Tag Archives: ισλαμιστές

Γαλλια: Πολεμος, Τρομοκρατια και Εκλογες

Σε λίγες ώρες οι κάλπες θα ανοίξουν στη Γαλλία και θα ξέρουμε ποιός έχει πιθανότητες να γίνει Πρόεδρος στη χώρα αυτή.

“Κανονικά”, και ιδίως μετά την “τρομοκρατική επίθεση”, που επληξε κυρίως τον Μελανσόν, οι Λεπέν και Μακρόν θα είναι οι νικητές του πρώτου γύρου.

Μόνο που κανείς δεν θάπρεπε να στοιχηματίσει τα λεφτά του στο τι θα κάνουν εν τέλει οι ψηφοφόροι στη χώρα της Γαλλικής Επανάστασης, της Κομμούνας του Παρισιού και του Μάη του 1968.

Κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη.

Σπάνια εκλογές ήταν τόσο δύσκολα προβλέψιμες, όσο οι σημερινές. Αλλά και σπάνια μια εκλογή είχε τόσο μεγάλη, αληθινά παγκόσμια σημασία.

Όχι μόνο γιατί θα επηρεάσει άμεσα όλη την ευρωπαϊκή κατάσταση. Αλλά και γιατί διεξάγεται σε ένα πλαίσιο που μοιάζει όλο και περισσότερο “προπολεμικό” και στο οποίο η Πολιτική καλείται να ετοιμάσει τη συνέχειά της, τον Πόλεμο κατά Κλαούζεβιτς, ο Πόλεμος καθορίζει όλο και περισσότερο την Πολιτική.

Η έντονα αντι-ισλαμική ρητορεία της Μαρίν Λε Πεν για παράδειγμα είναι αυτή ακριβώς που χρειάζεται για να ετοιμάσει την κοινή γνώμη για τον επόμενο, και πολύ μεγαλύτερο αν γίνει, πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Η απόφαση Μέι να προκηρύξει εκλογές μπορεί να ερμηνευθεί από την ελπίδα να οδηγήσει τους Εργατικούς σε ήττα και σε ανατροπή τον ηγέτη τους Τζέρεμι Κόρμπιν.

 

Οτιδήποτε εκτός από Μελανσόν

Όταν άρχιζε η προεκλογική εκστρατεία, κανείς δεν περίμενε τον Μελανσόν να έχει την παραμικρή πιθανότητα.

Όμως, τις τελευταίες δεκαπέντε μέρες, οι καμπύλες των εκλογικών προτιμήσεων άρχισαν να δείχνουν κάτι πολύ μη αναμενόμενο. Ο Μελανσόν όχι μόνο συνέτριψε τον υποψήφιο των Σοσιαλιστών Αμόν, αλλά προχωρούσε ακάθεκτος (τουλάχιστο έως την ημέρα της τρομοκρατικής επίθεσης) προς τα πάνω, ενώ την ίδια στιγμή η καμπύλη προτιμήσεων ΄του Μακρόν κατρακυλούσε, της Λεπέν κατέβαινε και το ίδιο συνέβαινε και με τον κ. Φιγιόν, αν και με μικρότερη ένταση.

Σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων της Λεπέν προέρχεται από την αριστερά και την εγκατέλειψε λόγω του συντηρητισμού της. Αντικρίζοντας τώρα την άνοδο ενός αριστερού ριζοσπάστη, άρχισαν να “επαναπατρίζονται” στην οικογένειά τους!

Στο σημείο αυτό, η γαλλική μπουρζουαζία αλλά και ο “’Ολυμπος” του παγκόσμιου χρήματος θορυβήθηκαν για τα καλά. ‘Αρχισαν να παρουσιάζουν τον Μελανσόν ως κάτι μεταξύ Ούγκο Τσάβες και Βλαντιμίρ Πούτιν, ανεύθυνο τον ανέβαζαν, λαϊκιστή τον κατέβαζαν, έναν επικίνδυνο που θα διαλύσει, εκλεγόμενος την Ευρωπαϊκή ‘Ενωση.

Ο απερχόμενος Πρόεδρος “Σοσιαλιστής” Φρανσουά Ολάντ άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι προτιμά οποιονδήποτε εκτός από τον Μελανσόν.

Ο κ. Ολάντ εξελέγη το 2012, λέγοντας ότι ο “πραγματικός αντίπαλός” του είναι “ο κόσμος του Χρήματος”. Μόλις εξελέγη διόρισε έναν τραπεζίτη και σύμβουλο των Ρότσιλντ Υπουργό Οικονομίας.

Ο ηγέτης των Γάλλων “Νέων Φιλοσόφων” Μπερνάρ Ανρί Λεβύ δήλωσε ότι αν θα βγει ο Μελανσόν Πρόεδρος θα εγκαταλείψει τη Γαλλία.

Ο Λεβύ είναι ο αρχιτέκτονας της γαλλικής επέμβασης στη Λιβύη, μια κάποτε ευημερούσα αραβική χώρα, όπου τώρα λειτουργεί επίσημα σκλαβοπάζαρο στο κέντρο της πρωτεύουσάς της.

Όπως δήλωσε επανειλημμένα, χωρίς ποτέ να διαψευστεί, πήρε τηλέφωνο τον Σαρκοζί, επιμένοντας ότι είναι καθήκον του να επέμβει. ‘Οπως δήλωσε επανειλημμένα ο ίδιος τόκανε για το Ισραήλ.

 

Το Ισλάμ μπαίνει στην εξίσωση

‘Ομως οι πολιτικές επιθέσεις δεν ήταν αρκετές. Αν άλλωστε οι Γάλλοι σκέφτονται να ψηφίσουν Λεπέν η Μελανσόν είναι ακριβώς γιατί θεωρούν αναξιόπιστους αυτούς που τις κάνουν.

Οι υπηρεσίες αντικατασκοπείας της Γαλλίας ετοίμασαν μια μυστική έκθεση που διέβλεπε κίνδυνο από τους ισλαμιστές τζιχαντιστές (κι αν αυτο δεν έφτανε, κίνδυνο σοβαρής αναταραχής σε περίπτωση που η Γαλλία πήγαινε σε δεύτερο γύρο Λε Πεν – Μελανσόν). Μετά τι έκαναν; Τη διέρρευσαν οι ίδιες στην εφημερίδα “Παριζιέν”.

Οι συντάκτες του κειμένου λένε πολλά και διάφορα εκτός από ένα, που καταλαβαίνουν μόνο αυτοί. Την απάντηση δηλαδή στο ερώτημα γιατί ισλαμιστές εξτρεμιστές θα χτυπούσαν παραμονή προεδρικών εκλογών, εν γνώσει τους ότι θα βοηθούσαν την κύρια διώκτρια του Ισλάμ να κερδίσει. (‘Οπως και κανείς δεν έχει τώρα εξηγήσει τι έπαθε ο κ. ‘Ασαντ και αποφάσισε, ενώ νικούσε, να θέσει ξαφνικά σε μεγάλο κίνδυνο και το καθεστώς και την ίδια τη ζωή του).

Αυτά βέβαια είναι λόγια. Η επίθεση στο Παρίσι τους έδωσε άλλη υπόσταση, επιτρέποντας στα Μέσα να το καταστήσουν κύριο θέμα. Σε λίγες ώρες θα ξέρουμε αν αυτό το μέσο είναι αποτελεσματικό, ή αν η διαρκής χρήση του έχει εξουδετερώσει την αποτελεσματικότητά του.

 

Ένα διεθνές περιβάλλον πιο επικίνδυνο από ποτέ άλλοτε

Εδώ και είκοσι μέρες, το παγκόσμιο σκηνικό έχει αλλάξει πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούμε ή θέλουμε να συνειδητοποιήσουμε.

Το ενδεχόμενο ενός πολέμου πολύ μεγαλύτερου από όσους γνωρίσαμε μέχρι τώρα στη Μέση Ανατολή με αποδέκτες τον ‘Ασσαντ, τη Χεζμπολά και το Ιράν και σοβαρή πιθανότητα χρήσης τακτικών πυρηνικών όπλων διαγράφεται ως μια σοβαρή πιθανότητα. Σημαντικές δυνάμεις το επιδιώκουν, προσκρούουν όμως προς το παρόν στη Ρωσία, που είναι άλλωστε ο έμμεσος, πλην αληθινός στόχος της επιχείρησης.

Στις 13 Απριλίου, και ενώ ο κ. Τίλλερσον ήταν στη Μόσχα, οι Ρώσοι θεώρησαν σκόπιμο να υπενθυμίσουν ότι το σύνολο σχεδόν των εκτοξευτών διηπειρωτικών πυραύλων είναι σε κατάσταση άμεσης ετοιμότητας.

Στην Ανατολική Ασία, ο πρώην Υπουργός ‘Αμυνας των ΗΠΑ Λέον Πανέττα προειδοποίησε ότι η πολιτική Τραμπ συνεπιφέρει τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου, ενώ από την περασμένη Τετάρτη, οι κινεζικές πυρηνικές δυνάμεις έχουν τεθεί, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές που επικαλέστηκε το CNN, σε κατάσταση πολεμικού συναγερμού.

Παραδόξως αυτά και πολλά άλλα που συνέβησαν ταυτόχρονα μέσα σε δέκα μόνο μέρες, κάτι που δεν σημειώθηκε από άποψη πυκνότητας, ούτε στην αρχή των δύο παγκοσμίων πολέμων, δεν προκάλεσαν καμία ιδιαίτερη ανησυχία στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης της Δύσης. Πολύ επικριτικά απέναντι στον κ. Τραμπ μέχρι να αρχίσει το “πρόγραμμα”, μετεβλήθησαν στη μεγάλη πλειοψηφία τους σε οπαδούς του Αμερικανού Προέδρου. Ο Τόμας Φρίντμαν, διαπρεπής φιλελεύθερος αρθρογράφος των Νιου Γιορκ Τάιμς έφτασε μάλιστα στο σημείο να γράψει ανοιχτά ότι πρέπει να αφήσουμε τώρα τον πόλεμο κατά του ISIS και να περάσουμν πόλεμο κατά του ‘Ασαντ, διατυπώνοντας δηλαδή τη “θεωρία” για την “πράξη” του κ. Τραμπ.

Είναι αυτή η διεθνής πραγματικότητα που καθιστά τρομερά σημαντικές τις επιπτώσεις των εκλογών στη Γαλλία και τη Βρετανία.

 

Δημοσιεύτηκε στη στήλη «Ιδέες και Απόψεις» του ΑΠΕ/ΜΠΕ

”ΠΑΝΙΚΟΣ” ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΕ ΗΠΑ ΚΑΙ ΙΣΡΑΗΛ

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
Το Grexit φοβόντουσαν, Brexit τους προέκυψε. Την Ελλάδα φοβόντουσαν μην στραφεί πιεζόμενη από τους εταίρους της προς τη Μόσχα (1), για Turexit (από το ΝΑΤΟ) μιλάνε ήδη δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου!

Ο ηγέτης ενός από τα σημαντικότερα μέλη της Ατλαντικής Συμμαχίας κατηγορεί σχεδόν ανοιχτά την Ουάσιγκτων ότι οργάνωσε πραξικόπημα και , πιθανώς, τη δολοφονία του, κατηγορίες απέναντι στις οποίες δεν υπάρχει ουσιαστική απάντηση από πλευράς Δύσης, που μοιάζει να τελεί σε κατάσταση μεγάλης αμηχανίας και σύγχυσης.

Και ενώ ο Τούρκος Πρόεδρος δεν έχει δει κανέναν δυτικό ηγέτη, ούτε και έχει κλειστεί τέτοια συνάντηση, ετοιμάζει τις βαλίτσες του για την Αγία Πετρούπολη, όπου θα συναντήσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν, μια συνάντηση που και μόνο το συμβολικό βάρος της καθιστά περιττό το σχόλιό μας.

Αξιόπιστες πληροφορίες από πολύ καλά ενημερωμένους διπλωματικούς κύκλους σε ΗΠΑ και Ισραήλ, αναφέρουν ότι και οι δύο χώρες εξετάζουν τώρα επειγόντως, σε ανώτατο επίπεδο, το ζήτημα του πως θα αποτρέψουν/αντιμετωπίσουν το (δυνητικά καταστροφικό για τα συμφέροντά τους) ενδεχόμενο μιας στρατηγικής προσέγγισης Ρωσίας και Τουρκίας!

Μια τέτοια προσέγγιση, αν σημειωθεί, εμφανίζει δύο μείζονες κινδύνους, στρατηγικής τάξης, για τα δυτικά και ισραηλινά συμφέροντα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές:

να οδηγήσει σε μια συσπείρωση Τουρκίας, Ιράν, Ρωσίας και Συρίας (‘Ασαντ), που θα ανέτρεπε όλη τη διάταξη των δυνάμεων στη Μέση Ανατολή
να προκαλέσει μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία του ΝΑΤΟ (επηρρεάζοντας εμμέσως, αλλά πολύ σημαντικά και την ΕΕ)
Το Μεγάλο Παιχνίδι

Προφανώς δεν είμαστε ακόμα εκεί και για να φτάσουμε θα χρειαστεί η επιβεβαίωση της πολιτικής βούλησης Μόσχας και ‘Αγκυρας να τολμήσουν τέτοιο βήμα.

Δεν πρέπει εξάλλου κανείς να ξεχνάει και τις μεγάλες διαφορές ως προς τη Συρία μεταξύ ‘Αγκυρας και Μόσχας, ούτε και τις βαθιές ιστορικές διαφορές που οδήγησαν σε οκτώ πολέμους την Τουρκία και τη Ρωσία κατά το παρελθόν και κατέστησαν εντέλει ασταθείς όλες τις μεγάλες ρωσοτουρκικές προσεγγίσεις του παρελθόντος. ‘Οπως του Κεμάλ με τον Λένιν, του Οζάλ με τον Γκορμπατσώφ και τον Γέλτσιν, αλλά και του ίδιου του Ερντογάν με τον Πούτιν. Η ‘Αγκυρα, αφού εξασφάλισε τη ζωτική για την ίδια ρωσική συνδρομή, κατέληξε πάντα στο παρελθόν στη “δυτική αγκαλιά”. Κι ο ίδιος ο Ερντογάν δεν στάθηκε πιστός σε καμιά από τις συμμαχίες που συνήψε στο παρελθόν.

Τώρα όμως, οι πιο ριζοσπάστες και αποφασιστικοί από τους συμβούλους του, που εκφράζονται μέσω της εφημερίδας “Γενί Σαφάκ”, του λένε ότι δεν έχει άλλο δρόμο από το να πολεμήσει τους “Σταυροφόρους” – και μόνο συμμαχώντας με τη Μόσχα θα μπορούσε να διανοηθεί κάτι τέτοιο.

Ανασφαλής όσο ποτέ άλλοτε, αφού διαπίστωσε ότι ούτε ο διορισμένος από τον ίδιο αρχηγός της μυστικής υπηρεσίας ΜΙΤ δεν τον ειδοποίησε για το επικείμενο πραξικόπημα, με την πολιτική του βάση (τον τουρκικό ισλαμισμό) σε κατάσταση εμφύλιας σύρραξης μεταξύ “γκιουλενικών” και ρευμάτων εμπνεόμενων από τους σουφί, ο Ερντογάν κυττάει τώρα το περιβάλλον του και διερωτάται ποιός θα είναι ο επόμενος Βρούτος.

Απολαμβάνει, όσο μπορεί να κρίνει κανείς εκ του μακρόθεν, πολύ μεγάλης λαϊκής υποστήριξης, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι διαθέτει επαρκώς δομημένη πολιτική δύναμη να τον στηρίξει. Προφανώς, γνωρίζει ότι μια σύγκρουση με τη Δύση θα συνεπιφέρει τρομερούς κινδύνους για τον ίδιο και τη χώρα του. Αλλά πιθανώς νοιώθει ότι τον έχουν ήδη ξεγράψει κι ότι δεν έχει άλλο δρόμο από μια συμμαχία με τη Ρωσία.

Είναι προφανές ότι μια τέτοια “στροφή” της ‘Αγκυρας θα συναντήσει επίσης τη σφοδρότατη αντίθεση της Δύσης και εναντίον του Ερντογάν και εναντίον της Τουρκίας, που θα μπορούσε να πάρει και οικονομικές μορφές αλλά και να οδηγήσει σε υποστήριξη κάθε αντιπάλου του (της).

Η αχίλλειος πτέρνα του Ερντογάν παραμένει το κουρδικό κίνημα. Στην πραγματικότητα, ούτε το τουρκικό κράτος μπορεί να νικήσει με στρατιωτικά μέσα τους Κούρδους, ούτε οι Κούρδοι να αποσπάσουν αυτό που θέλουν με τέτοια μέσα. Οι σχέσεις ‘Αγκυρας και Κούρδων είναι το “εσωτερικό κλειδί” για το μέλλον της Τουρκίας.

Προς το παρόν το διακύβευμα στις σχέσεις Ουάσιγκτων και ‘Αγκυρας είναι τόσο μεγάλο, που ο λύκος κυττάζει το θεριό και το θεριό τον λύκο. Αυτή όμως είναι μια εγγενώς ασταθής ισορροπία, που δεν μπορεί να διαρκέσει πολύ.

Μια ιστορική υπενθύμιση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Με την ευκαιρία, και σε ότι μας αφορά, ίσως είναι σκόπιμο να υπενθυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι η μελέτη όλων των ελληνοτουρκικών κρίσεων κατά τον 20ό αιώνα οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το σενάριό τους δεν γράφτηκε ούτε στην Αθήνα, ούτε στην ‘Αγκυρα, αλλά στο Λονδίνο, στην Ουάσιγκτων, ίσως και αλλού. Οι “εκτελεστές” ήταν εγχώριοι, όχι όμως οι σκηνοθέτες. Οι κρίσεις αυτές είχαν ως κύρια επιδίωξη τον έλεγχο της μίας χώρας από την άλλη, για λογαριασμό των επικυρίαρχων, αλλά και την επιβεβαίωση της στρατηγικής επικυριαρχίας των ΗΠΑ στη Μεσόγειο (έναντι της Βρετανίας και της ΕΕ). Καλό θα είναι ίσως επίσης, αντί να διαπληκτιζόμαστε αν έγινε εθνοκάθαρση ή γενοκτονία των Ποντίων, να θυμόμαστε ολόκληρη την αρκετά λησμονημένη ιστορία μας. Η Μικρασιατική Εκστρατεία, αφού έφτασε στον Σαγγάριο, κατέληξε με τα πληρώματα των αγγλικών και γαλλικών πλοίων να κόβουν τα χέρια των Ελλήνων που επιχειρούσαν να ανέβουν σε αυτά έξω από τη φλεγόμενη Σμύρνη.

Δηλητηριασμένες οι σχέσεις Δύσης-Τουρκίας

Παρά την εμφανή προσπάθεια αυτοσυγκράτησης του αμερικανικού παράγοντα, τα όσα έχουν ήδη ειπωθεί κυρίως από την τουρκική πλευρά, καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή οποιαδήποτε αποκατάσταση του επιπέδου των τουρκο-αμερικανικών σχέσεων στο ορατό μέλλον.

‘Αλλωστε και αυτά να μην υπήρχαν, επικρέμαται ένα πολύ απλό ερώτημα. Είναι δυνατόν να γίνει πραξικόπημα στην Τουρκία και να μην έχουν πάρει τίποτα χαμπάρι οι αμερικανικές, ισραηλινές και βρετανικές υπηρεσίες;

‘Οπως επισημάναμε άλλωστε σε προηγούμενο άρθρο μας (2), το πραξικόπημα είχε περίπου προαναγγελθεί από την ιστοσελίδα του νεοσυντηρητικού American Enterprise Institute, αλλά και από άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο ευρείας κυκλοφορίας Newsweek και στα περιοδικά Foreign Affairs και Foreign Policy, τα εγκυρότερα στις ΗΠΑ στους τομείς εξωτερικής πολιτικής. Μια “θεωρία συνωμοσίας” που είχε διατυπωθεί προηγουμένως, αλλά που έχει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, είναι ότι η Τουρκία σπρώχτηκε στην κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους, ακριβώς για να αποκοπεί από τη Ρωσία, προτού επιχειρηθεί η ανατροπή του Ερντογάν, με έναν κλασικό μηχανισμό που χρησιμοποιήθηκε πολλάκις (Σαντάμ στο Κουβέιτ, Μιλόσεβιτς στο Κόσοβο, Ιωαννίδης στην Κύπρο). (3)

Αλλά δεν χρειάζεται να προσφύγουμε σε “θεωρίες συνωμοσίας”. Υπενθυμίζουμε την επιεικώς “χλιαρή” αντίδραση του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, του (νεοσυντηρητικού) κ. Κέρρυ, που απέφυγε να καταδικάσει ευθέως το πραξικόπημα τις πρώτες ώρες μετά την εκδήλωσή του (ανάλογη θέση υιοθέτησε και η “Υπουργός Εξωτερικών” της ΕΕ Κυρία Μοργκερίνι, που έσπευσε να εκδώσει μια παραπλήσια δήλωση μερικά λεπτά μετά τον κ. Κέρρυ). Χρειάστηκε να περάσουν ακόμα δύο ώρες και να γείρει αποφασιστικά η πλάστιγγα υπέρ του κ. Ερντογάν, για να εμφανισθεί ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αυτοπροσώπως και να στηρίξει την νόμιμη τουρκική κυβέρνηση.

‘Εκτοτε, δηλώσεις ανώτατων στρατιωτικών των ΗΠΑ που εξέφρασαν λύπη για τις συνέπειες της σύλληψης των ανθρώπων με τους οποίους συνεργάζονταν, συνετέλεσαν στην εμπέδωση των τουρκικών υποψιών. Αλλά και η στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ήγειρε την καχυποψία της ‘Αγκυρας.

Ασφαλώς, το καθεστώς Ερντογάν και προ του πραξικοπήματος, πόρρω απείχε από το να πληρεί τις δημοκρατικές προδιαγραφές. Η κριτική στο έλλειμμα δημοκρατίας στην Τουρκία θα ήταν εξαιρετικά εύλογη και πριν και μετά το πραξικόπημα, από αυτό το σημείο όμως μέχρι να εμφανίζεται μια δυσανάλογη ανησυχία για τα μέτρα του Ερντογάν, εν σχέσει με το ίδιο το πραξικήπημα υπάρχει μεγάλη απόσταση.

Πόσο μάλλον που είναι τελείως πρόσφατο το παράδειγμα των δυτικών εκστρατειών “υπέρ της δημοκρατίας” στο Ιράκ, τη Λιβύη και τη Συρία, ώστε να καθιστά μάλλον αστεία αυτή τη συζήτηση. Αν η Τουρκία έχει έλλειμμα δημοκρατίας, προφανώς δεν είναι θεραπεία η επιβολή μιας στρατιωτικής δικτατορίας. Κανέναν άλλωστε δεν ενόχλησε υπέρμετρα ο αυταρχισμός του κ. Ενρτογάν, όσο ο Τούρκος ηγέτης εξυπηρετούσε.

Η εκδίκηση της Ιστορίας

Ξεκινήσαμε αυτή την ανάλυση, υπογραμμίζοντας ότι Grexit περίμεναν, Brexit τους βρήκε και Turexit τους απειλεί. Η Ιστορία συνηθίζει να στήνει τρομερές φάρσες σε όσους πιστεύουν ότι είναι οι παντοδύναμοι ιδιοκτήτες αυτηνής και των ανθρώπων. ‘Οταν παίζει κανείς με το Χάος, το αποτέλεσμα είναι εγγενώς απρόβλεπτο, όπως π.χ. δεν μπορεί να προβλεφθεί το που θα καταλήξει η μπίλια στο μπιλιάρδο.

Κατά βάθος αυτά συμβαίνουν για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Η ίδια κατάσταση εμφανίζεται συχνά στην ιατρική, όταν αντιμετωπίζει το σύμπτωμα, όχι όμως την υφέρπουσα αιτία. Το σύμπτωμα που καταστέλλει σε ένα σημείο του άρρωστου οργανισμού, εμφανίζεται με άλλη μορφή και πιο δριμύ κάπου αλλού.

Στην περίπτωση της Ευρώπης, η ελληνική κρίση ήταν αποτέλεσμα των ασκούμενων ευρωπαϊκών πολιτικών. Η καταστολή του ελληνικού “συμπτώματος”, με περισσότερη προσφυγή στις ευρωπαϊκές πολιτικές που το δημιούργησαν, οδηγεί σε επίταση της κρίσης, με πρώτο αποτέλεσμα στη Βρετανία.

Τα ίδια συνέβησαν και στη Μέση Ανατολή. Η μαζική “ανατίναξη” όλων των ισορροπιών της περιοχής, μετά την 11η Σπετεμβρίου και την εισβολή στο Ιράκ, μοιάζει τώρα να καταλήγει στο πιο απίθανο και απρόβλεπτο αποτέλεσμα: Tην πολύ πιθανή πλέον στρατηγική και οικονομική προσέγγιση Ρωσίας και Τουρκίας.

Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, που την απέδωσαν μονομερώς σε σοβιετικά προβλήματα και όχι στη διάθεση της νομενκλατούρας να προσχωρήσει στην Δύση, ένα τμήμα των δυτικών ελίτ (και του ισραηλινού κατεστημένου) θεώρησαν ότι μπορούν να κάνουν περίπου ότι θέλουν. ‘Εχασαν το μεγάλο δάσκαλό τους, δηλαδή τον συγκροτημένο Εχθρό και μαζί το μέτρο και την ισορροπία τους.

 

Σημειώσεις

‘Οπως την καλούσε άλλωστε σχεδόν να το κάνει ο αρχιτέκτων της ευρασιατικής ολοκλήρωσης και σύμβουλος του Προέδου Πούτιν Σεργκέι Γκλάζιεφ, σε συνέντευξή του προς τον γράφοντα, όπου εκθείαζε τα πλεονεκτήματα τυχόν συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρασιατική ‘Ενωση. Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παρόν, την άνοιξη του 2015
http://www.konstantakopoulos.gr/2015/06/14/sergei-glazief-korifaios-simvoulos-tou-vl-poutin-den-exete-mellon-sto-euro-kai-tin-ee/

http://www.konstantakopoulos.gr/2016/04/01/%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b7-%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%ac%ce%b8%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%83%cf%87%ce%ad%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b7%cf%80%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84/
3. http://www.konstantakopoulos.gr/2016/01/10/%cf%81%cf%89%cf%83%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf-%cf%83%ce%b5%ce%bd%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%b7%cf%83-%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%b2%ce%bf%ce%ba/

Δημοσιεύτηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στις 8.8.2016

Τουρκια, ενα προαναγγελθεν πραξικοπημα

Το παρόν άρθρο είχε πρωτοδημοσιευτεί στις 31 Μαρτίου του 2016 υπό τον τίτλο “Έντονη αστάθεια στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας και οι συζητήσεις για πραξικόπημα (Ανάλυση)”

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

‘Εντονη αστάθεια, με διαρκώς οξύτερες εκδηλώσεις, χαρακτηρίζει τώρα τόσο το εσωτερικό της Τουρκίας, όσο και τις σχέσεις της ‘Αγκυρας με τους δυτικούς εταίρους της.

Είναι χαρακτηριστική η τελείως ασυνήθιστη επίθεση που εξαπέλυσε προς την ‘Αγκυρα ο βασιληάς της Ιορδανίας. Ταυτόχρονα, μια σειρά δημοσιεύματα μεγάλων δυτικών μέσων ενημέρωσης επικρίνουν, όλο και ποιο σφοδρά, αλλά και χρησιμοποιώντας πολύ ασυνήθιστα επιχειρήματα την τουρκική κυβέρνηση. Ανεξαρτήτως της βασιμότητας των επικρίσεων, γνωρίζουμε – και από την “ελληνική εμπειρία”, αλλά και από ότι έχει συμβεί με άλλες χώρες – ότι σπανίως είναι τυχαία η επικέντρωση επιθετικών και κριτικών δημοσιευμάτων για μια χώρα. Συνήθως προηγούνται αυτού που θα συμβεί.

Το αποκορύφωμα ήρθε με δημοσιεύματα για ενδεχόμενο πραξικόπημα στην Τουρκία που ανάγκασαν το Γενικό Επιτελείο της γείτονος να προχωρήσει σε πολύ σπάνια ενέργεια, εκδίδοντας ανακοίνωση που διαψεύδει τις σχετικές πληροφορίες!

‘Ηδη στις 10 Μαρτίου, δύο πρώην πρέσβεις των ΗΠΑ στην Τουρκία κάλεσαν τον Ερντογάν να «μεταρρυθμισεί ή να παραιτηθεί», που είναι και ο τίτλος του άρθρου τους που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Washington Post. Ένας από τους συγγραφείς, ο κ Edelman, ανήκει στον πυρήνα του νεοσυντηρητισμού. Πιστεύεται ότι έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό, από το παρασκήνιο, στην ανάδειξη του Ερντογάν, όταν σημαντικοί άνθρωποι στις ΗΠΑ έψαχναν για ενα πιο “χειρίσιμο” και πιο “φιλικό” πρόσωπο να αντικαταστήσει, ως επικεφαλής των ισλαμιστών, τον ανατραπέντα με “βελούδινο πραξικόπημα” Πρωθυπουργό Ερμπακάν, που εκρίνετο ως υπερβολικά “ριζοσπάστης” και υπερβολικά “αυθεντικός” . Όσο για τον δεύτερο συγγραφέα του άρθρου στην Washington Post, τον κ Abravomitz, αυτος απέφυγε την ταύτιση διατηρώντας αποστάσεις ασφαλείας από τους νεοσυντηρητικούς, αν και η “ψυχή” του δεν φαίνεται να είναι πολύ μακριά από τις θέσεις τους.

Οι δύο συγγραφείς δεν περιορίζονται στην – αρκετά συνηθισμένη πλέον στο διεθνή Τύπο – κριτική της πολιτικής του Ερντογάν. Απευθύνονται εμμέσως πλην σαφώς, σε ό, τι απομένει από τα κεμαλικά ρεύματα στο εσωτερικό του στρατού. Όπως γράφουν στο άρθρο τους “η προανήγγελθεισα προσπάθεια του κόμματος AKP να καταστήσει τις ένοπλες δυνάμεις υπευθυνες για την αντιδημοκρατική συμπεριφορά του, ήταν μια παρωδία δίκης στην οποία κατασκευαζόμενες αποδείξεις εξυπηρέτησαν στο να εμπλέξουν πολιτικούς αντιπάλους».

Μερικές ώρες πριν από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ένα μάλλον εκπληκτικό άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του American Enterprise Institute, που απηχεί τις απόψεις των “ιεράκων των ιεράκων” στις ΗΠΑ και διακρίνεται για την έντονα φιλοισραηλινή τοποθέτησή του. Γράφτηκε από έναν γνωστό νεοσυντηρητικό ακτιβιστή με ισχυρούς δεσμούς (τουλάχιστον κατά το παρελθόν, αλλά ίσως και σήμερα) με τους Τούρκους κεμαλιστές, τον Michael Rubin. Το άρθρο είχε τίτλο «Θα μπορούσε να υπάρξει ένα πραξικόπημα στην Τουρκία;” Σε αυτό, σχεδόν συνιστόται ανοιχτά στον τουρκικό στρατό να ανατρέψει τον Πρόεδρο Ερντογάν. Ο συγγραφέας διαβεβαιώνει τους στρατιωτικούς ότι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ ή την Ευρώπη, αν το κάνουν. Επίσης, «περιγράφει», για τον Ερντογάν και τους πιο κοντινούς ανθρώπους του, μια μοίρα όχι πολύ διαφορετική από τη μοίρα του ανατραπέντος Αιγύπτιου Προέδρου Morsi.

Μερικές μέρες μετά τη δημοσίευσή του, το άρθρο βρήκε το δρόμο του στο μεγάληγς κυκλοφορίας Newsweek.

Και τα δύο άρθρα είναι αξιοσημείωτα για το περιεχόμενό τους, για τα πρόσωπα που τα υπογράφουν και για το που δημοσιευτηκαν.

 

Nεοσυντηρητικόκράτος εν κράτει

 Το ΑΕΙ ήταν μία από τις κύριες δεξαμενές σκέψης στις Ηνωμένες Πολιτείες που προετοίμασε “ιδεολογικά” την εισβολή στο Ιράκ και τον πόλεμο κατά του «άξονα του κακού» που ξεκίνησε η κυβέρνηση Μπους. Για να το κάνει, είχε λάβει, εκεινη την περίοδο, ως πρόσχημα τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα Υόρκη στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Χρησιμοποίησε την πολιτική ατμόσφαιρα, που επικράτησε στις ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους, προκειμένου να μετατοπίσει ριζικά το σύνολο του άξονα της πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια στροφή δεν θα μπορούσε, φυσικά, παρά να παράγει περισσότερο χάος και περισσότερο τρόμο, όπως όλοι μπορούμε να δούμε τώρα στις τηλεοπτικές οθόνες μας.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι εξαιρετικά χρήσιμες για τους ανθρώπους που επιθυμούν να αλλάξουν ριζικά τις ασκούμενες πολιτικές, ακριβώς επειδή προκαλούν τρόμο, διαταράσσοντας την ορθολογικό (ή συνήθη, καλύτερα να πούμε) τρόπο σκέψης (;) των ανθρώπων.

Ο κ Rubin ειναι ένας πολύ ενεργός νεοσυντηρητικός ακτιβιστής. Μεταξύ των άλλων δραστηριοτήτων του εργάστηκε στο περιβόητο Γραφείο Ειδικών Σχεδίων, που δημιουργήθηκε από τον Υπουργό Ράμσφελντ στο Πεντάγωνο, για να προετοιμάσει την εισβολή στο Ιράκ και να διαχειριστεί την κατάσταση μετά. Το Γραφείο αυτό είναι ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα των (τυπικά νόμιμων) μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν από τους νεοσυντηρητικούς για να κάνουν “αεροπειρατεία” στους κανονικούς, θεσμοποιημένους κρατικούς μηχανισμούς συλλογής πληροφοριών και λήψης αποφάσεων του αμερικανικού κράτους και να τους παρακάμψουν. Η ίδια μέθοδος, σημειωτέον, χρησιμοποιήθηκε, σύμφωνα με αναλυτές, και σε πολλά άλλα μέρη, όπως στοΠαρίσι, μετά την εκλογή του Προέδρου Σαρκοζί, οδηγώντας στις επεμβάσεις στη Λιβύη και τηΣυρία. Ακόμη και υπό τον Ομπάμα, οι νεοσυντηρητικοί εξακολουθούν να έχουν μια μεγάλη επιρροή στο κατεστημένο των ΗΠΑ, αλλά και την ίδια την κυβέρνηση.

Στην πραγματικότητα οι νεοσυντηρητικοί δημιουργησαν ενα ανεπίσημο «κράτος μέσα στο κράτος», ή, αν προτιμάτε, “κράτος παρά το κράτος”. Σύμφωνα με ένα άρθρο του Greg Miller, δημοσιογράφου στους Los Angeles Times (9.3.2004), ο διευθυντής της ίδιας της CIA, ο Τζορτζ Τεννετ, αποκάλυψε κατά τη διάρκεια μαρτυρίας ενώπιον της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, ότι «μια ειδική μονάδα πληροφοριών στο Πεντάγωνο παρείχε ιδιωτικές ενημερώσεις προ της έναρξης του πολέμου σε ανώτερους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου για φερόμενους δεσμούς μεταξύ του Ιράκ και της Αλ Κάιντα, χωρίς την γνώση του διευθυντή της CIA “. Ο Μίλερ γράφει ότι αυτή η «αποκάλυψη δείχνει ότι ένα αμφιλεγόμενο γραφείο του Πενταγώνου διαδραμάτίσε μεγαλύτερο ρόλο από ό, τι ήταν στο παρελθόν κατανοητό, στη διαμόρφωση των απόψεων της κυβέρνησης για φερόμενες σχέσεις του Ιράκ με το τρομοκρατικό δίκτυο πίσω από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, και ότι παρέκαμψε τα συνηθισμένο κανάλια για να στηρίξηει μια υπόθεση που ερχόταν σε σύγκρουση με τα συμπεράσματα των αναλυτών της CIA “. (1)

 

Αναστάτωση στην Τουρκία

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένους διπλωμάτες, οι οποίοι έχουν υπηρετήσει πολλά χρόνια στην Ουάσινγκτον και στην Τουρκία, ο κ Rubin διατηρούσε στενές φιλικές σχέσεις με τους τούρκικους κεμαλικούς κύκλους στο παρελθόν, αλλά οι σχέσεις κλονίστηκαν όταν τους κατηγόρησε οτι “προδίδουν το Ισραήλ”. Πιθανώς παραμένει και τώρα σε επαφή με κάποιους από αυτούς.

Η δημοσίευση του άρθρου στην ιστοσελίδα του ΑΕΙ αποτελεί αντικειμενικά,

πρώτον ανοιχτή απειλή για τον Ερντογάν,

δεύτερον άμεση ενθάρρυνση πρός όσους Τούρκους στρατιωτικούς θα ήθελαν ενδεχομένως να απαλλαγούν από τον Πρόεδρό τους και, επίσης, να τον εκδικηθούν για ό, τι έκανε εναντια στους Κεμαλιστές.

Είναι πολύ σημαντικό ως μήνυμα και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι ο Rubin και οι δύο πρέσβεις εξέπεμψαν το “μήνυμά” τουςαπό κοινού με Τούρκους φίλους τους. Αλλά φυσικά υπάρχει κάποια απόσταση μεταξύ της αποστολής σημάτων και την διενέργεια πραξικοπημάτων. Μόνο ο χρόνος θα δείξει πόσο μεγάλη είναι.

Υπάρχουν πάντως σημαντικά εμπόδια για την τυχόν υλοποίηση τέτοιων σχεδίων αν υπάρχουν. Πρώτον, ο πόλεμος κατά του κουρδικού ΡΚΚ έχει οδηγήσει σε μια τακτική συμμαχία μεταξύ Κεμαλικών και Ερντογάν. Δεύτερον, η τουρκική κοινωνία δεν είναι πλέον αυτή που ήταν. Ο λόγος που ο Πρόεδρος δεν πηρε την πλειοψηφία που ήθελε πέρυσι είναι ακριβώς η επιτυχία της πολιτικής του! Με την επίθεση στον Στρατό και την σοβαρη αποδυνάμωση της παραδοσιακής δύναμής του, στην Τουρκία, ο κ. Ερντογάν βοήθησε να ανδρωθούν κοινωνικές δυνάμεις που γυρισαν σε ορισμένες περιπτώσεις εναντίον του, αλλά που δύσκολα θα υποστηριζαν ένα νέο στρατιωτικό πραξικόπημα, αν κάποιοι στο στρατό έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να το οργανώσουν. Τρίτον, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για τις επιπτώσεις που ένα τετοιο πραξικόπημα θα είχε πραγματικά, τόσο στην Τουρκία όσο και σε περιφερειακό/διεθνές επίπεδο. Παρόλα αυτά, κανείς που γνωρίζει την τουρκική ιστορία, δεν θα πρέπει να αποκλείει τελείως το σενάριο ενός πραξικοπήματος.

 

Ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση

Όπως και οι γέφυρές της στην Κωνσταντινούπολη, η Τουρκία είναι μια χώρα μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας. Οι ηγέτες της προσπαθούν, ο καθένας με τον τρόπο του, να ισορροπήσουν μεταξύ των δύο αυτών κόσμων και των δύο τουρκικων ταυτοτήτων. Και οι ισλαμιστές και οι κεμαλιστές συχνά συγκλονίζονται από αυτές τις αντιφάσεις. Ονειρεύονται να είναι ο καλύτερος φίλος της Δύσης στην Ανατολή, αλλά θέλουν επίσης να είναι οι ηγέτες και οι εκπρόσωποι της αραβικής και μουσουλμανικής Ανατολής προς τη Δύση. Είναι δύσκολο να επιτευχθεί αυτό, ιδίως στο πλαίσιο των συνεχών πολέμων εναντίον του «άξονα του κακού» και της «Σύγκρουσης των Πολιτισμών».

Πρόσφατα, ο Ερντογάν είδε την κατάρρευση της πολιτικής του τόσο γενικά στην Μέση Ανατολή οσο και απέναντι στους Κούρδους. Σαν να μην ήταν αυτο αρκετό, πήρε την αυτοκτονική απόφαση να ρίξει το ρωσικό τζετ, σχεδόν καταστρέφοντας το δικό του “στρατηγικό βάθος”, για να χρησιμοποιήσουμε κι εμείς τον όρο που τόσο πολύ αρέσει στον κ. Νταβούτογλου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το στρατηγικό βάθος του ήταν η σχεδόν στρατηγική σχέση με τη Ρωσία και οι προσωπικοί του δεσμοί με τον Πούτιν.

Παραμένει ένα μεγάλο ερωτηματικό, αν δηλαδή ο Ερτογάν έδρασε μόνος του ή αν και από που και για ποιό λόγο έλαβε ακό κάπου “πράσινο φως”.

Πιο απομονωμένος από ποτέ, στράφηκε μετά την κατάρριψη προς το Ισραήλ. Αλλά μια προσέγγιση με τον Νετανιάχου θέτει επίσης προβλήματα για τον Ερντογάν. ‘Ενα είναι ιδεολογικό. Το δεύτερο είναι ότι οι Ισραηλινοί ζητάνε και αυτοί σημαντικό αντάλλαγμα για την “προσέγγιση” και το αντάλλαγμα είναι η διακοπή των σχέσεων με τους Παλαιστίνιους της Γάζας, ίσως και άλλα. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια συμφωνία συνεπάγεται παροχή “τακτικής” βοήθειας προς τον Ερντογάν, σε αντάλλαγμα στρατηγικών παραχωρήσεων.

Ο Ερντογάν επέλεξε ήδη την τακτική από την στρατηγική και την ιδεολογία, συντασσόμενος με τη Δύση κατά του Καντάφι και του ‘Ασσαντ. Το αποτέλεσμα, για πολλούς, ήταν η καταστροφή της μεσανατολικής πολιτικής του.

Όσο για τους νεοσυντηρητικους θα ήταν ανόητος κανείς να πιστεύει ότι έχουν εγκαταλείψει το παιχνίδι επειδή το σχέδιο Α που είχαν για τη Συρία (ανατροπή Άσαντ, διαμελισμός της χώρας και εξολόθρευση Χεζμπολά) δεν πέτυχε μετά τη ρωσική επέμβαση. Θα συνεχίσουν αναπτύσσοντας εναλλακτιές προς την ίδια στρατηγική κατεύθυνση και ασφαλώς προσπαθώντας να αποσταθεροποιήσουν ολόκληρη την περιοχή. Έχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε σχέση με τους αντιπάλους τους. Σε κάποιους μπορεί να μην αρέσουν οι στόχοι τους, αλλά διαθέτουν μια σαφή στρατηγική και επιμένουν σε αυτή. Πίσω από το χάος που παράγουν, υπάρχει μια Σιδερένια, αν και φοβερή Τάξη, η δική τους Τάξη, και πρέπει να τους αναγνωρίσουμε αυτό το γεγονός. Οι αντίπαλοί τους δεν έχουν πάντα ένα ολοκληρωμένο όραμα, αντιτίθενται διαμαρτύρονται μάλλον, παρά έχουν ένα συγκεκριμένο αντισχέδιο.

 

Σημείωση

  • Μερικοί πιστεύουν ότι οι ίδιες δυνάμεις και οι ίδιες μέθοδοι χρησιμοποιήθηκαν επίσης για να υποκινήσουν πολέμους στη Γεωργία και την Ουκρανία. Για εκείνους που τους αρέσουν οι “θεωρίες συνωμοσίας”, η μέθοδος που χρησιμοποιείται για να προκαλέσει και να κατευθύνει αυτές τις κρίσεις έχει μια δομική ομοιότητα με τις μεθόδους που χρησιμοποίησε το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο για να ενορχηστρώσει την «ευρωπαϊκή απάντηση» στην οικονομική κρίση του 2008-9, συγκεντρώνοντας όλη την πίεση της κρίσης στην Ελλάδα.

 

 

 

Εντονη ασταθεια στις σχεσεις ΗΠΑ και Τουρκιας και οι συζητησεις για πραξικοπημα (Αναλυση)

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

‘Εντονη αστάθεια, με διαρκώς οξύτερες εκδηλώσεις, χαρακτηρίζει τώρα τόσο το εσωτερικό της Τουρκίας, όσο και τις σχέσεις της ‘Αγκυρας με τους δυτικούς εατίρους της.

Είναι χαρακτηριστική η τελείως ασυνήθιστη επίθεση που εξαπέλυσε προς την ‘Αγκυρα ο βασιληάς της Ιορδανίας. Ταυτόχρονα, μια σειρά δημοσιεύματα μεγάλων δυτικών μέσων ενημέρωσης επικρίνουν, όλο και ποιο σφοδρά, αλλά και χρησιμοποιώντας πολύ ασυνήθιστα επιχειρήματα την τουρκική κυβέρνηση. Ανεξαρτήτως της βασιμότητας των επικρίσεων, γνωρίζουμε – και από την “ελληνική εμπειρία”, αλλά και από ότι έχει συμβεί με άλλες χώρες – ότι σπανίως είναι τυχαία η επικέντρωση επιθετικών και κριτικών δημοσιευμάτων για μια χώρα. Συνήθως προηγούνται αυτού που θα συμβεί.

Το αποκορύφωμα ήρθε με δημοσιεύματα για ενδεχόμενο πραξικόπημα στην Τουρκία που ανάγκασαν το Γενικό Επιτελείο της γείτονος να προχωρήσει σε πολύ σπάνια ενέργεια, εκδίδοντας ανακοίνωση που διαψεύδει τις σχετικές πληροφορίες!

‘Ηδη στις 10 Μαρτίου, δύο πρώην πρέσβεις των ΗΠΑ στην Τουρκία κάλεσαν τον Ερντογάν να «μεταρρυθμισεί ή να παραιτηθεί», που είναι και ο τίτλος του άρθρου τους που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Washington Post. Ένας από τους συγγραφείς, ο κ Edelman, ανήκει στον πυρήνα του νεοσυντηρητισμού. Πιστεύεται ότι έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό, από το παρασκήνιο, στην ανάδειξη του Ερντογάν, όταν σημαντικοί άνθρωποι στις ΗΠΑ έψαχναν για ενα πιο “χειρίσιμο” και πιο “φιλικό” πρόσωπο να αντικαταστήσει, ως επικεφαλής των ισλαμιστών, τον ανατραπέντα με “βελούδινο πραξικόπημα” Πρωθυπουργό Ερμπακάν, που εκρίνετο ως υπερβολικά “ριζοσπάστης” και υπερβολικά “αυθεντικός” . Όσο για τον δεύτερο συγγραφέα του άρθρου στην Washington Post, τον κ Abravomitz, αυτος απέφυγε την ταύτιση διατηρώντας αποστάσεις ασφαλείας από τους νεοσυντηρητικούς, αν και η “ψυχή” του δεν φαίνεται να είναι πολύ μακριά από τις θέσεις τους.

Οι δύο συγγραφείς δεν περιορίζονται στην – αρκετά συνηθισμένη πλέον στο διεθνή Τύπο – κριτική της πολιτικής του Ερντογάν. Απευθύνονται εμμέσως πλην σαφώς, σε ό, τι απομένει από τα κεμαλικά ρεύματα στο εσωτερικό του στρατού. Όπως γράφουν στο άρθρο τους “η προανήγγελθεισα προσπάθεια του κόμματος AKP να καταστήσει τις ένοπλες δυνάμεις υπευθυνες για την αντιδημοκρατική συμπεριφορά του, ήταν μια παρωδία δίκης στην οποία κατασκευαζόμενες αποδείξεις εξυπηρέτησαν στο να εμπλέξουν πολιτικούς αντιπάλους».

Μερικές ώρες πριν από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ένα μάλλον εκπληκτικό άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του American Enterprise Institute, που απηχεί τις απόψεις των “ιεράκων των ιεράκων” στις ΗΠΑ και διακρίνεται για την έντονα φιλοισραηλινή τοποθέτησή του. Γράφτηκε από έναν γνωστό νεοσυντηρητικό ακτιβιστή με ισχυρούς δεσμούς (τουλάχιστον κατά το παρελθόν, αλλά ίσως και σήμερα) με τους Τούρκους κεμαλιστές, τον Michael Rubin. Το άρθρο είχε τίτλο «Θα μπορούσε να υπάρξει ένα πραξικόπημα στην Τουρκία;” Σε αυτό, σχεδόν συνιστόται ανοιχτά στον τουρκικό στρατό να ανατρέψει τον Πρόεδρο Ερντογάν. Ο συγγραφέας διαβεβαιώνει τους στρατιωτικούς ότι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ ή την Ευρώπη, αν το κάνουν. Επίσης, «περιγράφει», για τον Ερντογάν και τους πιο κοντινούς ανθρώπους του, μια μοίρα όχι πολύ διαφορετική από τη μοίρα του ανατραπέντος Αιγύπτιου Προέδρου Morsi.

Μερικές μέρες μετά τη δημοσίευσή του, το άρθρο βρήκε το δρόμο του στο μεγάληγς κυκλοφορίας Newsweek.

Και τα δύο άρθρα είναι αξιοσημείωτα για το περιεχόμενό τους, για τα πρόσωπα που τα υπογράφουν και για το που δημοσιευτηκαν.

 

Nεοσυντηρητικόκράτος εν κράτει

 Το ΑΕΙ ήταν μία από τις κύριες δεξαμενές σκέψης στις Ηνωμένες Πολιτείες που προετοίμασε “ιδεολογικά” την εισβολή στο Ιράκ και τον πόλεμο κατά του «άξονα του κακού» που ξεκίνησε η κυβέρνηση Μπους. Για να το κάνει, είχε λάβει, εκεινη την περίοδο, ως πρόσχημα τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα Υόρκη στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Χρησιμοποίησε την πολιτική ατμόσφαιρα, που επικράτησε στις ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους, προκειμένου να μετατοπίσει ριζικά το σύνολο του άξονα της πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια στροφή δεν θα μπορούσε, φυσικά, παρά να παράγει περισσότερο χάος και περισσότερο τρόμο, όπως όλοι μπορούμε να δούμε τώρα στις τηλεοπτικές οθόνες μας.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι εξαιρετικά χρήσιμες για τους ανθρώπους που επιθυμούν να αλλάξουν ριζικά τις ασκούμενες πολιτικές, ακριβώς επειδή προκαλούν τρόμο, διαταράσσοντας την ορθολογικό (ή συνήθη, καλύτερα να πούμε) τρόπο σκέψης (;) των ανθρώπων.

Ο κ Rubin ειναι ένας πολύ ενεργός νεοσυντηρητικός ακτιβιστής. Μεταξύ των άλλων δραστηριοτήτων του εργάστηκε στο περιβόητο Γραφείο Ειδικών Σχεδίων, που δημιουργήθηκε από τον Υπουργό Ράμσφελντ στο Πεντάγωνο, για να προετοιμάσει την εισβολή στο Ιράκ και να διαχειριστεί την κατάσταση μετά. Το Γραφείο αυτό είναι ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα των (τυπικά νόμιμων) μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν από τους νεοσυντηρητικούς για να κάνουν “αεροπειρατεία” στους κανονικούς, θεσμοποιημένους κρατικούς μηχανισμούς συλλογής πληροφοριών και λήψης αποφάσεων του αμερικανικού κράτους και να τους παρακάμψουν. Η ίδια μέθοδος, σημειωτέον, χρησιμοποιήθηκε, σύμφωνα με αναλυτές, και σε πολλά άλλα μέρη, όπως στο Παρίσι, μετά την εκλογή του Προέδρου Σαρκοζί, οδηγώντας στις επεμβάσεις στη Λιβύη και τη Συρία. Ακόμη και υπό τον Ομπάμα, οι νεοσυντηρητικοί εξακολουθούν να έχουν μια μεγάλη επιρροή στο κατεστημένο των ΗΠΑ, αλλά και την ίδια την κυβέρνηση.

Στην πραγματικότητα οι νεοσυντηρητικοί δημιουργησαν ενα ανεπίσημο «κράτος μέσα στο κράτος», ή, αν προτιμάτε, “κράτος παρά το κράτος”. Σύμφωνα με ένα άρθρο του Greg Miller, δημοσιογράφου στους Los Angeles Times (9.3.2004), ο διευθυντής της ίδιας της CIA, ο Τζορτζ Τεννετ, αποκάλυψε κατά τη διάρκεια μαρτυρίας ενώπιον της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, ότι «μια ειδική μονάδα πληροφοριών στο Πεντάγωνο παρείχε ιδιωτικές ενημερώσεις προ της έναρξης του πολέμου σε ανώτερους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου για φερόμενους δεσμούς μεταξύ του Ιράκ και της Αλ Κάιντα, χωρίς την γνώση του διευθυντή της CIA “. Ο Μίλερ γράφει ότι αυτή η «αποκάλυψη δείχνει ότι ένα αμφιλεγόμενο γραφείο του Πενταγώνου διαδραμάτίσε μεγαλύτερο ρόλο από ό, τι ήταν στο παρελθόν κατανοητό, στη διαμόρφωση των απόψεων της κυβέρνησης για φερόμενες σχέσεις του Ιράκ με το τρομοκρατικό δίκτυο πίσω από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, και ότι παρέκαμψε τα συνηθισμένο κανάλια για να στηρίξηει μια υπόθεση που ερχόταν σε σύγκρουση με τα συμπεράσματα των αναλυτών της CIA “. (1)

 

Αναστάτωση στην Τουρκία

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένους διπλωμάτες, οι οποίοι έχουν υπηρετήσει πολλά χρόνια στην Ουάσινγκτον και στην Τουρκία, ο κ Rubin διατηρούσε στενές φιλικές σχέσεις με τους τούρκικους κεμαλικούς κύκλους στο παρελθόν, αλλά οι σχέσεις κλονίστηκαν όταν τους κατηγόρησε οτι “προδίδουν το Ισραήλ”. Πιθανώς παραμένει και τώρα σε επαφή με κάποιους από αυτούς.

Η δημοσίευση του άρθρου στην ιστοσελίδα του ΑΕΙ αποτελεί αντικειμενικά,

πρώτον ανοιχτή απειλή για τον Ερντογάν,

δεύτερον άμεση ενθάρρυνση πρός όσους Τούρκους στρατιωτικούς θα ήθελαν ενδεχομένως να απαλλαγούν από τον Πρόεδρό τους και, επίσης, να τον εκδικηθούν για ό, τι έκανε εναντια στους Κεμαλιστές.

Είναι πολύ σημαντικό ως μήνυμα και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι ο Rubin και οι δύο πρέσβεις εξέπεμψαν το “μήνυμά” τουςαπό κοινού με Τούρκους φίλους τους. Αλλά φυσικά υπάρχει κάποια απόσταση μεταξύ της αποστολής σημάτων και την διενέργεια πραξικοπημάτων. Μόνο ο χρόνος θα δείξει πόσο μεγάλη είναι.

Υπάρχουν πάντως σημαντικά εμπόδια για την τυχόν υλοποίηση τέτοιων σχεδίων αν υπάρχουν. Πρώτον, ο πόλεμος κατά του κουρδικού ΡΚΚ έχει οδηγήσει σε μια τακτική συμμαχία μεταξύ Κεμαλικών και Ερντογάν. Δεύτερον, η τουρκική κοινωνία δεν είναι πλέον αυτή που ήταν. Ο λόγος που ο Πρόεδρος δεν πηρε την πλειοψηφία που ήθελε πέρυσι είναι ακριβώς η επιτυχία της πολιτικής του! Με την επίθεση στον Στρατό και την σοβαρη αποδυνάμωση της παραδοσιακής δύναμής του, στην Τουρκία, ο κ. Ερντογάν βοήθησε να ανδρωθούν κοινωνικές δυνάμεις που γυρισαν σε ορισμένες περιπτώσεις εναντίον του, αλλά που δύσκολα θα υποστηριζαν ένα νέο στρατιωτικό πραξικόπημα, αν κάποιοι στο στρατό έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να το οργανώσουν. Τρίτον, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για τις επιπτώσεις που ένα τετοιο πραξικόπημα θα είχε πραγματικά, τόσο στην Τουρκία όσο και σε περιφερειακό/διεθνές επίπεδο. Παρόλα αυτά, κανείς που γνωρίζει την τουρκική ιστορία, δεν θα πρέπει να αποκλείει τελείως το σενάριο ενός πραξικοπήματος.

 

Ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση

Όπως και οι γέφυρές της στην Κωνσταντινούπολη, η Τουρκία είναι μια χώρα μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας. Οι ηγέτες της προσπαθούν, ο καθένας με τον τρόπο του, να ισορροπήσουν μεταξύ των δύο αυτών κόσμων και των δύο τουρκικων ταυτοτήτων. Και οι ισλαμιστές και οι κεμαλιστές συχνά συγκλονίζονται από αυτές τις αντιφάσεις. Ονειρεύονται να είναι ο καλύτερος φίλος της Δύσης στην Ανατολή, αλλά θέλουν επίσης να είναι οι ηγέτες και οι εκπρόσωποι της αραβικής και μουσουλμανικής Ανατολής προς τη Δύση. Είναι δύσκολο να επιτευχθεί αυτό, ιδίως στο πλαίσιο των συνεχών πολέμων εναντίον του «άξονα του κακού» και της «Σύγκρουσης των Πολιτισμών».

Πρόσφατα, ο Ερντογάν είδε την κατάρρευση της πολιτικής του τόσο γενικά στην Μέση Ανατολή οσο και απέναντι στους Κούρδους. Σαν να μην ήταν αυτο αρκετό, πήρε την αυτοκτονική απόφαση να ρίξει το ρωσικό τζετ, σχεδόν καταστρέφοντας το δικό του “στρατηγικό βάθος”, για να χρησιμοποιήσουμε κι εμείς τον όρο που τόσο πολύ αρέσει στον κ. Νταβούτογλου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το στρατηγικό βάθος του ήταν η σχεδόν στρατηγική σχέση με τη Ρωσία και οι προσωπικοί του δεσμοί με τον Πούτιν.

Παραμένει ένα μεγάλο ερωτηματικό, αν δηλαδή ο Ερτογάν έδρασε μόνος του ή αν και από που και για ποιό λόγο έλαβε ακό κάπου “πράσινο φως”.

Πιο απομονωμένος από ποτέ, στράφηκε μετά την κατάρριψη προς το Ισραήλ. Αλλά μια προσέγγιση με τον Νετανιάχου θέτει επίσης προβλήματα για τον Ερντογάν. ‘Ενα είναι ιδεολογικό. Το δεύτερο είναι ότι οι Ισραηλινοί ζητάνε και αυτοί σημαντικό αντάλλαγμα για την “προσέγγιση” και το αντάλλαγμα είναι η διακοπή των σχέσεων με τους Παλαιστίνιους της Γάζας, ίσως και άλλα. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια συμφωνία συνεπάγεται παροχή “τακτικής” βοήθειας προς τον Ερντογάν, σε αντάλλαγμα στρατηγικών παραχωρήσεων.

Ο Ερντογάν επέλεξε ήδη την τακτική από την στρατηγική και την ιδεολογία, συντασσόμενος με τη Δύση κατά του Καντάφι και του ‘Ασσαντ. Το αποτέλεσμα, για πολλούς, ήταν η καταστροφή της μεσανατολικής πολιτικής του.

Όσο για τους νεοσυντηρητικους θα ήταν ανόητος κανείς να πιστεύει ότι έχουν εγκαταλείψει το παιχνίδι επειδή το σχέδιο Α που είχαν για τη Συρία (ανατροπή Άσαντ, διαμελισμός της χώρας και εξολόθρευση Χεζμπολά) δεν πέτυχε μετά τη ρωσική επέμβαση. Θα συνεχίσουν αναπτύσσοντας εναλλακτιές προς την ίδια στρατηγική κατεύθυνση και ασφαλώς προσπαθώντας να αποσταθεροποιήσουν ολόκληρη την περιοχή. Έχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε σχέση με τους αντιπάλους τους. Σε κάποιους μπορεί να μην αρέσουν οι στόχοι τους, αλλά διαθέτουν μια σαφή στρατηγική και επιμένουν σε αυτή. Πίσω από το χάος που παράγουν, υπάρχει μια Σιδερένια, αν και φοβερή Τάξη, η δική τους Τάξη, και πρέπει να τους αναγνωρίσουμε αυτό το γεγονός. Οι αντίπαλοί τους δεν έχουν πάντα ένα ολοκληρωμένο όραμα, αντιτίθενται διαμαρτύρονται μάλλον, παρά έχουν ένα συγκεκριμένο αντισχέδιο.

 

Σημείωση

  • Μερικοί πιστεύουν ότι οι ίδιες δυνάμεις και οι ίδιες μέθοδοι χρησιμοποιήθηκαν επίσης για να υποκινήσουν πολέμους στη Γεωργία και την Ουκρανία. Για εκείνους που τους αρέσουν οι “θεωρίες συνωμοσίας”, η μέθοδος που χρησιμοποιείται για να προκαλέσει και να κατευθύνει αυτές τις κρίσεις έχει μια δομική ομοιότητα με τις μεθόδους που χρησιμοποίησε το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο για να ενορχηστρώσει την «ευρωπαϊκή απάντηση» στην οικονομική κρίση του 2008-9, συγκεντρώνοντας όλη την πίεση της κρίσης στην Ελλάδα.

 

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε από το ΑΠΕ-ΜΠΕ στις 31.3.2016

 

Ποιος εφτιαξε το Ισλαμικο Κρατος, περι τρομοκρατιας και προσφυγικου

Μια συζήτηση στο κανάλι Κόντρα TV  για τις αιτίες και τις πιθανές επιδιώξεις πίσω από τις τρομοκρατικές επιθέσεις και την προσφυγική κρίση, τις αμερικανικές πιέσεις στο μακεδονικό και το κυπριακό, τον “ολοκληρωτικό” ή μη χαρακτήρα του Ισλάμ και την δυτική πολιτική στη Μέση Ανατολή

 

 

 

https://www.youtube.com/watch?v=hb1oPZupcTY

 

 

 

 

ΤΙ ΚΡΥΒΕΙ Η ΡΩΣΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ

Η κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους από την Τουρκία, και μάλιστα στον συριακό εναέριο χώρο, προ μερικών ημερών, δεν πρέπει ασφαλώς να θεωρηθεί ένα «τοπικό», «περιορισμένο» και «διμερές» περιστατικό, υπογραμμίζουν σοβαροί αναλυτές παγκοσμίως.

Καταδεικνύει ότι, πίσω από την καθολική «αντιτρομοκρατική» ρητορεία, βρίσκονται πολύ διαφορετικές στοχεύσεις και επιδιώξεις. Υποτίθενται ότι οι πάντες στη Μέση Ανατολή «πολεμούν την τρομοκρατία». Συχνά όμως έχει κανείς την εντύπωση ότι πολεμούν μάλλον μεταξύ τους «πολεμώντας την τρομοκρατία»!

Εξίσου συχνή είναι και η εντύπωση ότι, αρκετοί «παίκτες», ταυτόχρονα «πολεμούν» και ταυτόχρονα «στηρίζουν» αυτή την τρομοκρατία, που, για διαφορετικούς λόγους, είναι τελικά πολύ «βολική» για σχεδόν όλους . Ακόμα και για όσους επιθυμούν ή επιδιώκουν μιαν αυταρχική «λύση» στην ευρωπαϊκή κρίση, την εξοικείωση και αποδοχή από τους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς ενός μονίμου «καθεστώτος έκτακτης ανάγκης» όπου, φυσικά, θα παρακολουθούνται οι πάντες και θα απαγορεύονται οι διαδηλώσεις και οι συγκεντρώσεις, ενώ θα «ολοκληρώνονται», μακράν όποιων εθνικών και δημοκρατικών ελέγχων, οι μυστικές υπηρεσίες! Τόσο η προσφυγική κρίση, όσο και η τρομοκρατία είναι σαφές επίσης ότι αυξάνουν την υποστήριξη προς την άκρα και ριζοσπαστική δεξιά στην Ευρώπη.

Επιχειρήσαμε τις τελευταίες ημέρες, μιλώντας με έμπειρους διπλωματικούς παρατηρητές στο Παρίσι, τη Μόσχα, τη Ρώμη και τις Βρυξέλλες να ανιχνεύσουμε τη λογική πίσω από το παζλ των χαοτικών μεσανατολικών εξελίξεων. Οι περισσότεροι μας μίλησαν με τον όρο της ανωνυμίας που σεβόμαστε. Στη συνέχεια μεταφέρουμε τα κυριότερα συμπεράσματα από τις συζητήσεις που κάναμε.

Η ρωσική επέμβαση τροποποιεί τα δεδομένα

Οι ειδικοί επί της «αντιτρομοκρατίας» είναι ομόφωνοι. Μια επιχείρηση όπως αυτή των τρομοκρατικών επιθέσεων στο Παρίσι χρειάζεται τουλάχιστο τρεις με δώδεκα μήνες για να ετοιμαστεί. Το «Ισλαμικό Κράτος» όμως, ή όποιοι τέλος πάντων τη σχεδίασαν και την αποφάσισαν, δεν μπορούσαν να γνωρίζουν τη δραματική μεταβολή των μεσανατολικών δεδομένων που θα επέφερε η απόφαση του Κρεμλίνου να παρέμβει στρατιωτικά στη Συρία. Και κατά συνέπεια δεν μπορούσαν να υπολογίσουν με ακρίβεια τις συνέπειες των αποφάσεών τους.

Την επαύριο των τρομοκρατικών επιθέσεων στο Παρίσι, θα μπορούσαμε άνετα να δούμε μια στρατιωτική επέμβαση της Δύσης στη Συρία. Μια τέτοια επέμβαση παρ’ ολίγον να πραγματοποιηθεί προ δύο ετών, τότε όμως τη σταμάτησε η συντονισμένη δράση των Προέδρων Ομπάμα και Πούτιν.

Όμως, η στρατιωτική επέμβαση της Μόσχας, προ μερικών εβδομάδων, αιφνιδίασε, όπως όλα δείχνουν, απολύτως τις υπηρεσίες των δυτικών και των Ισραηλινών και τροποποίησε δραματικά τα δεδομένα, «σώζοντας» το καθεστώς ‘Ασαντ και καθιστώντας τη Ρωσία προνομιακό παίκτη σε μια τεράστια περιοχή της Μέσης Ανατολής, που ξεκινά από τον Λίβανο και φτάνει στο Ιράν. Αντί να φτιαχτεί το «σουννιτικό τόξο» που ονειρευόταν η ‘Αγκυρα, φτιάχτηκε τελικά ένα άτυπο «σιϊτικό τόξο», υπό την … αιγίδα της Μόσχας και της Τεχεράνης!

Επιπλέον, η Μόσχα χρησιμοποιεί τώρα και εκείνη την «ισλαμική τρομοκρατία» ως βάση των πολιτικών της, όπως έπραττε έως τώρα ανενόχλητη η Δύση. Υπό αυτές τις συνθήκες, μια δυτική στρατιωτική επέμβαση έγινε πολύ δυσχερέστερη και τα αποτελέσματά της περισσότερο αμφίβολα, ενώ ακυρώθηκε μία βασική επιδίωξη των δυτικών επεμβάσεων στη Μέση Ανατολή: ο πλήρης αποκλεισμός της Ρωσίας από αυτή την περιοχή.

Αλλά και η νέο-ψυχροπολεμική λογική δέχτηκε ισχυρό πλήγμα από τον συνδυασμό της ρωσικής επέμβασης και των τρομοκρατικών χτυπημάτων στο Παρίσι. Ο Πρόεδρος Ολάντ βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση να αναθεωρήσει την πολιτική του, που έθετε ως προτεραιότητα την ανατροπή ‘Ασαντ και να συμμαχήσει με τη Μόσχα εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Τέτοια συμμαχία όμως καθιστά πολιτικά δυσχερή, αν όχι αδύνατη, τη συνέχιση της πολιτικής κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Με δύο λόγια, η απόφαση του Κρεμλίνου να παρέμβει στρατιωτικά στη συριακή κρίση τροποποίησε ριζικά βασικά δεδομένα της διεθνούς πολιτικής. Αυτό ακριβώς οδηγεί ορισμένους διεθνείς αναλυτές στην εκτίμηση ότι υπήρξε διεθνής ενθάρρυνση προς την ‘Αγκυρα να καταρρίψει το ρωσικό αεροσκάφος, ότι δηλαδή επιχειρήθηκε μία «προβοκάτσια» δια της Τουρκίας, προκειμένου να εκτραπεί η στρατηγική στόχευση της Μόσχας.

Διπλωματικοί παρατηρητές εξάλλου επισημαίνουν ότι, περίπου ταυτόχρονα με την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους, σημειώθηκε ενεργειακός και διατροφικός αποκλεισμός της Κριμαίας από την Ουκρανία, που έκλεισε επίσης και τον εναέριο χώρο της στη ρωσική πολιτική αεροπορία.

Φυσικά τέτοιες «θεωρίες» δεν μπορούν εύκολα να αποδειχθούν. Εν αδυναμία πλήρους «αποδείξεως», η καλή ανάλυση όμως είναι υποχρεωμένη να συντηρεί διάφορα ερμηνευτικά σενάρια, προκρίνοντας αυτά που μπορούν ευκολότερα να εξηγήσουν λογικά μία πληθώρα φαινομένων.

Υπέρ μιας τέτοιας ερμηνείας συνηγορεί πάντως το γεγονός ότι δύσκολα φαντάζεται κανείς τους κ. κ. Ερντογάν και Νταβούτογλου να αποφασίζουν την κατάρριψη ρωσικού αεροσκάφους απολύτως μόνοι τους.

Το αδιέξοδο του Ερντογάν

‘Όχι βέβαια ότι η τουρκική ηγεσία δεν έχει πολύ σοβαρούς, καθαρά δικούς της λόγους να θέλει την ανακοπή της ρωσικής πολιτικής.

Οι ρωσικοί βομβαρδισμοί απείλησαν άμεσα την ‘Αγκυρα με αποκοπή της από τους Τουρκουμάνους της Συρίας και, εν τέλει, το Ισλαμικό Κράτος, ενώ ενίσχυσαν την τάση δημιουργίας κουρδικής οντότητας στη Βόρειο Συρία. Γενικότερα, η ρωσική αεροπορική επέμβαση, «σώζοντας» το καθεστώς ‘Ασαντ, έρχεται να προστεθεί στο πραξικόπημα Σίσι στην Αίγυπτο, ακυρώνοντας εν πολλοίς όλη τη μεσανατολική στρατηγική που υιοθέτησε ο Ταγίπ Ερντογάν μετά το 2011.

‘Ηδη άλλωστε, πριν προχωρήσει στην κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους, ο Τούρκος Πρόεδρος εξέφρασε, με δηλώσεις του, κατανόηση για τα κίνητρα όσων ανετίναξαν το ρωσικό επιβατικό αεροσκάφος πάνω από το Σινά!

Η Τουρκία απήντησε, με την κατάρριψη, στο «στρίμωγμα» που νοιώθει από τη διαφαινόμενη ήττα της πολιτικής τους, μετά την Αίγυπτο, στη Συρία και το κουρδικό. Για τη σημερινή τουρκική ηγεσία, που ονειρεύεται περίπου την ανασύσταση, με άλλη μορφή, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μοιάζει ψυχολογικά αδύνατο «να προσγειωθεί ομαλά» στον ρόλο ηττημένης και πληγωμένης μεσαίας δύναμης. Ο κ. Ερντογάν άλλωστε μοιάζει κατά καιρούς να υπερτιμά τον εαυτό του και τη χώρα του, ενώ μοιράζεται με πολύ μεγάλο μέρος της δυτικής πολιτικής ελίτ την κραυγαλέα τάση υποτίμησης της δύναμης του ρωσικού εθνισμού και μια θεμελιώδη αδυναμία κατανόησης του «φαινομένου Πούτιν» και της διεθνούς πολιτικής του. Οι τάσεις αυτές οδηγούν και σε μεγάλη «ατζαμωσύνη» στους χειρισμούς.

Γενικότερα, το ΑΚΡ μοιάζει να μη διαθέτει ούτε τη συντηρητική «σοφία» του κεμαλισμού, ούτε όμως και να είναι συνεπές σε μια «αντιδυτική», «αντισταυροφορική» γραμμή πλεύσης. Η συνηγορία του υπέρ της ανατροπής των εθνικιστικών αραβικών καθεστώτων Καντάφι και ‘Ασαντ από τους δυτικούς, μετά το 2011, υπονόμευσε πολιτικά την φιλοδοξία του να εκφράσει τον αραβομουσουλμανικό κόσμο στο σύνολό του.

Η αντιπαράθεση με τον Σιμόν Πέρες στο Νταβός και η μαχητική υπεράσπιση των Παλαιστινίων, είχαν μεγιστοποιήσει την ακτινοβολία της ‘Αγκυρας σε όλη την περιοχή και εκτός αυτής. Προνομιακός συνομιλητής της Μόσχας και της Τεχεράνης, ο Ταγίπ Ερντογάν παρέμεινε (και παραμένει πάντα) από τους στενότερους διεθνείς συμμάχους του Ομπάμα (ο οποίος πιθανώς τον χρησιμοποίησε και ως εργαλείο «αντιστάθμισης» των «ακροτήτων» της πολιτικής Νετανιάχου).

Αυτά άλλαξαν μετά το 2011. Η συμμαχία με τη Δύση για την ανατροπή του Καντάφι και του ‘Ασαντ υπονόμευσε τον ρόλο που φιλοδοξούσε να αποκτήσει η ‘Αγκυρα. Καθιστώντας εν πολλοίς την Τουρκία από υποψήφιο εκφραστή συνολικά του αραβο-μουσουλμανικού κόσμου σε «φατριαστικό» ηγέτη των Σουνιτών εναντίον των Σιϊτών.

Ως συνέπεια αυτών των επιλογών, της ανατροπής στην Αίγυπτο και της επιβίωσης του ‘Ασσαντ στη Συρία, η Τουρκία των Ισλαμιστών βρέθηκε τώρα αντιμέτωπη με τις συνέπειες της διάρρηξης της στρατηγικής της, αποτέλεσμα τόσο των δικών της αντιφάσεων, όσο και της άμετρης φιλοδοξίας της.

Στριμωγμένη όμως, μπορεί εύκολα και να χρησιμοποιηθεί σε ρόλο διεθνούς «προβοκάτορα» εναντίον της Ρωσίας. Αν όμως κάτι τέτοιο έγινε, το ερώτημα είναι από ποιόν έγινε. Γιατί στην Ουάσιγκτων είναι περισσότεροι από ένας οι παίκτες και έχουν συχνά ισχυρότατο ανταγωνισμό μεταξύ τους και διαφορετικές, ακόμα και στρατηγικές στοχεύσεις. Το απέδειξε η δεκαετής σύγκρουση γύρω από το αν πρέπει να γίνει πόλεμος κατά του Ιράν.
Το αδιέξοδο των Ομπάμα και Μπρζεζίνσκι

Οι Ομπάμα και Μπρζεζίνσκι αντιμετωπίζουν άλλωστε και αυτοί μεγάλες δυσκολίες – το τουρκικό αδιέξοδο είναι εν πολλοίς και αδιέξοδο της πολιτικής που ανέπτυξαν ως απάντηση, ως εναλλακτικό σχέδιο τρόπον τινά, στην επιρροή και τις επιδιώξεις των νεοσυντηρητικών. Η πολιτική τους προσπαθεί να εγκαταστήσει μακροπρόθεσμα συμμαχία με τον ιρανικό εθνικισμό, ενώ προώθησε αποφασιστικά το «μοντέλο» του «πολιτικού Ισλάμ», κατεξοχήν εκπρόσωπος του οποίου είναι η Τουρκία.

Αν κατάφεραν να πετύχουν την «αποσυναρμολόγηση» της πολεμικής απειλής κατά του Ιράν και να συνάψουν συμφωνία μαζί του, τα «περιστέρια», στο ζήτημα αυτό, παραμένουν εντούτοις πολύ μακριά από την άλλη τους επιδίωξη, να συμμαχήσουν με το Ιράν. ‘Όχι μόνο το Ισραήλ του Νετανιάχου θα κάνει τα πάντα για να αποτρέψει μια τέτοια «συμμαχία», αλλά προς το παρόν βλέπουμε μάλλον την εμπέδωση της συμμαχίας Μόσχας και Τεχεράνης. Τη συνεργασία των δύο δυνάμεων αντικατοπτρίζει και η πυραυλική επίθεση κατά της Συρίας από την Κασπία.

‘Οσο για το «πολιτικό Ισλάμ» το «μοντέλο» πέτυχε στην Τουρκία, υπό πολύ συγκεκριμένους, μη επαναλήψιμους όρους (και άγνωστο για πόσο), δεν σημαίνει όμως ότι μπορεί να εξαχθεί σε χώρες που αντιμετωπίζουν επίσης την τεράστια οικονομική και πολιτική πίεση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης.

Υπό παρόμοιες συνθήκες και σε συνθήκες επίσης ένοπλης σύγκρουσης με τον αραβικό εθνικισμό, το «πολιτικό Ισλάμ» στις σουνιτικές περιοχές τείνει στη διαρκή μετατροπή του σε «φονταμενταλιστικό Ισλάμ». Μια μετατροπή σημειωτέον που δεν βλέπουν με κακό μάτι οι νεοσυντηρητικοί «φονταμενταλιστές της Δύσης», αφού τους παρέχει διπλή δυνατότητα: και να το χρησιμοποιούν ως πολύ βολικό εργαλείο και να κατασκευάζουν με αυτό έναν πολύ βολικό «εχθρό».

Επιπλέον, ο έντονος «αντιρωσισμός» του Μπρζεζίνσκι τον σπρώχνει σε ευθυγράμμιση στο «ρωσικό» μέτωπο με τους νεοσυντηρητικούς, κάτι που τους επιτρέπει να «ψαρεύουν» ενίοτε στα κάπως θολά νερά της Μόσχας και αποτρέπει τη συγκρότηση κάπως σταθερής συμμαχίας ή τουλάχιστον σχέσης συνεργασίας μεταξύ Ομπάμα και Πούτιν. Μια τέτοια σχέση, αν γινόταν δυνατή, θα μπορούσε να αποτελέσει στρατηγική ήττα του «νεοσυντηρητισμού».

Με την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους οι Αμερικανοί, αν αυτοί είναι και όποιοι Αμερικανοί είναι πίσω από την απόφαση της ‘Αγκυρας, μοιάζουν να επιδιώκουν να θέσουν τη Μόσχα προ του διλήμματος είτε να διακινδυνεύσει απευθείας μια στρατιωτική κλιμάκωση με μια χώρα του ΝΑΤΟ (που θεωρητικά τουλάχιστο εμπεριέχει τη δυνατότητα ακόμα και πυρηνικής σύγκρουσης), ενισχύοντας ταυτόχρονα το διεθνές «ψυχροπολεμικό κλίμα» εναντίον της, είτε να υποχωρήσει υφιστάμενη μείζονα μείωση κύρους.

«Δοκιμάζουν» έτσι πρακτικά τις «αντοχές», τη «στρατηγική» και τις «επιδιώξεις» του Πούτιν, αφήνοντας την ‘Αγκυρα να αναλάβει το πιθανό κόστος των επιλογών τους! Ενώ διατηρούν πάντα τη δυνατότητα να υποστηρίξουν ότι αυτά τα κάνει η Τουρκία και όχι οι ίδιοι.

Η καταστροφή των ρωσο-τουρκικών σχέσεων, που ήδη συμβαίνει, δεν είναι εξάλλου ανεπιθύμητη για όσους στην Ουάσιγκτων ή αλλού απεργάζονται νέο ψυχρό πόλεμο. Ενώ σημαντικοί κύκλοι και στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ δεν βλέπουν με κακό μάτι την ενίσχυση μιας κουρδικής οντότητας στη Βόρειο Συρία, που ανησυχεί ήδη, όχι μόνο την ‘Αγκυρα, αλλά και τη Δαμασκό.

Σπρώχνοντας την ‘Αγκυρα στον τυχοδιωκτισμό, την χρησιμοποιούν για να δημιουργούν προβλήματα στη Μόσχα, ταυτόχρονα όμως περιορίζουν σημαντικά τις φιλοδοξίες και δυνατότητες του ίδιου του Ερντογάν και της Τουρκίας!

Πρέπει να περιμένουμε για να δούμε, στην ανάπτυξή της, την πλήρη ρωσική απάντηση, που πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι θα υποταγεί στη συνολική διεθνή στρατηγική του Κρεμλίνου. Τα πρώτα οικονομικά μέτρα της Ρωσίας και η εγκατάσταση αντιαεροπορικών-αντιπυραυλικών συστημάτων S400, που ελέγχουν πολύ αποτελεσματικά μεγάλο μέρος του τουρκικού και του ισραηλινού εναέριου χώρου, όλο τον εναέριο χώρο της Κύπρου και σχεδόν όλο της Συρίας δίνουν μια πρώτη γεύση, αλλά είναι πολύ νωρίς για να διατυπωθούν ασφαλείς προβλέψεις για τη συνέχεια. Προς το παρόν όμως το πλεονέκτημα είναι σαφώς στη μεριά της Ρωσίας.

Είναι πιθανό ότι η υπόθεση της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους θα ενισχύσει εκείνες τις δυνάμεις στο Κρεμλίνο που εκτιμούν ότι η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ισχυρή δυτική απειλή εναντίον της και πρέπει να πολιτευθεί αναλόγως με την σοβαρότητα αυτής της απειλής, αντί να βαυκαλίζεται αενάως με το όνειρο μιας ένταξής της, με κάπως αξιοπρεπείς όρους, στη διεθνή αρχιτεκτονική της μεταψυχροπολεμικής «νέας παγκόσμιας τάξης» (και για πολλούς αταξίας).

Το βέβαιο είναι ότι μπαίνουμε πολύ γρήγορα σε περίοδο γενικευμένης και πολύπλευρης κρίσης από την έκβαση της οποίας θα κριθεί το μέλλον, αν όχι η επιβίωση της ανθρωπότητας.
Βρυξέλλες, 30.11.2015

Δημοσιεύτηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ