Tag Archives: Λατινική Αμερική

Ουρουγουαη: Η χωρα που οι πολιτες της ειναι Ελληνολατρες

Στη Λατινική Νότιο Αμερική, ζεί και βασιλεύει το Ελληνικό Πνεύμα! Στην Ουρουγουάη υπάρχουν χιλιάδες Ουρουγουανοί οι οποίοι ομιλούν…άπταιστα Ελληνικά και πολλοί απο αυτούς…Αρχαία Ελληνικά. Στην Ουρουγουάη συμβαίνει το παράδοξο φαινόμενο να υπάρχουν πάνω από 3.000 Έλληνες μετανάστες αλλά και διπλάσιος αριθμός Ουρουγουανών που μιλούν ελληνικά. Σε αυτή τη μικρή χώρα της Λατινικής Αμερικής οι πολίτες της δεν είναι απλά φιλέλληνες, είναι ελληνολάτρες. Continue reading Ουρουγουαη: Η χωρα που οι πολιτες της ειναι Ελληνολατρες

Πολεμος και “Επικοινωνια”: Τι πραγματικα συμβαινει στη Βενεζουελα

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
6 Μαρτίου 2018

Από την εκστρατεία της Διαφάνειας (γκλάσνοστ), που συνέβαλε αποφασιστικά στην κατάρρευση της ΕΣΣΔ, έως το μπαράζ του γερμανικού τύπου κατά της Ελλάδας, το 2009-10, που συνέβαλε στα Μνημόνια και τις Δανειακές, ο «πόλεμος των ιδεών» συνιστά κύριο τμήμα κάθε μορφής πολέμου. Πριν από όλες τις στρατιωτικές επεμβάσεις, είχαμε πάντα καταιγισμό αρνητικών δημοσιευμάτων εναντίον των χωρών που εκπρόκειτο να πληγούν (Γιουγκοσλαβία, Ιράκ, Λιβύη κ.ο.κ.) Συνήθως οι εκστρατείες αυτές δεν είναι ολότελα αυθαίρετες, ούτε στηρίζονται μόνο ή κυρίως σε ψέμματα, χωρίς να λείπουν κι αυτά. Για να είναι αποτελεσματικές στηρίζονται κυρίως σε αληθινά στοιχεία, δυσανάλογα όμως και εκτός πλαισίου προβεβλημένα και στην αποσιώπηση άλλων.

Αυτά συνέβαιναν πάντα, γιατί οι ιδέες αποκτούν υλική δύναμη υιοθετούμενες από τους ανθρώπους. Η εισαγωγή όμως της ιδιωτικής τηλεόρασης, η υπερσυγκέντρωση των Μέσων στα χέρια του χρηματιστικού κεφαλαίου, η εμφάνιση του ‘Ιντερνετ, η φανταστική έκρηξη της κυβερνητικής, των big data και μορφών κυβερνοπολέμου και κυβερνοελέγχου, άλλαξε ριζικά τα δεδομένα. ‘Εχει γίνει πια πολύ δύσκολο, σχεδόν αδύνατο, όχι μόνο στους απλούς πολίτες, αλλά ακόμα και σε πεπειραμένους δημοσιογράφους να σχηματίσουν αντικειμενική άποψη για σοβαρά θέματα.

Πάρτε για παράδειγμα την Βενεζουέλα. Τον τελευταίο χρόνο, η παγκόσμια κοινή γνώμη «υπερενημερώνεται» για την κατάσταση στη χώρα, βομβαρδιζόμενη σχεδόν μόνο με αρνητικά δημοσιεύματα. Αντίθετα, πολύ σοβαρές εξελίξεις σε μεγάλες χώρες της περιοχής (Αργεντινή, Βραζιλία, Μεξικό), ούτε καν αναφέρονται.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Καράκας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα μετά τον θάνατο του Ούγκο Τσάβες, τη μείωση των τιμών του πετρελαίου, την επιβολή  και την εντατικοποίηση των προσπαθειών της Ουάσιγκτων για την ανατροπή του Μαδούρο και την επιβολή κυρώσεων. Τα προβλήματα της Βενεζουέλας αντανακλούν πιθανώς, υποστηρίζουν οι καλύτεροι γνώστες της χώρας, τόσο τις εξωτερικές πιέσεις, όσο και σοβαρά στρατηγικά προβλήματα του «Τσαβισμού».

Αλλά αντιμετωπίζει όντως η Βενεζουέλα την «ανθρωπιστική κρίση», που μας περιγράφει ο διεθνής τύπος; Δεν έχουν να φάνε οι πολίτες της;

«Δεν θα έλεγα κάτι τέτοιο. Θεωρώ άλλωστε ότι όροι όπως ανθρωπιστική κρίση συχνά χρησιμοποιούνται για να προετοιμάσουν και να δικαιολογήσουν επιχειρήσεις ανατροπής καθεστώτων. Η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει ασφαλώς μεγάλα προβλήματα, γιατί έχει γίνει στόχος οικονομικού πολέμου, αλλά δεν αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση», λέει ο ‘Αλφρεντ Ντε Ζάγιας. Και μας δίνει ένα παράδειγμα του τι εννοεί, αναφερόμενος στην απόφαση της Κολομβίας να μπλοκάρει τις εξαγωγές φαρμάκων για την ελονοσία στη Βενεζουέλα, παρά την επιδημία στην Αμαζονία. Το Καράκας αναγκάστηκε να εισάγει τα φάρμακα από τους Ινδούς.

Ο Ντε Ζάγιας είναι ο Γραμματέας της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. ‘Ενας από τους γνωστότερους και διαπρεπέστερους νομικούς παγκοσμίως, ασχολήθηκε και με το κυπριακό. Συνυπογράφει έκθεση δέκα επιφανών διεθνών νομικών που συνιστά συντριπτική κριτική του σχεδίου Ανάν.

Ο κ. Ζάγιας βρέθηκε πρόσφατα στη Βενεζουέλα ως ανεξάρτητος εμπειρογνώμων του ΟΗΕ. Το πιο εντυπωσιακό, μας λέει, είναι ότι, όπου έχω πάει, έρχονται τα διεθνή μέσα, όπως οι Νιού Γιορκ Τάιμς ή το BBC, να μου ζητήσουν τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματά μου. Στην περίπτωση της Βενεζουέλας αδιαφόρησαν παντελώς.

‘Ισως όμως τον λόγο τον τον ξέρει ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών. Μιλώντας πρόσφατα, στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, προέβλεψε ότι πιθανώς θα γίνει πραξικόπημα στη Βενεζουέλα και συνέστησε, «αστειευόμενος», στον Μαδούρο να αναζητήσει άσυλο στην Κούβα. Πρόσθεσε ότι δεν έχει καμία πληροφορία, όμως συνηθίζονται τα πραξικοπήματα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής που «δεν πάνε καλά». Ο Γερουσιαστής Μαρκ Ρούμπιο  δεν περιορίστηκε σε προφητείες. Κάλεσε δημοσίως τον στρατό να ανατρέψει τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας.

O Χόρχε Αλμέιντα, από τους γνωστότερους και πιο κριτικούς διανοούμενους της λατινοαμερικανικής αριστεράς, αρθρογράφος στη μεξικάνικη εφημερίδα Jornada, αναγνωρίζει τη σοβαρότητα των απειλών «από τους Γιάνκηδες», δεν είναι όμως επιεικής και με το καθεστώς. Σε αντίθεση με τον Τσάβες, υποστηρίζει, ο Μαδούρο χρησιμοποιεί την υποστήριξη των εργαζομένων για να διατηρήσει και όχι για να αλλάξει το στάτους κβο. Το κυβερνών Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας (PSUV) είναι ένας υπερσυγκεντρωτικός γραφειοκρατικός μηχανισμός, χωρίς δημοκρατική εσωτερική ζωή, όργανο διακυβέρνησης που, το πολύ πολύ που μπορεί να κάνει, είναι εκλογικές εκστρατείες.

Ο Μαδούρο, μας λέει ο Αλμέιντα, έδειξε τακτικές πολιτικές ικανότητες κερδίζοντας τις τελευταίες εκλογές και σταθεροποιώντας τη θέση του, όμως η οικονομική κατάσταση παραμένει πολύ άσχημη και 400.000 Βενεζουελάνοι έχουν φύγει από τη χώρα. Παρόλες τις σχετικές πολιτικές επιτυχίες του, που οφείλονται στην επιθυμία του πληθυσμού να μην επιστρέψει στο παρελθόν, το καθεστώς θα παραμείνει πάντα τρωτό απέναντι στις διαφοροποιήσεις του κοινωνικού και του πολιτικού τοπίου εσωτερικά και διεθνώς. Η Βενεζουέλα, πιστεύει, είναι «άρρωστη» από απουσία δημοκρατίας στο κόμμα, τα συνδικάτα, τη βάση. Μόνο η ενεργός συμμετοχή των εργαζομένων και ο λαϊκός έλεγχος θα μπορούσαν να τη «θεραπεύσουν», σταθεροποιώντας κατά τρόπο ουσιαστικό και μακροπρόθεσμο μια εξουσία που θάμπαινε σε έναν «σοσιαλιστικό» δρόμο.

Απο την Κορντομπα στο Παρισι: Ουγκο Μορενο (1942-2017)

Τη χρονιά που τώρα φεύγει, έφυγε και ο καλός μας φίλος Ούγκο Μορένο, ένας σπουδαίος άνθρωπος και αγωνιστής για τον σοσιαλισμό. Έναν σοσιαλισμό που o ίδιος, και το πολιτικό ρεύμα στο οποίο ανήκε, όριζε ως ένα καθεστώς γενικευμένης κοινωνικής αυτοδιαχείρισης.

Πολύ ζεστός άνθρωπος, ο Ούγκο διακρινόταν από το ειλικρινές και βαθύ ενδιαφέρον του για τους άλλους, την ενσυναίσθηση (empathy) για τους ανθρώπους, ενσαρκώνοντας στην προσωπική του συμπεριφορά τις αξίες που ενστερνιζόταν διανοητικά και πολιτικά – κάτι που συχνά δεν συνέβη με τους εραστές της μικρότερης ή μεγαλύτερης εξουσίας, μεταξύ των στελεχών των οργανώσεων της αριστεράς.

Ερωτευμένος ο ίδιος με τη ζωή, όπως οι άνθρωποι της Λατινικής Αμερικής, της ηπείρου από όπου καταγόταν, ο Ούγκο συχνά κινούνταν στον αντίποδα της «τυπικά ορθής» (όπως λέμε πολιτικά ορθής), αλλά ψυχρής σαν τον ήλιο του χειμώνα, ευγένειας αρκετών Ευρωπαίων. Και τον διέκρινε μια πολύ έντονη αίσθηση ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τόσο σπάνια στους καιρούς μας.

Διαμορφωμένος στην επαναστατημένη Αργεντινή της δεκαετίας του 1960, και μάλιστα στην πιο ιδιαίτερη ίσως πόλη της, την Κόρντομπα, τον τόπο της ιστορικής εξέγερσης του 1969, του Κορντομπάζο, ο Ούγκο υπήρξε ένα από τα καλύτερα παραδείγματα της γενιάς του, της επαναστατημένης γενιάς του 1960, ένας ιδιαίτερα καλλιεργημένος και κριτικά σκεπτόμενος αγωνιστής διεθνιστής για τον σοσιαλισμό. Τον βασάνισαν άγρια στη Βραζιλία και στην Αργεντινή και υπέφερε έκτοτε από τους πόνους στη σπονδυλική στήλη που του άφησαν. Δεν εγκατέλειψε τις ιδέες του για να περάσει στην άλλη όχθη, αλλά συνέχισε μέχρι το τέλος το ταξίδι του, ακόμα κι όταν, μαζί με όλη τη γενηά του, τον οδήγησε στην πικρή θάλασσα απανωτών απογοητεύσεων.

Οργανώθηκε στους Μοντενέρος αρχικά, με τους οποίους όμως διαφώνησε στην πορεία. Αναγκάστηκε τελικά να πάρει το δρόμο της εξορίας στην Ευρώπη, αρχικά στην Πορτογαλία και μετά στη Γαλλία, όπου έγινε τελικά Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris VIII. Αλλά η πολιτική ποτέ δεν τον έχασε, παρέμεινε πάντα στον πυρήνα του Είναι του.

Γνώρισε και συνδέθηκε με τον Μιχάλη Ράπτη (Πάμπλο), τον Έλληνα πρώην Γραμματέα της Τετάρτης Διεθνούς, στη Χιλή του Σαλβαδόρ Αλλιέντε το 1973 και προσχώρησε στην κίνηση που αυτός είχε δημιουργήσει φεύγοντας από την 4η Διεθνή, την Διεθνή Μαρξιστική Επαναστατική Τάση (TMRI) της οποίας έγινε ηγετικό στέλεχος.

Ίσως ο χαρακτήρας του δεν ήταν άσχετος με τις πολιτικές επιλογές του. Ο χαρισματικός Πάμπλο ήταν θρύλος τότε για τον ρόλο που είχε παίξει στην εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση της Αλγερίας. Και πιθανώς ήταν εξαιτίας αυτού του ρόλου που ο γαλλικός τροτσκισμός βγήκε από την αφάνεια και την παρακμή της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου. «Εν αρχή ην η Πράξις» ήταν ο άξονας της πολιτικής φιλοσοφίας του Έλληνα επαναστάτη, που χαρακτήριζε τον μαρξισμό ως μια «πειραματική επιστήμη» της Κοινωνίας, αφήνοντας την πραγματικότητα να συμπληρώσει, να διορθώσει, να αναθεωρήσει κληρονομημένα δόγματα, που δεν έπαυσαν ποτέ να καθορίζονται, τουλάχιστον εν μέρει, από τον χώρο, τον χρόνο και τις ανάγκες που τα γέννησαν.

Προερχόμενος ο Ράπτης από την Ελλάδα, χώρα στο σύνορο του κόσμου της Βιομηχανίας, του Ιμπεριαλισμού και της Πάλης των Τάξεων από τη μια, του κόσμου των Αποικιών και της Πάλης των Εθνών, ο προσπάθησε πάντα να προσανατολίσει τους τροτσκιστές στην αντιαποικιακή επανάσταση, ενώ ενδιαφέρθηκε για την αυτοδιαχείριση. Τόσο θεωρητικά, στοχαζόμενος τα αδιέξοδα των σταλινικών γραφειοκρατικών καθεστώτων, όσο και πρακτικά, με την εμπλοκή του στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο, κυρίως όμως στην Αλγερία, όπου το καθεστώς που προέκυψε από την Επανάσταση, του ανέθεσε να οργανώσει την αυτοδιαχείριση των μεγάλων λατιφουντίων που άφησαν πίσω τους οι Γάλλοι γαιοκτήμονες φεύγοντας.

Θα μας λείψει πολύ η παιχνιδιάρικη ζεστασιά του βλέμματός σου Ούγκο.

Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος
29.12.2017

Στους επόμενους συνδέσμους μπορείτε να διαβάσετε, στα γαλλικά και τα ισπανικά, τι έγραψαν τρεις φίλοι και σύντροφοι του Ούγκο από την Ισπανία, την Αργεντινή και τη Γαλλία και μια παρουσίαση του βιβλίου του «Η καταστροφή της Αργεντινής» που εκδόθηκε στα γαλλικά το 2005.

De Córdoba à Paris: Hugo Moreno. le “Dragon” (1943-2017)

Hugo Moreno (1943-2017) | by Carlos Abel Suárez

Le désastre argentin

Working class protest, popular revolt and urban insurrection in Argentina: the 1969 Cordobazo – James P. Brennan

Ο αργος θανατος της Ελλαδας, η απειλη για την Κυπρο και η προοπτικη της Ευρωπης και της αριστερας

Από την ραδιοφωνική εκπομπή “Ελλάδα ώρα μηδέν” του Κώστα Ουίλς (HELLAS fm)