ανάμεσα σε εκατομμύρια άλλα είδη, η οποία αλλάζει τον πλανήτη Γη σε σημείο που μπορεί να γίνει αγνώριστος και ακατάλληλος για ζωή. Αυτό το είδος, το ανθρώπινο, διαπράττει Γεωκτονία ενάντια σε όλες τις συνιστώσες της φύσης, σε μικροσκοπικούς οργανισμούς, σε φυτά και ζώα, αλλά και στον ίδιο τον εαυτό του, τον homo sapiens, την ανθρωπότητα.

Ο homo sapiens έχει υπάρξει μόνο για περίπου 200.000 χρόνια. Ο χρόνος που έχουμε διανύσει σ’ αυτόν τον πλανήτη σε σύγκριση με το σύνολο της ηλικίας του είναι απειροελάχιστα μικρός, ένα μικροσκοπικό μόλις κομμάτι του γεωλογικού χρόνου. Υπολογίζεται μόλις στο 0,00004% του χρόνου ύπαρξης της γης. Και παρόλο που κάθε υπάρχον είδος φυτού ή ζώου -σπονδυλωτού ή ασπόνδυλου- τείνει να διαρκέσει κατά μέσο όρο περίπου δέκα εκατομμύρια χρόνια, το είδος μας μοιάζει να είναι αποφασισμένο να προκαλέσει τη δική του εξαφάνιση, μαζί με την υπόλοιπη επίγεια δημιουργία, πολύ πριν τον προβλεπόμενο χρόνο.

Ο θάνατος ενός ολόκληρου είδους, γεωλογικά μιλώντας, είναι συνηθισμένο γεγονός. Μερικές εξαφανίσεις είναι εντυπωσιακές. Σκεφθείτε την εξαφάνιση των δεινοσαύρων, όμως οι περισσότερες είναι αθόρυβες εξαφανίσεις που αφήνουν ελάχιστα ίχνη. Πολλά είδη θα έχουν εξαφανισθεί για πάντα από τη στιγμή που σας δίνω αυτή τη συνέντευξη μέχρι να δημοσιευτεί!

 

Αλλά τώρα οι επιστήμονες λένε ότι ο ρυθμός υποβάθρου εξαφάνισης των ειδών (“background rate” of extinction) είναι περίπου χίλιες φορές μεγαλύτερος από το μέσο όρο και ορισμένοι έχουν αρχίσει να αποκαλούν την εποχή μας ως την «έκτη μεγαλύτερη εξαφάνιση».

 

Ερ. Αυτό δεν έχει συμβεί και στο παρελθόν;

Απ. Η προηγούμενη, η Πέρμια εξαφάνιση, σημειώθηκε πριν από 250 περίπου εκατομμύρια χρόνια. Περίπου το 95% τότε όλων των ειδών επί της γης ξεκληρίστηκαν, πιθανώς λόγω της ηφαιστειακής δραστηριότητας και της αύξησης της θερμοκρασίας που προκάλεσε τεράστιες εκλύσεις μεθανίου από τους ωκεανούς.

Τα είδη εξαφανίζονται μαζικά, επειδή δεν μπορούν να προσαρμοστούν αρκετά γρήγορα στις ταχέως μεταβαλλόμενες συνθήκες. Μερικά, μεταξύ αυτών και οι άνθρωποι, μπορούν να προσαρμοστούν σ’ ένα ευρύ σύνολο από περιβάλλοντα και σε μεγάλη απόκλιση της θερμοκρασίας, από τη Σιβηρία ή τη Γροιλανδία μέχρι το Πακιστάν ή το Σαχέλ. Όμως κανένα είδος δεν είναι απείρως προσαρμόσιμο και όλα έχουν τα όριά τους.

Το δικό μας είναι το μόνο είδος μεταξύ εκατομμυρίων που είναι προικισμένο με γλώσσα, δεξιότητες κατασκευής εργαλείων και πάνω από όλα με συνείδηση, την ικανότητα για φαντασία, σκέψη και πνευματικότητα. Και όμως, αυτό ακριβώς το είδος δεν φαίνεται να μπορεί να σκεφθεί την ίδια τη δική του εξαφάνιση, αυτό το ενδεχόμενο παραμένει έξω από τη δυνατότητα συλλογικής του κατανόησης.

Ίσως είναι πάρα πολύ φοβερό και πολύ καθοριστικό να το σκεφτείς. Δεν πιστεύουμε ότι μπορούμε να εξαφανιστούμε, δεν μπορεί πιθανώς να συμβεί αυτό σε μας τους ανθρώπους, γιατί είμαστε τόσο πολύ τεχνολογικά θαυμαστοί, άρα μπορούμε να βρούμε τη λύση οποιουδήποτε προβλήματος, είμαστε οι άρχοντες της δημιουργίας και δεν μπορούμε ν’ αποτύχουμε, πολύ περισσότερο να εξαφανιστούμε.

Κανείς, εκτός από μερικούς εκκεντρικούς, δεν αρνείται σήμερα ότι οι άνθρωποι είναι σε θέση να διαπράξουν γενοκτονία (genocide). Έχουμε γίνει μάρτυρες φρικιαστικών γεγονότων μαζικής δολοφονίας στη διάρκεια της ζωής μας και, επειδή έχουμε γνωρίσει αυτή τη φρίκη, είμαστε σε θέση να την ονομάσουμε. Όλες οι γλώσσες έχουν αναγκαστεί να προσθέσουν στο λεξιλόγιό τους αυτή τη φοβερή λέξη, γενοκτονία.

Είμαστε όμως ικανοί σήμερα ακόμα και να φανταστούμε, πολύ λιγότερο να αναγνωρίσουμε, ότι είμαστε επίσης ικανοί να διαπράξουμε γεοκτονία (geocide);

Ερ. Γιατί προτιμάτε τον όρο γεωκτονία από τον όρο οικοκτονία (ecocide);

Aπ. Ο όρος «οικοκτονία» φαίνεται να περιορίζεται σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα ή γεωγραφικές περιοχές, όπως είναι η καταστροφή του δάσους της Αμαζονίας ή η μαζική ρύπανση μιας θάλασσας, όπως ο Κόλπος του Μεξικού.

Αλίμονο, εδώ έχουμε κάτι πιο γενικό. Μιλάμε τώρα για μια τεράστια επίθεση ενάντια στη φύση της οποίας αποτελούμε μέρος, ενάντια σε κάθε γήινη μορφή ζωής και ενάντια στη δημιουργία καθώς επίσης και για την πλήρη άρνηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Αυτή είναι η τελική πράξη της καταστροφής και βρίσκεται σε εξέλιξη. Χρειαζόμαστε γι’ αυτή ένα καινούριο όνομα. Γιατί χωρίς όνομα, δεν έχουμε αντίληψη (έννοια) και χωρίς αντίληψη δεν μπορούμε να την καταπολεμήσουμε. Γι’ αυτό έψαξα για μια νέα λέξη.

Ερ. Θα σας πουν κινδυνολόγο..

Απ. Ίσως. Επιτρέψτε μου όμως να σας δώσω μερικά από τα πιο πρόσφατα ευρήματα των επιστημόνων όσον αφορά την ταχύτητα και την πρόοδο της κλιματικής αλλαγής. Τα περισσότερα προέρχονται από την πρόσφατη Έκθεση για την κατάσταση του κλίματος που εκπονήθηκε από την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμοσφαίρας των Η.Π.Α (NOAA). Βασίζεται στα στοιχεία εκατοντάδων επιστημόνων από 62 χώρες.

Το 2015, νέα στοιχεία για μια ακόμη φορά καταχωρήθηκαν για θερμοκρασίες, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και ακραία καιρικά φαινόμενα. Όπως το 2014, το 2015 ήταν το πιο θερμό έτος που καταγράφηκε μέχρι τότε και το 2016 έσπασε ήδη και αυτό το ρεκόρ. Οι ωκεανοί δεν μπορούν να απορροφήσουν όλα τα αέρια του θερμοκηπίου (greenhouse) που παράγουμε κι έτσι γρήγορα θερμαίνονται. Πέρυσι, o Ανατολικός Ειρηνικός ήταν δύο βαθμούς θερμότερος και ο Αρκτικός Ωκεανός έφτασε στο μέγιστο των οκτώ βαθμών πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο. Η κάλυψη με πάγους της Αρκτικής θάλασσας βρέθηκε στο χαμηλότερο σημείο από τότε που οι δορυφόροι ξεκίνησαν τη μέτρηση αυτή πριν από 37 χρόνια. Η θέρμανση των ωκεανών προκαλεί τεράστιες ανθίσεις τοξικών φυκιών (toxic algae) που εξαπλώνονται στον Βορειοδυτικό Ειρηνικό και στα ανοικτά των ακτών της Αυστραλίας, σκοτώνοντας κοράλλια, ψάρια, πουλιά και θηλαστικά. Επιστήμονες και δημοσιογράφοι επινόησαν για την περιγραφή του φαινομένου τον όρο «θαλάσσια κύματα θερμότητας» (marine heatwaves). Τα θαλάσσια είδη της Αρκτικής αγωνίζονται να προσαρμοστούν στις τεράστιες μεταναστεύσεις των ανταγωνιστών τους που προτιμούν τα ζεστά νερά και τρώνε την περιορισμένη προσφορά τροφής. Αν το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας λιώσει εντελώς, η εξαφάνισή του θα ανυψώσει τα επίπεδα της θάλασσας εντυπωσιακά κατά επτά μέτρα. Πέρυσι διαπιστώσαμε λιώσιμο στη μισή επιφάνεια της Γροιλανδίας.

Ερ. Και πως επηρεάζουν αυτά τους ανθρώπους;

Απ. Πρέπει να περιμένουμε βαρύ τίμημα σε θανάτους που θα προέλθουν από περισσότερες πλημμύρες, περισσότερες ξηρασίες, περισσότερες δασικές πυρκαγιές και περισσότερες βίαιες καταιγίδες. Πρέπει επίσης να περιμένουμε περισσότερους εκτοπισμένους και κλιματικούς πρόσφυγες (climate refugees) που αναζητούν κάποια στέγη να μπορούν να ζήσουν. Θα πρέπει επίσης να περιμένουμε περισσότερο συχνές ελλείψεις τροφίμων και νερού, ιδιαίτερα για τις δεκάδες εκατομμυρίων ανθρώπων που εξαρτώνται από τους παγετώνες για να προμηθευτούν νερό. Λιγότερο ευρέως συζητούνται, αλλά είναι έντονα παρούσες στη σκέψη των στρατιωτικών στρατηγικών σχεδιαστών, όπως εκείνων του Πενταγώνου, ο αναμενόμενος πολλαπλασιασμός περιπτώσεων πολιτικής αστάθειας, «αποτυχημένων κρατών», μη συμβατικών πολεμικών επιχειρήσεων (outright warfare). Ειδικοί τώρα αναγνωρίζουν ότι ο πόλεμος στη Συρία, εν μέρει προήλθε από τη μεγάλη ξηρασία στις περιοχές καλλιέργειας σιταριού.

Η κλιματική αλλαγή δεν είναι αριθμητική˙ με άλλα λόγια, 1 + 1 + 1 δεν κάνει απαραίτητα μια ωραία ευθεία γραμμή σε ένα γράφημα. Η αλλαγή είναι εκθετική, με την έννοια ότι κάθε αύξηση της θερμότητας μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω αυξήσεις. Αυτό ονομάζεται «θετική ανάδραση» και μπορεί να συνεχίσει μέχρις ότου επέλθει «ανεξέλεγκτη» (run-away) αλλαγή του κλίματος και γίνει ασταμάτητη.

Ανάμεσα στα πιο εφιαλτικά παραδείγματα αυτή τη στιγμή είναι το λιώσιμο των μόνιμα παγωμένων εδαφών (permafrost) στη Σιβηρία και την Αλάσκα. Εκτιμάται ότι 1,4 τρισεκατομμύρια τόνοι μεθανίου βρίσκονται φυλακισμένα σ’ αυτά τα παγωμένα στρώματα και το αέριο του μεθανίου είναι 20 φορές ισχυρότερο από το CO2. Ανάλογα με το πόσο γρήγορα ξεπαγώνει το μόνιμο στρώμα του πάγου, αυτή η κολοσσιαία δεξαμενή των αερίων του θερμοκηπίου θα μπορούσε να προκαλέσει μη αναστρέψιμη κλιματική αλλαγή και να επέλθει γεωκτονία (geocide). Ακόμη και οι πλούσιοι, οι οποίοι έχουν την τάση να σκέφτονται τον εαυτό τους ως πλήρως απαλλαγμένο από τους νόμους της φύσης, δεν θα μπορέσουν να αποφύγουν τις συνέπειες.

Ερ. Πόσο κοντά είμαστε στο σημείο μη αντιστροφής;

Απ. Ίσως να έχουμε ήδη ξεπεράσει το σημείο κινδύνου. Αλλά δεδομένου ότι κανείς δεν ξέρει στα σίγουρα, πρέπει να δράσουμε σαν να έχουμε ακόμα την ευκαιρία να σταματήσουμε και να αντιστρέψουμε την κλιματική αλλαγή. Οι άνθρωποι που δίνουν το παρόν σε αυτόν τον αγώνα είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι για την κλιματική αλλαγή, τα ανθρώπινα δικαιώματα και συχνά τις πνευματικές διαστάσεις της ζωής. Επομένως, έχουμε επιλέξει να σταθούμε ενάντια στις αντιξοότητες και να κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να καταστεί βέβαιο πως η ανθρώπινη περιπέτεια θα μπορέσει να συνεχιστεί.

Αλλά με κεντρίζει το γεγονός ότι, ακριβώς επειδή σοβαροί, στοχαστικοί και ηθικοί άνθρωποι έκαναν από μόνοι τους αυτή την επιλογή, μπορεί να έχουν ιδιαίτερη δυσκολία να αποδεχτούν ότι δεν είναι όλοι που συμμερίζονται την ηθική τους στάση ή τη δέσμευσή τους. Κάντε στον εαυτό σας αυτή την ερώτηση: Έχετε την τάση να πιστεύετε ότι οι κίνδυνοι της κλιματικής αλλαγής είναι τόσο εξόφθαλμα προφανείς και τόσο καθολικοί που όλοι οι κανονικοί άνθρωποι πρέπει οπωσδήποτε να υποστηρίξουν τους ίδιους στόχους με εσάς; Πιστεύετε, για παράδειγμα, ότι επειδή έχουμε την τεχνολογία, τη γνώση και τα χρήματα για να κάνουμε τη μεγάλη μετάβαση σ΄ένα κόσμο απαλλαγμένο από τα ορυκτά καύσιμα και στηριγμένο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εκείνοι που δεν συμμερίζονται τη δική μας αίσθηση του επείγοντος είναι απλά παραπληροφορημένοι; Ότι χρειάζονται μόνο περισσότερη πληροφόρηση και καλύτερες εξηγήσεις;

Αν αυτό πιστεύετε, τότε θα πρέπει να αναλάβω τον κίνδυνο να σας προκαλέσω. Για να μιλήσουμε ξεκάθαρα, φοβάμαι ότι μια τέτοια άποψη είναι εντελώς λάθος. Αναμφίβολα, άνθρωποι που αγνοούν ακόμα τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής υπάρχουν, αλλά αυτοί δεν είναι βέβαια οι υπεύθυνοι των παγκοσμίων υποθέσεων.

Όχι. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αποφασισμένους, καλά οργανωμένους αντιπάλους που δε νοιάζονται καθόλου για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή την κλιματική αλλαγή, και θα μπορούσε πιθανότατα να γελάνε σε κάθε εκφορά του όρου γεωκτονία (geocide). Αυτοί θέλουν μόνο ένα πράγμα: μπίζνες ως συνήθως (business as usual) κι έναν κόσμο στον οποίο μπορούν να κάνουν ατέλειωτα ποσά χρημάτων χρησιμοποιώντας όλους τους διαθέσιμους πόρους, ανεξάρτητα από το κόστος για τη φύση και την ανθρώπινη ζωή. Έως ότου μπορέσουμε να αποδεχτούμε αυτή την πραγματικότητα και να αντιμετωπίσουμε αυτούς τις αντιπάλους, καθώς και τους δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς τους οποίους αυτοί υπηρετούν, φοβάμαι ότι δεν έχουμε τελικά καμία ελπίδα για να εμποδίσουμε την γεωκτονία.

Πραγματικοί εχθροί υπάρχουν. Κι αυτοί δεν θ’ αλλάξουν με λογικά επιχειρήματα, προτροπή, προσευχή ή ηθικό παράδειγμα. Το να τους αντιμετωπίσεις γίνεται πιο δύσκολο απ΄το γεγονός ότι αυτοί κατέχουν θέσεις κύρους και ισχύος και μπορούν να εκφοβίσουν όσους προσπαθούν να τους σταματήσουν. Εδώ θα ήταν χρήσιμο να παραθέσουμε τα λόγια του Βρετανού ιστορικού του 19ου αιώνα, του Λόρδου Acton. Αυτός έγραψε το αξέχαστο, «η εξουσία διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απολύτως», προσθέτοντας ότι «οι μεγάλοι άνδρες είναι σχεδόν πάντα κακοί άνδρες». Η εξουσία διαφθείρει, διότι επιτρέπει σε πρόσωπα, ιδρύματα ή κυβερνήσεις να επιβάλουν τη θέλησή τους και να διαμορφώσουν τον κόσμο έτσι που να ταιριάζει στα άμεσα συμφέροντά τους. Στο παρελθόν, αυτό συχνά γινόταν με πόλεμο και στο σημείο αυτό ένας άλλος μεγάλος στοχαστής του 19ου αιώνα, ο Καρλ φον Κλαούζεβιτς ορίζει τον πόλεμο ως «μια πράξη βίας σκοπεύουσα να αναγκάσει τον αντίπαλο να κάνει το θέλημά μας».

Συνδυάστε Κλαούζεβιτς και Acton, τοποθετήστε τα στον 21ο αιώνα και μπορείτε να ορίσετε τη δύναμη ως την ικανότητα να επιβάλετε τη θέληση οιουδήποτε συστήματος έχει ταχθεί να υπηρετεί ένα ισχυρό πρόσωπο. Σήμερα οι πανίσχυροι, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα στις κυρίαρχες ακόμα δυτικές χώρες, εξυπηρετούν τα συμφέροντα ενός προηγμένου καπιταλιστικού συστήματος μέσα στο οποίο γιγαντιαίες υπερεθνικές εταιρείες αποτελούν τους κυριότερους πολιτικούς παίκτες.

Συχνά, αυτές οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου, φυσικού αερίου ή άνθρακα, καθώς και οι τράπεζές τους είναι πιο πλούσιες και πιο ισχυρές από ό,τι πολλές δεκάδες κρατών. Ο στόχος τους, όπως το θέτει ο Κλαούζεβιτς, είναι να αναγκάσουν όλους τους άλλους να «ικανοποιούν τη θέλησή τους». Οι εταιρείες δεν θέλουν ούτε χρειάζονται να χρησιμοποιούν ανοιχτό πόλεμο ή κτηνώδεις μεθόδους. Είναι στελεχωμένες με ανθρώπους που πληρώνονται εξαιρετικά καλά και απολαμβάνουν εξαιρετικών ανταμοιβών για την εξυπηρέτηση των σκοπών τους. Οποιοσδήποτε αρνείται να θυσιάσει την προσωπική του ηθική, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος των αυξημένων κερδών και επιρροής, δεν θα παραμείνει στη θέση του για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αυτά τα στελέχη είναι ευχαριστημένα να ζουν σ’ ένα βραχυπρόθεσμο κόσμο και όλοι μας σήμερα, επίσης, αναγκαζόμαστε να ζούμε σ’ αυτόν, ακόμα κι αν ξέρουμε ότι η μακροπρόθεσμη προοπτική είναι ζωτικής σημασίας για να γίνουν αντιληπτές έννοιες όπως «ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή» (runaway climate change) ή η γεωκτονία.

Η ηγεσία των μεγάλων εταιριών ορυκτών καυσίμων και των τραπεζών επιλέγεται επειδή είναι διατεθειμένη να θυσιάσει οποιεσδήποτε αξίες χρειαστεί για την επίτευξη του στόχου των αυξημένων κερδών. Κανένας πρόεδρος εταιρείας δεν έχει τη δύναμη να το αλλάξει αυτό. Όλοι γνωρίζουν ότι η ατομικές τους θέσεις εξαρτώνται από την τήρηση των κανόνων. Υπηρετούν τα ιδρύματά τους, τα οποία οι εθνικές μας κυβερνήσεις πολύ συχνά προστατεύουν, διατρέφουν και συχνά υπακούουν. Η αποδοκιμασία, απομάκρυνση και αντικατάσταση ατόμων δεν συνιστά θέμα. Γι΄ αυτούς, δυστυχώς, το μέλλον της ανθρωπότητας και η μοίρα της γης δεν συνιστά επίσης θέμα.

Πρέπει να αγωνιστούμε για να κρατήσουμε τα ορυκτά καύσιμα στο έδαφος και η μόνη δύναμη που μπορεί να συγκρατήσει τις εταιρείες είναι η δύναμη του νόμου. Ο νόμος θα αλλάξει μόνο υπό την επίδραση μιας ισχυρής, καλά οργανωμένης κοινής γνώμης. Χρειαζόμαστε την αφοσίωση όλων των ανθρώπων, περιλαμβανομένων των δικών σας αναγνωστών, για να κινητοποιηθούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, να δημιουργήσουν πίεση. Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα να ασκήσουμε πίεση στις κυβερνήσεις με σκοπό να τις υποχρεώσουμε να ενεργήσουν δυναμικά και να σταθούν όρθιες απέναντι στη δύναμη των Εταιρειών (corporate power).

Ερ. Δηλαδή λέτε περίπου ότι ισχυρότατες οικονομικές δυνάμεις εργάζονται υπέρ της κλιματικής αλλαγής, ή τουλάχιστο για να μην αντιμετωπισθεί.

Απ. Ακριβώς. Δεν θα σας κουράσω τώρα με λεπτομέρειες σχετικά με την ισχύ των μεγαλύτερων και πλουσιότερων εταιρειών στον κόσμο, που είναι αρκετά γνωστές διεθνώς. Θα παρακάμψω επίσης τους τομείς των οδικών και αεροπορικών μεταφορών, καθώς και τις επιχειρήσεις, που βρίσκονται κυρίως στο Νότο και εμπλέκονται στη μαζική αποψίλωση των δασών. Οι εταιρείες που εμπλέκονται μπορεί να είναι δημόσιες ή ιδιωτικές. Θα σας αναφέρω τις λιγότερο γνωστές επιρροές των εταιρειών στην αύξηση της κλιματικής αλλαγής.

Μία τέτοια είναι τα λόμπι. Η εταιρική χρήση των λόμπι έχει αυξηθεί εκθετικά κατά τη διάρκεια των προηγούμενων πολλών δεκαετιών. Τα λόμπι είναι πλέον μια ιδιαίτερα σημαντική, πολλών δισεκατομμυρίων βιομηχανία παροχής υπηρεσιών. Μπορεί κανείς να διακρίνει τρία είδη: Το πρώτο είναι το απλούστερο και πιο απλό: ατομικές επιχειρήσεις που μισθώνουν εσωτερικά (in-house) διαφήμιση, επικοινωνίες και προσωπικό δημόσιων σχέσεων για να παρουσιάσουν το καλύτερο πρόσωπό τους και την άποψή τους όχι μόνο για τη βελτίωση των πωλήσεων, αλλά και για να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και την κυβέρνηση.

Ερ. Μπορείτε να μας δώσετε ένα παράδειγμα του πως λειτουργούν;

Απ. Μια τεράστια εταιρεία πετρελαίου όπως η BP αποφασίζει από μόνη της να αλλάξει το σήμα της και να προβληθεί ως «εταιρεία ενέργειας», ακόμη και αν το 98% των δραστηριοτήτων της παραμένουν στα ορυκτά καύσιμα και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατέχουν μόνο ένα πολύ μικρό μερίδιο.

Δεύτερο παράδειγμα, πως οι εταιρείες προωθούν την άρνηση της αλλαγής του κλίματος. Η Exxon-Mobil αν και έχει μάθει εδώ και σαράντα περίπου χρόνια, από τους δικούς της επιστήμονες, ότι η κλιματική αλλαγή είναι μια επικίνδυνη πραγματικότητα, έχει ξοδέψει εκατομμύρια για να χρηματοδοτήσει τις ονομαζόμενες «δεξαμενές σκέψης» (think-tanks) και διεφθαρμένους επιστήμονες, των οποίων η μόνη δουλειά είναι να παρέχουν επιχειρήματα και προπαγάνδα, που αποδεικνύουν υποτίθεται πως η κλιματική αλλαγή είναι ανύπαρκτη ή δεν τρέχει τίποτα το ανησυχητικό. Όσο περισσότερους αρνητές της κλιματικής αλλαγής μπορούν να δημιουργήσουν, τόσο περισσότερο μπορούν να παρεμποδίσουν τη νομοθεσία όσον αφορά τον έλεγχο της συμπεριφοράς τους.

Οι λομπίστες γνωρίζουν ότι συνήθως αρκεί το να δημιουργήσεις αμφιβολία και αυτό το έχουν καταφέρει λαμπρά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε σημείο που, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, ένα στα τέσσερα άτομα αμφιβάλλει ή αρνείται το γεγονός της κλιματικής αλλαγής. Κανείς ρεπουμπλικάνος υποψήφιος στις πρόσφατες προκριματικές εκλογές, δεν διακινδύνευσε να πει δημόσια ότι υπάρχει κλιματική αλλαγή- μιλάμε για τη χώρα που όπως γνωρίζετε εκπέμπει τα περισσότερα –κατά κεφαλήν- αέρια του θερμοκηπίου.

Οι εταιρείες αυτές επίσης ανήκουν σε οργανισμούς λόμπι, που καλύπτουν όλη τη βιομηχανία, και των οποίων ο ρόλος είναι να υπερασπίζονται τα συμφέροντα του όλου τομέα, για παράδειγμα, να καταπολεμούν κάθε απόφαση του Οργανισμού Προστασίας Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Πολιτειών ή τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Χώρες όπου η βιομηχανία πετρελαίου είναι ένα βασικό μέρος της ίδιας της κυβέρνησης, όπως η Κίνα ή η Σαουδική Αραβία, παρουσιάζουν συγκεκριμένα προβλήματα τα οποία οι πολίτες είναι συνήθως φτωχά εφοδιασμένοι για να τα διαχειριστούν. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μόνη εφικτή στρατηγική είναι να μειωθεί η ζήτηση για ορυκτά καύσιμα συνολικά.

Μια άλλη, ευρύτατα χρησιμοποιούμενη μέθοδος είναι οι επιδοτήσεις. Επ’ αυτών ιδιαίτερα διαφωτιστική είναι μια Έκθεση του 2013 του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου – σημάδι προόδου δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή μέχρι τότε δεν είχε απασχολήσει το ΔΝΤ. Οι επιδοτήσεις για τα ορυκτά καύσιμα είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Μερικοί επιτρέπουν στους καταναλωτές να πληρώνουν λιγότερο από το κόστος της προμήθειας. Άλλοι επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να απαλλαγούν από το κόστος της περιβαλλοντικής ζημιάς που προκαλούν. Οι οικονομολόγοι ονομάζουν αυτές τις ζημιές «εξωτερικότητες», όπως η ρύπανση, η μόλυνση των αποθεμάτων νερού ή ο καθαρισμός των περιοχών εξόρυξης, και οι δαπάνες αυτές πρέπει να καταβάλλονται από τις κυβερνήσεις – ή να μη καταβάλλονται καθόλου, πράγμα που οδηγεί σε υψηλότερες δαπάνες για τη δημόσια υγεία, κ.λπ. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το συνολικό κόστος των επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα ανέρχεται στο εκπληκτικό ποσό των 1.900.000.000.000 $ (χιλίων εννιακοσίων δισεκατομμυρίων δολαρίων). Αν όλες αυτές οι αδικαιολόγητες κυβερνητικές ελεημοσύνες είχαν εξαλειφθεί και οι εταιρείες καλούνταν να πληρώσουν για τις δικές τους εξωτερικότητες, το ΔΝΤ υπολογίζει ότι θα προέκυπτε μείωση κατά 13% στο σύνολο των παγκόσμιων εκπομπών CO2.

Δεν είναι μόνο ότι οι επιδοτήσεις κάνουν τα ορυκτά καύσιμα εξωπραγματικά φθηνά και καθιστούν δυσκολότερο τον ανταγωνισμό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μειώνουν επίσης τις δημόσιες δαπάνες σε πολύ πιο σημαντικούς στόχους. Σε όλη την υποσαχάρια Αφρική, οι κυβερνήσεις δαπανούν κατά μέσο όρο τρία τοις εκατό των προϋπολογισμών τους για τις επιδοτήσεις, ίδιο ποσό με τις δαπάνες τους για τη δημόσια υγεία. Οι περισσότερες από αυτές τις επιδοτήσεις ωφελούν ανθρώπους που είναι ήδη σε καλύτερη κατάσταση- οι φτωχοί Αφρικανοί δεν έχουν αυτοκίνητα και δεν έχουν καν σύνδεση με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως και να το δούμε, επιδοτήσεις για ενέργεια από ορυκτά καύσιμα είναι περιττές, δαπανηρές και επιζήμιες.

Έτσι ένοιωσα ευτυχής σαν έμαθα ότι το Μαρόκο έχει ήδη επιτυχώς σταδιακά καταργήσει όλες τις επιδοτήσεις σε ορυκτά καύσιμα, προκειμένου να επενδύσει σοβαρά σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τι περισσότερο, το έκαναν μέσα σε μόλις 18 μήνες, αποδεικνύοντας ότι μπορείς να κάνεις σημαντικές αλλαγές γρήγορα. Το Μαρόκο πρέπει να να γίνει το μοντέλο για όλες τις χώρες.

Ερ. Πως επηρεάζουν την κλιματική αλλαγή οι υπογραφείσες και υπό διαπραγμάτευση διμερείς και πολυμερείς συνθήκες για το εμπόριο, όπως η CETA ή η ΤΤΙΡ;

Απ. Οι συνθήκες αυτές περιλαμβάνουν πάντα μια ρήτρα που ονομάζεται «Επενδυτής στο Διακανονισμό Κρατικών Διαφορών» (Investor to State Dispute Settlement) ή ISDS που επιτρέπει αλλοδαπούς, και μόνο αλλοδαπούς, εταιρικούς επενδυτές να μηνύσουν και να οδηγήσουν κυρίαρχες κυβερνήσεις μπροστά σε ιδιωτικά διαιτητικά δικαστήρια αποτελούμενα από τρεις ιδιώτες δικηγόρους-διαιτητές για κάθε νέα νομοθεσία που η εταιρεία κρίνει ότι μπορεί να βλάψει το παρόντα ή ακόμη και τα μελλοντικά κέρδη της. Για παράδειγμα, κατάργηση των επιδοτήσεων θα έπρεπε σίγουρα να θεωρηθεί ως απειλή και οι ξένες εταιρείες που τις λαμβάνουν θα μπορούσαν αναμφίβολα να μηνύσουν την κυβέρνηση.

Ερ. Έχουμε τέτοιες περιπτώσεις στην πράξη;

Απ. Βεβαίως. Η Occidental Petroleum μήνυσε τον Ισημερινό και κέρδισε, γιατί αρνείται να επιτρέψει γεωτρήσεις σε μια οικολογικά προστατευόμενη περιοχή. Το διαιτητικό δικαστήριο αποφάσισε υπέρ της Occidental αποζημίωση 1,7 δισεκ. $. Η εταιρεία Lone Pine μήνυσε την επαρχία του Κεμπέκ διεκδικώντας 250 εκατομμύρια $, επειδή αρνήθηκε άδεια για fracking (σ.σ. τεχνική εξαγωγής πετρελαίου ή αερίου με τη δημιουργία ρωγμών σε βράχους ή πετρώματα μέσω της χρήσης πεπιεσμένου υγρού στο υπέδαφος) στη λεκάνη του ποταμού του Αγίου Λαυρεντίου. Από τη στιγμή που ο Πρόεδρος Ομπάμα άσκησε βέτο για τον αγωγό Keystone που προορίζονταν να μεταφέρει ιδιαίτερα βρώμικο tar-sands πετρέλαιο από την Αλμπέρτα του Καναδά στον Κόλπο του Μεξικού, η καναδική εταιρεία TransCanada έκανε μήνυση εναντίον των ΗΠΑ ζητώντας 15 δισεκατομμύρια $. Συχνά είναι αρκετό το να επισείσεις την απειλή για ISDS νομική δράση προκειμένου να κάνεις μια χώρα να σκεφτεί δύο φορές πριν την ψήφιση ενός νόμου για την προστασία των ανθρώπων της ή του περιβάλλοντος. Μια κυβέρνηση μπορεί να «κερδίσει» υπόθεση εναντίον εταιρείας- αυτό έχει συμβεί στο 35% των περιπτώσεων μέχρι σήμερα – αλλά δεν μπορεί ποτέ πραγματικά να κερδίσει επειδή έχει υπογράψει τη συνθήκη, δεν μπορεί να αρνηθεί τη νομική αγωγή και τα κόστη της ιδιωτικής διαιτησίας που ανέρχονται σε εκατομμύρια δολάρια. Οι εταιρείας υπηρεσιών ορυκτών καυσίμων και πετρελαίου μπορούν επίσης να μηνύσουν μια κυβέρνηση, με σκοπό να τρομάξουν τους άλλους από το να κάνουν οποιεσδήποτε παρόμοιες αλλαγές.

 

Ερ. Και που μπορούμε να ελπίσουμε;

Απ. Ελπίζω ότι όλο και μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων θα αντιληφθούν ότι μια κατάληψη των δημόσιων και διεθνών αρχών από τις Εταιρείες (Corporate Capture) βρίσκεται σε εξέλιξη και θα έχει θανάσιμη συμβολή στη γεωκτονία. Πρέπει να αναγκάσουμε τις υπάρχουσες δομές προώθησης των ορυκτών καυσίμων να αλλάξουν ή να εξαφανιστούν.

 

Ερώτ. Είστε αισιόδοξη;

Απάντ. Με ρωτάνε συχνά αν είμαι αισιόδοξη ή απαισιόδοξη. Δεν είμαι ούτε το ένα ούτε το άλλο. Δεν γνωρίζω το μέλλον. Αλλά ελπίζω. Πιστεύω ότι έχουμε ακόμα μια ευκαιρία. Ότι τα ανθρώπινα όντα μπορούν ακόμα να ξεπεράσουν τόσο τρομακτικές απειλές όπως η γεωκτονία. Πολλούς ανθρώπους τους κινητοποιούν σε δράση οι ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, άλλους οι θρησκευτικοί ηγέτες. Σημασία έχει να κάνει ο καθένας ότι μπορεί.

 

Δημοσιεύτηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στις 25.1.2017

 

Mια (ιστορικη) συζητηση με τον Γερ. Αρσενη για την Ευρωπη, τα Μνημονια, τη διαπραγματευση, τα plan B – 26 Ιουνιου 2015

Η συζητηση  ξεκινά στο  08.31 στο Μέρος 1 και συνεχίζεται στο Μέρος 2

 

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΥΚΡΑΝΙΚΗ/ ΜΕΣΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΙΣΗ (Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ)

Η Ελλάδα παραμένει, αναμφισβήτητα, ένα από τα κύρια σημεία της γης όπου το παγκόσμιο μέλλον μας «προετοιμάζεται». Αυτή η χώρα της Νότιο-Ανατολικής Ευρώπης φέρει μια τεράστια ιστορική και πνευματική κληρονομιά και, ταυτόχρονα, βρίσκεται στο σταυροδρόμι του Σλάβικου, του Μεσανατολικού και του Δυτικού κόσμου. Έχει επιλεγεί ως το αντικείμενο ενος «μεγάλου πείραματος” του παγκόσμιου Χρήματος και των ευρωπαϊκών ελίτ στην υπηρεσία του, για το πώς να «ανοικοδόμηθεί», με θεμελιώδη τρόπο, το πολιτικό και κοινωνικό καθεστώς που επικρατεί στην Ευρώπη μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο (αν όχι κατά τη διάρκεια των δύο έως τριών τελευταίων αιώνων της ευρωπαϊκής ιστορίας).

‘Eνα διεθνές συνέδριο έγινε ακριβώς στην Ελλάδα στις 20 και 21 Ιουνίου, προκειμένου να συζητηθεί η ελληνική / ευρωπαϊκή κρίση, οι πιθανές εναλλακτικές στο σύστημα του “ευρω-φιλελευθερισμού” και τρόποι για να σταματήσει η πορεία προς τον πόλεμο με τη Ρωσία. Δεκάδες διανοούμενοι, πολιτικοί και ακτιβιστές, από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, περιλαμβανομένης της Ρωσίας, συμμετείχαν στο συνέδριο — μεταξύ αυτών και μερικοί κριτικοί οικονομολόγοι από τις ΗΠΑ.

Η εκδήλωση οργανώθηκε από μια ομάδα ριζοσπαστών διανοούμενων, που αντιτίθενται στην πλήρη κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και του νεοφιλελεύθερου σχεδίου του επί των ετρωπαϊκών πολιτικών και θεσμών. Ταυτόχρονα είναι αντίθετοι με την αναγέννηση των αυτοκρατορικών σχεδίων με τη βοήθεια των όπλων, είτε είναι στην Ουκρανία, είτε στη Μέση Ανατολή. Υποστηρίχθηκε από το Παγκόσμιο Φόρουμ των Εναλλακτικών, του οποίου προεδρεύει ο Samir Amin, το Ίδρυμα Λυσσαρίδη στην Κύπρο, το Ελληνικό Ινστιτούτο για την Διακυβέρνηση (ΙΝΕΡΠΟΣΤ), που διευθύνει ο σοσιαλιστής πρώην υπουργός Γεράσιμος Αρσένης, το ρωσικό Ινστιτούτο για την Παγκοσμιοποίηση και τα Κοινωνικά Κινήματα, υπό την προεδρία του Μπόρις Καγκαρλίτσκι και την ιστοσελίδα “agora-dialogue.com”.

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε κοντά στην πόλη των Δελφών, που ήταν το κέντρο του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Ήταν κατά τη διάρκεια της ανόδου αυτού του κόσμου και στο πλαίσιό του που εμφανίστηκε ο Πρωταγόρας, ο μαθητής του Δημόκριτου και μέντορας του Περικλή, για να διδάξει ότι “Ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων των πραγμάτων» (και όχι «το χρήμα είναι μέτρο όλων των ανθρώπων”, όπως είναι το μότο της Αυτοκρατορίας του Χρήματος, που επιτίθεται τώρα στα ευρωπαϊκά έθνη και σε ότι έχει απομείνει από τον πολιτισμό τους).

Αυτές τις ημέρες, γίνεται πολλή συζήτηση και πολλά συνέδρια στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όπου μπορεί κανείς να ακούσει φιλιππικούς ενάντια στις πολιτικές λιτότητας (ένας όρος άστοχος στην περίπτωση τουλάχιστο της Ελλάδας, όπως θα προσπαθήσουμε να δείξουμε), καταγγελίες των νέων ψυχρών και θερμών πολέμων ή ευχές για ειρήνη στην Ευρώπη και στον κόσμο. Ποιά η ανάγκη για ένα ακόμη συνέδριο, ένας παρατηρητής θα μπορούσε να ρωτήσει.
Χρειαζόμαστε στρατηγική, όχι μόνο καταγγελίες

‘Ηταν μια σειρά εκτιμήσεων που έσπρωξε τους διοργανωτές να πραγματοποιήσουν αυτό το συνέδριο στην Ελλάδα πριν από την (προβλέψιμη) κρίση του καλοκαιριού. Μια από τις βασικές ιδέες πίσω από την πρωτοβουλία ήταν η συνειδητοποίηση ότι δεν είναι αρκετή η καταγγελία της «λιτότητας» ή του πολέμου. Χρειάζεται επίσης να αρχίσουμε να αναπτύσσουμε πολιτικές στρατηγικές και τα απαραίτητα εργαλεία και δίκτυα για να πολεμήσουμε εναντίον τους. Αυτή είναι φυσικά μια διαδικασία που πρέπει να προχωρήσει σε αλληλεπίδραση με την ανάπτυξη εναλλακτικού οράματος. Χωρίς μια τέτοια στρατηγική και χωρίς τέτοιο όραμα, τα οποία είναι σχεδόν ανύπαρκτα στην ευρωπαϊκή αριστερά, ακόμη και αν αυτή θα μπορέσει να καταφέρει επί μέρους νίκες εναντία στους νεοφιλελεύθερους ή / και τους νεοσυντηρητικούς, διατρέχει τον κίνδυνο να τις δει να μετατρέπονται τελικά σε ήττες.

Στην πραγματικότητα είμαστε ήδη σε περιβάλλον μακρού υβριδικού παγκοσμίου πόλεμου, που εξαπολύθηκε από την πιο ακραία και πολιτικά συνεκτική πτέρυγα του διεθνούς Χρήματος και τις πιο εξτρεμιστικές γεωπολιτικές δυνάμεις του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος των ΗΠΑ, γύρω από τους νεοσυντηρητικούς. Αλλά εμείς δεν σκεφτόμαστε και δεν δρούμε αναλόγως. Δεν πιστεύουμε πραγματικά, σε βάθος, ότι είμαστε εκεί και δεν θέλουμε να είμαστε εκεί. Όταν η κρίση έρχεται, μας πιάνει απροετοίμαστους (ένα επίσης σημαντικό μάθημα από την πανωλεθρία του ΣΥΡΙΖΑ αυτό το καλοκαίρι)

Οι δυνάμεις που συγκεντρώνονται γύρω από τους νεοφιλελεύθερους και τους νεοσυντηρητικούς πιστεύουν ότι τώρα, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και την παρακμή των Ευρωπαϊκών πολιτικών ελίτ (είτε είναι σοσιαλδημοκρατικές, είτε γκωλικές, όπως στη Γαλλία), καθώς και των εθνικιστικών καθεστώτων του Τρίτου Κόσμου, έχουν μια μοναδική, ιστορική ευκαιρία να αλλάξουν, με ένα ριζικό τρόπο, όλες τις κοινωνικές και τις διεθνείς σχέσεις στον πλανήτη και να διαμορφώσουν το μέλλον του. Θέλουν να το κάνουν έτσι κι αλλιώς, αλλά επίσης πιστεύουν ότι πρέπει να το κάνουν τώρα. Δεν θέλουν να κοιτάνε παθητικά την άνοδο εναλλακτικών κέντρων της παγκόσμιας οικονομίας τα οποία μπορεί να αποτελέσουν απειλή για την κυριαρχία τους.

Χρησιμοποιούν την ελληνική κρίση, την πρόοδο της «ολοκλήρωσης» της ΕΕ, την Ουκρανία, την κρίση της Μέσης Ανατολής, με τέτοιο τρόπο ώστε να προωθήσουν το παγκόσμιο «αναθεωρητικό» τους σχέδιο.
Ένας νέος ολοκληρωτισμός

Ένας άλλος παράγοντας που λειτουργεί εδώ είναι ότι, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, οι εκπληκτικές πρόοδοι των τεχνολογιών της πληροφορίας, των νευροεπιστημών, των κοινωνικών επιστημών που στρέφονται κυρίως στον πόλεμο, των νέων μαθηματικών εργαλείων, όπως η θεωρία του χάους, έχουν δημιουργήσει τα αντικειμενικά, υλικά και πνευματικά μέσα και εργαλεία για ένα νέο παγκόσμιο ολοκληρωτισμό, για την υλοποίηση των μαύρων ουτοπιών (δυστοπιών) των Zamyatin, Όργουελ ή Huxley, οι οποίες θα κάνουν τον Χίτλερ να μοιάζει με έναν αλχημιστή σε σύγκριση με τους σύγχρονους χημικούς. Οι Ασάνζ και Σνόουντεν δίνουν μια πολύ καλύτερη ματιά εικόνα του πραγματικού και αόρατου κόσμου που μας κυβερνά απ’ ότι πολλές από τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές αναλύσεις μας.

Αλλά τα θύματα αυτών των πολιτικών δεν έχουν την απαραίτητη βούληση και την αναγκαία στρατηγική και αντίπαλο όραμα για να απαντήσουν με συστηματικό τρόπο στον «πόλεμο» που ξεκίνησε κατά των κοινωνιών και των εθνών από τους υποστηρικτές της νέας αυτής ολοκληρωτικής εξουσίας. Αντιδρούν εδώ ή εκεί, συνήθως όταν είναι ήδη πολύ αργά. Προτιμούν συχνά να προσπαθούν κυρίως να διατηρούν τα “κεκτημένα” τους και να κυττάνε πως θα βρουν ένα συμβιβασμό με τις κυρίαρχες δυνάμεις, γλυτώνοντας τις προσπάθειες και τους κινδύνους που συνεπάγεται κάθε σοβαρή προσπάθεια να τις σταματήσουν.
Η γαλλική εμπειρία

Αυτό είναι για παράδειγμα αυτό που συνέβη με την τεράστια νίκη επί του “ευρω-φιλελευθερισμού”, που απετέλεσε το γαλλικό δημοψήφισμα το 2005 και οι κοινωνικές εξεγέρσεις που ακολούθησαν. Ούτε οι κριτικοί διανοούμενοι πίσω από το μεγάλο ‘Οχι των Γάλλων, οι οποίοι μας έδωσαν μερικές από τις βαθύτερες κριτικές του ευρωπαϊκού «οικοδομήματος», ήταν σε θέση, ούτε οι αριστερές δυνάμεις που καλούσαν για την ψήφο υπέρ του Όχι (από την αριστερή πτέρυγα των Σοσιαλιστών ως την τροτσκιστική LCR) ήθελαν να αναπτύξουν μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση προς ότι είχαν ήδη πείσει τον γαλλικό λαό να απορρίψει. Ο Σαρκοζί μπόρεσε να χειραγωγήσει την κατάσταση και τώρα η Le Pen φιγουράρει ως η κύρια υποψήφια για να εκφράσει την κοινωνική δυσαρέσκεια στη Γαλλία.
Η ελληνική εμπειρία

Ένα άλλο, ακόμη πιο τραγικό παράδειγμα είναι το ελληνικό. Οι ηγέτες του ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκαν να αναπτύξουν οποιοδήποτε περιεκτικό οικονομικό πρόγραμμα και επίσης οποιαδήποτε συνεκτική διεθνή στρατηγική για την αντιμετώπιση του πολύ σοβαρού προβληματος που αντιμετώπίζε η χώρα. Αντ ‘αυτού, εμπιστεύτηκαν στα τυφλά δυνάμεις από τις ΗΠΑ και σκοτεινούς οικονομικούς κύκλους για να τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν την Μέρκελ. Αυτές οι δυνάμεις ήταν τελικά σε θέση να τους χειριστούν με πολύ επιτυχημένο τρόπο. Όχι μόνο τους έβαλαν στο δρόμο της ήττας και της συνθηκολόγησης, αλλά τους μεταμόρφωσαν σε όργανα των δικών τους πολιτικών, με καταστροφικά πολιτικά αποτελέσματα για τον ελληνικό λαό και για την ευρωπαϊκή και διεθνή αριστερά. Ήταν σε θέση όχι μόνο να νικήσουν (τουλάχιστον προς το παρόν), την ελληνική εξέγερση, ήταν ακόμη σε θέση να οργανώσουν εκλογές για τους Έλληνες στις οποίες κλήθηκαν να επιλέξουν οι ίδιοι τον “δήμιο” που προτιμούν.

«Η Ελλάδα δεν μπλοφάρει», διαβεβαίωσε ο James Galbraith (σύμβουλος του Βαρουφάκη) τους συμμετέχοντες στη διάσκεψη των Δελφών, πολλοί από τους οποίους (συμπεριλαμβανομένων υπουργών και υψηλόβαθμων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ) ήταν ήδη επιφυλακτικοί σχετικά με πτυχές της πολιτικής και της τακτικής που ακολουθούνταν από την ελληνική Αριστερά. Όμως, λίγο αργότερα, αποδείχθηκε ότι, πράγματι, ο «Τσίπρας μπλόφαρε».

Προκειμένου να αναπτυχθούν στρατηγικές και εργαλεία πρέπει να γνωρίζουμε καλά τι ακριβώς συμβαίνει. Οι ομιλητές στους Δελφούς ανέλυσαν λεπτομερώς το βάθος και την έκταση της τεράστιας οικονομικής, κοινωνικής, δημογραφικής και, επίσης, ψυχολογικής, ηθικής καταστροφής που είδαμε στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών, ως αποτέλεσμα του “προγράμματος διάσωσης”. Η καταστροφή αυτή μπορεί να συγκριθεί με ότι συνέβη κατά την τελευταία φάση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ή στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Κραχ. Δεν θα βρείτε τίποτα έστω και μακράν συγκρίσιμο με αυτή την καταστροφή σε όλη τη μεταπολεμική ιστορία της καπιταλιστικής Ευρώπης. Οι συμμετέχοντες στους Δελφούς ήταν αρκετά ενημερωμένοι άνθρωποι. Αλλά ακόμη και αυτοί έμειναν έκπληκτοι όταν άκουσαν για παράδειγμα τον καθηγητή Κασιμάτη, κορυφαίο Έλληνα εμπειρογνώμονα στο συνταγματικό δίκαιο, να αναλύει λεπτομερώς τους νομικούς όρους των σαφώς νεοαποικιακών Δανειακών Συμβάσεων που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα από τους «εταίρους» της στην ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ. Αυτοί οι όροι δεν είναι μόνο μια μαζική παραβίαση των διατάξεων του ελληνικού Συντάγματος, των ευρωπαϊκών συνθηκών και του διεθνούς δικαίου. Είναι, στην πραγματικότητα, το προσχέδιο ενός νέου ολοκληρωτισμού.

Τώρα, αν συγκεντρώσουμε αυτά τα στοιχεία έχουμε μια σαφή εικόνα για το τι πραγματικά συμβαίνει στην Ελλάδα, που είναι το πρώτο βήμα στην κατανόηση του γιατί αυτό συμβαίνει. Αυτό είναι μια απολύτως απαραίτητη διαδικασία, αν θέλουμε να σταματήσουμε να προβάλλουμε τις δικές μας προτιμήσεις και προκαταλήψεις στην πραγματικότητα.

Είναι πραγματικά δυνατό να περιγραφεί μια τέτοια τεράστια καταστροφή ως μια κρίση, ως ένα λάθος, ως απλά μια ¨ακρότητα” του συστήματος; Ακόμα και το να μιλήσουμε για λιτότητα είναι ευφημισμός, δεν ονομάζεις “λιτότητα” ένα πρόγραμμα που αρνείται τις υλικές προϋποθέσεις για την αναπαραγωγή ενός συγκεκριμένου κοινωνικού σχηματισμού και, με αυτό, ενός έθνους και του κράτους του.

Αναλύοντας τα αντικειμενικά δεδομένα για την Ελλάδα (ΑΕΠ, ανεργία, επενδύσεις, κοινωνικές στατιστικές, την εξέλιξη του χρέους κλπ.) μπορούμε να τεκμηριώσουμε τον ισχυρισμό ότι το πρόγραμμα που επιβάλλουν οι «Δανειστές» (ενεργώντας ως δικαστήριο του Κάφκα στη “Δίκη”) είναι σαφώς μια προσπάθεια να καταστραφεί ένα έθνος- κράτος και και να στερηθούν οι θεσμοί του από οποιοδήποτε πραγματικό περιεχόμενο. Αν αυτό πετύχει στην Ελλάδα, μπορεί να γενικευτεί σταδιακά σε όλη την Ευρώπη.

Πιστεύουμε ότι το κάνουν αυτό γιατί μόνο με τον τρόπο αυτό μπορούν να προχωρήσουν την πολύ ριζοσπαστική ατζέντα τους για «αλλαγή καθεστώτος», δηλαδή να μετατρέψουν τη δυτική «δημοκρατία» σε μια καθαρή τυπικότητα και να καταργήσουν εντελώς τα πιο στοιχειώδη κοινωνικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και συντάξεων, στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση κ.λπ., τα οποία αποτελούν ένα από τα θεμελιώδη επιτεύγματα στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Τα κατήργησαν στον πρώην «σοσιαλιστικό» κόσμο, τώρα θέλουν να τα καταργήσουν στη Δυτική Ευρώπη, αρχής γενομένης με την Ελλάδα. Αν κάποιος έχει μια καλύτερη εξήγηση για όσα συμβαίνουν ας την παρουσιάσει.

Προσπάθησα να εκθέσω αυτές τις ιδέες μια μέρα στον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα πριν από μερικά χρόνια. Με κοίταξε με μεγάλη δυσπιστία. Δεν μπορούσε να πιστέψει ότι ζούμε σε έναν «τόσο κακό κόσμο» που θα μπορούσε να επιθυμεί την καταστροφή της Ελλάδας. Όσον αφορά τον Γιάνη Βαρουφάκη, τον θυμάμαι να μου λέει σε μια συζήτηση, πριν από μερικά χρόνια, ότι δεν πιστεύει σε συνωμοσίες. Αυτός είναι ένας άλλος τρόπος για να πει κανείς ότι ζούμε στην ουσία σε έναν λίγο-πολύ καλό κόσμο, με λίγο-πολύ καλούς ανθρώπους να μας κυβερνούν. Έμελλε κι αυτός να ανακαλύψει, με τον σκληρό τρόπο, ότι οι συνάδελφοί του υπουργοί Οικονομικών δεν ενδιαφέρονταν για τα οικονομικά επιχειρήματά του. Εκτελούσαν τις εντολές του Χρήματος.

Τώρα, μετά την καταστροφή, o Βαρουφάκης μαζί με τον Lafontaine, τον Melanchon και κάποιους άλλους έχουν δηλώσει την ανάγκη για την ανάπτυξη εναλλακτικών στρατηγικών (μια ιδέα που αναφέρεται σαφώς ήδη και σε αυτή που έγινε γνωστή ως “έκκληση Μίκη-Γλέζου για τη σωτηρία της Ελλάδας και των λαών της Ευρώπης” του Οκτωβρίου 2011, και έμεινε, δυστυχώς χωρίς πρακτικά αποτελέσματα). Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Ελπίζουμε ότι οι προσπάθειες τους, μαζί με εκείνες πολλών άλλων, περιλαμβανομένης και της κίνησης των Δελφών, θα αρχίσουν σύντομα να αποδίδουν αποτελέσματα.
«Έθνος», «ευρώ» και άλλες «δύσκολες» ερωτήσεις

Ένας δεύτερος προβληματισμός πίσω από την ιδέα της διάσκεψης των Δελφών ήταν ότι χρειαζόμαστε, προκειμένου να αναπτύξουμε εναλλακτικές στρατηγικές, να αντιμετωπίσουμε σοβαρά κάποια πολύ δύσκολα ζητήματα, όπως ο εθνισμός, το έθνος και ο εθνικισμός, το πρόβλημα του για ποιό είδος ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης πρέπει να αγωνιστούμε, το ζήτημα του προστατευτισμού και της άρθρωσης μεταξύ των αναπτυγμένων σε εθνικό επίπεδο πολιτικών αγώνων και μιας ευρωπαϊκής εναλλακτικής λύσης. Το θέμα του ευρώ είναι πολύ σημαντικό και όχι ένα που μπορεί εύκολα να απαντηθεί.

Είναι σαφές, τουλάχιστον για κάποιους από τους συμμετέχοντες του συνεδρίου των Δελφών, ότι το ευρώ και η Συνθήκη του Μάαστριχτ δεν είναι απλά εργαλεία μιας νομισματικής ένωσης μεταξύ των κρατών ή για την επιβολή της νεοφιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής σε όλη την Ευρώπη ή ένας τρόπος για να μεταφέρθούν μόνιμα πόροι από τη Νότια προς τη Βόρεια Ευρώπη. Είναι όλα αυτά, αλλά είναι και ακόμα κάτι άλλο, πιο θεμελιώδες.

Είναι ένας τρόπος για να φύγει η κυριαρχία από τα έθνη-κράτη και να μεταφερθεί στους εκπροσώπους της πολιτικά, αυτοκρατορικά συγκροτημένης πτέρυγας του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου, που ενεργεί μέσω των κανόνων που θεσπίζονται από το Μάαστριχτ, μέσω της κυριαρχίας των νεοφιλελεύθερων δογμάτων στην οικονομική πρακτική, αλλά και μέσω της τεράστιας, “στοχευμένης” ικανότητας επιρροής και στις «αγορές» και στην πολιτική. Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτικών, πνευματικών ελίτ και των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη ελέγχονται πλέον από το διεθνές (και όχι κατ ‘ανάγκη ευρωπαϊκό) Χρήμα. Λένε ότι το ευρώ ήταν ένα λάθος, επειδή είναι ένα νόμισμα χωρίς κράτος. Αλλά υπάρχει ένα κράτος πίσω από αυτό, απλά είναι ενα “κράτος” με νέα μορφή, το κράτος, η εξουσία του “Χρήματος”, κρυμμένο στη ρητορική της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης”.

Το Μάαστριχτ είναι ο ακρογωνιαίος λίθος ενός γιγαντιαίου και βαθιού σχεδίου αλλαγής καθεστώτος από ένα σύστημα, που τουλάχιστον στη θεωρία, βασίζεται στην αρχή της λαϊκής και της εθνικής κυριαρχίας, που εγκαθιδρύθηκε στην Ευρώπη μετά την Αγγλική και Γαλλική Επανάσταση, προς ένα σύστημα που βασίζεται στην κυριαρχία του Χρήματος , κατοχυρώνεται από τις «αρχές» της μόνιμης αντιπληθωριστικής πολιτικής (που είναι επίσης ένας τρόπος για να προστατευθεί η αξία του χρηματιστικού κεφαλαίου), της «ανεξαρτησίας» της ΕΚΤ (το οποίο μεταφράζεται σε εξάρτησή της από την … Goldman Sachs και άλλες διεθνείς τράπεζες!) και στην αρχή της “μη διάσωσης”, η οποία άνοιξε το δρόμο για την επίθεση εναντίον της Ελλάδας, την πρώτη προσπάθεια να ελεγχθεί πλήρως ένα ευρωπαϊκό έθνος κράτος, διατηρώντας ανέπαφη μόνο την μορφή των δημοκρατικών θεσμών του (και αυτών προς το παρόν).

Αν είναι έτσι, μια λύση φαίνεται αρκετά λογική. Φύγετε από το κλαμπ του ευρώ. Μια τέτοια επιλογή δεν θα πρέπει να αποκλειστεί, αλλά είναι μια μεγάλη έλλειψη υπευθυνότητας να πιστεύουμε ότι μια τέτοια έξοδος θα είναι ένα εύκολος περίπατος. Πολλά προβλήματα τίθενται στα οποία δεν είμαστε σε θέση να απαντήσουμε σωστά στον περιορισμένο χώρο που διαθέτουμε, αλλά τα οποία έγιναν επίσης εν μέρει σαφή κατά τη διάρκεια της κυπριακής και της ελληνικής κρίσης.

Τα δύο πιο βασικά από αυτά είναι, πρώτον η αποδυνάμωση του έθνους-κράτους, τόσο αντικειμενικά, όσο και υποκειμενικά, κατά τη διάρκεια μιας μακράς χρονικής περιόδου, η οποία προηγήθηκε και κατέστησε δυνατές τις ανοικτές επιθέσεις εναντίον του, αρχής γενομένης με την Ελλάδα το 2010, και, δεύτερον, η δυσκολία να υπερασπιστεί κανείς αποτελεσματικά ένα δεδομένο έθνος (κάτι το οποίο είναι εντούτοις απαραίτητο) ενάντια στην τεράστια πίεση του παγκόσμιου χρήματος (των “αγορών”, της «παγκοσμιοποίησης»), βασισμένος μόνο στις περιορισμένες ικανότητες και τις δυνατότητες του κάθε μεμονωμένου ευρωπαϊκού έθνους-κράτους.

Το θέμα του νομίσματος είναι σημαντικό μιας και όποιος θέλει να αναπτύξει μια εναλλακτική λύση πρέπει να το αντιμετωπίσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Αυτό είναι ένα τεχνικό οικονομικό ζήτημα, αλλά ο τεχνικο-οικονομικός χαρακτήρας του ερωτήματος αυτού δεν πρέπει να κρύψει τις τεράστιες πολιτικές προκλήσεις πίσω του. Η καθιέρωση ενός εθνικού νομίσματος θα μπορούσε να είναι ένα αναγκαίο βήμα για κάθε χώρα που επιθυμεί να αντισταθεί στην ευρωπαϊκή νεοφιλελεύθερη τάξη. Αλλά η θέσπιση ενός εθνικού νομίσματος δεν θα είναι από μόνη της επαρκής για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα Ευρωπαϊκά έθνη, ως αποτέλεσμα της τεράστιας οικονομικής, πολιτικής και “μιντιακής” εξουσίας του διεθνούς χρηματο-πιστωτικού τομέα, στο πλαίσιο της οποίας θα πρέπει αναγκαστικά να κινηθεί οποιαοδήποτε έθνος-κράτος και ευρωπαϊκή κυβέρνηση. Η καθιέρωση εθνικού μέσου πληρωμής μπορεί να έχει προοδευτικό νόημα μόνο αν απορρέει από μια συνολική στρατηγική για να αντιμετωπιστεί η παγκοσμιοποίηση.
Νεοφιλελευθερισμός και Νεοσυντηρητισμος

Μια τρίτη ιδέα, που προσπαθήσαμε να εκθέσουμε, νομίζω με μεγάλη επιτυχία, στους Δελφούς, ήταν η οργανική ενότητα μεταξύ του νεοφιλελεύθερου και νεοσυντηρητικού σχεδίου, με το ένα να είναι η μεταφορά του άλλου όταν πηγαίνεις από το πεδίο της οικονομίας στη γεωπολιτική και αντίθετα. Δεν είναι παρά δύο όψεις ενός γιγαντιαίου αναθεωρητικού σχεδίου και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τέτοιες. Δεν μπορείς να πολεμήσεις το ένα χωρίς το να πολεμήσεις το άλλο.

Εάν οι προσπάθειες να αρνηθούν στα λαϊκά στρώματα της Δυτικής Ευρώπης τα πιο στοιχειώδη πολιτικά και κοινωνικά τους δικαιώματα πετύχει, τότε ένας πόλεμος κάποιου είδους εναντίον της Ρωσίας θα διευκολυνθεί σε μεγάλο βαθμό. Το αντίθετο είναι επίσης αλήθεια. Μια ατμόσφαιρα εξωτερικού πολέμου, με τη Ρωσία ή με το Ισλάμ, θα διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική και πολιτική οπισθοδρόμηση στη Δυτική Ευρώπη.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι, από την εποχή του 1ου Παγκοσμίου Πολέμου ως τις στρατιωτικές εκστρατείες των ημερών μας ενάντια στη Γιουγκοσλαβία ή τη Λιβύη, για παράδειγμα, η θέση έναντι των εξωτερικών πολέμων και των ευρωπαϊκών επεμβάσεων, έχει γίνει επίσης ένα είδος διαχωριστικής γραμμής μέσα στον «ευρωπαϊκό σοσιαλισμό» και σε όλα τα ρεύματα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Ο ρωσικός παράγοντας

Η τέταρτη ιδέα που αναπτύχθηκε στους Δελφούς ήταν ότι η Ρωσία είναι ένα αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης. Οι Δυτικοευρωπαίοι πρέπει να αντιμετωπίζουν τη Ρωσία όπως κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα και η Ρωσία θα πρέπει επίσης να αισθάνεται και να συμπεριφέρεται ως ευρωπαϊκή χώρα με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της και χωρίς συμπλέγματα. Στο ίδιο το συνέδριο Ρώσοι συμμετείχαν ως αναπόσπαστο μέρος αυτού του ευρωπαϊκού διαλόγου. Ο Σεργκέι Γκλάζιεφ, γνωστός μελετητής των οικονομικών κύκλων Κοντράτιεφ και επίσης σύμβουλος του Προέδρου της Ρωσίας, προσέλκυσε μεγάλο ενδιαφέρον από τους συμμετέχοντες με την παρέμβασή του, καθώς ο ίδιος ανέπτυξε την ιδέα του ότι η Ελλάδα δεν έχει μέλλον εντός της ΕΕ, αλλά θα μπορούσε να έχει ένα μάλλον φωτεινό στο πλαίσιο της Ευρασίατικής ολοκλήρωσης. Χρειάστηκε να παρέμβει μέσω Skype, καθώς είναι στη λίστα κυρώσεων της ΕΕ και δεν μπορεί να την επισκεφθεί.

Η ιδέα οτι η Ρωσία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης είναι θεμελιώδης, αν δεν θέλουμε να στερήσουμε για πάντα, από την ήπειρο, τα μέσα της ανεξαρτησίας της.
Έθνος και Διεθνισμός

Μια πέμπτη, επίσης πολύ σημαντική ιδέα, είναι ότι η Γερμανία και οι ευρωπαϊκές ελίτ έχουν μια περιφερειακή στρατηγική, το Χρήμα και οι νεοσυντηρητικοί μια παγκόσμια στρατηγική. Αλλά οι δυνάμεις που αντιστέκονται σε αυτές έχουν μόνο εθνικές πολιτικές και εθνικά στρατηγικά εργαλεία. Μπορεί να έχεις επί μέρους νίκη σε αυτόν τον πόλεμο βασισμένος στο εθνικό επίπεδο, αλλά αυτός ο πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί σε αυτό το επίπεδο. Πρέπει να ξεκινήσει μια όσμωση ανθρώπων και δυνάμεων από διαφορετικά ευρωπαϊκά έθνη. Θα πρέπει να αναπτύξουμε την εναλλακτική μας στον ευρω-φιλελευθερισμό σε γλώσσα κατανοητή από όλους τους Ευρωπαίους και ένα πρόγραμμα ικανό να ενώσει όσο περισσότερα έθνη μπορεί. Αυτός ήταν επίσης ένας από τους λόγους που οι διοργανωτές κάλεσαν ανθρώπους από όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές περιφέρειες να συμμετάσχουν. Υπήρχαν κάποιες παραλείψεις, δυστυχώς, με δεδομένα τα όρια των διαθέσιμων μέσων και των πολύ μικρών χρονικών περιορισμών στην προετοιμασία της διάσκεψης. Πιστεύουμε ότι αυτό θα διορθωθεί στο μέλλον του διαλόγου που ήδη ξεκινήσαμε.

Η διάσκεψη των Δελφών δεν θα μπορούσε βέβαια να «λύσει» όλα τα προβλήματα που τέθηκαν παραπάνω. Ήταν μια προσπάθεια να τα θέσει όσο το δυνατόν σαφέστερα και πιστεύουμε ότι το να τεθούν οι σωστές ερωτήσεις αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το ήμισυ της απάντησης. Πολλοί συμμετέχοντες εξέφρασαν τη βούλησή τους να συνεχίσουν με την έναρξη ενός είδους πρωτοβουλίας των Δελφών. Ελπίζουμε ότι αυτό θα καταστεί δυνατό σε στενή συνεργασία με όλες τις άλλες δυνάμεις και προσωπικότητες που ενδιαφέρονται για τους ίδιους στόχους.

Αθήνα, Σεπτέμβριος 2015
(*) Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στο ρωσική επιθεώρηση Katehon (τεύχος φθινοπώρου 2015)