Ομιλία Δρα Βάσου Λυσσαρίδη για την επέτειο της 1ης Απριλίου στην Ιερά Αρχιεπισκοπή 1.4.2008

Κύριε πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Μακαριώτατε,

Η διαχρονική δυσχέρεια μου να ανταποκριθώ με επάρκεια στην περιγραφή της σημασίας ηρωικών επετείων όπως η 1 η Απριλίου επιτείνεται από το γεγονός ότι τα οράματα δεν πραγματώθηκαν, πολλά παραμένουν φυλακισμένα, οι θυσίες δεν δικαιώθηκαν πλήρως, βασικές εκκρεμότητες παραμένουν.

Κι όσοι εμμένουν στην υλοποίηση στοιχειωδών στόχων και διασφάλιση στοιχειωδών δικαιωμάτων που θεωρούνται αυτονόητα για κάθε λαό χαρακτηρίζονται από τους ρεαλιστές της μοιρολατρίας ως εξωπραγματικοί ή και περιθωριακοί.

Όμως θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία.

Και οι αλαφροϊσκιωτοι Μακρυγιάννηδες εδραιώνουν εθνική ανεξαρτησία ενώ οι ριψάσπιδες συνετοί αντί Ελληνικού έθνους θα παρέδιναν ίσως μια καταπιεσμένη θρησκευτική μειονότητα στα πλαίσια μιας μεταοθωμανικής κρατικής διοίκησης.

Οι Ζάκοι, οι Δράκοι, οι Λιοπετρίτες, οι Παλληκαρίδηδες καταργούν αποικιοκρατικά δεσμά έστω κι αν ο μεταποικισμός αποτέλεσε ανάχωμα για ουσιαστικά ελευθερία.

Η δυσχέρεια μου να ανταποκριθώ επιτείνεται γιατί στην μισοελεύθερη Κύπρο το συρματόπλεγμα της ντροπής σημαδεύει την αξιοπρέπεια μας.

Γιατί στον Πενταδάκτυλο του Μάτση, η κατοχική σημαία μολύνει το δροσερό βορεινό αεράκι πού σκοντάφτει στο διαχωριστικό τείχος.

Γιατί ο Αυξεντίου στον Μαχαιρά μας ρωτά για τη γενέτειρα του, τη Λύση, χωρίς δική μας ανταπόκριση.

Γιατί ο Μακάριος στο Θρονί διαμαρτύρεται για κακοποίηση κληροδοτημάτων.

(Θα επαναλάβω ότι αν επρόκειτο ένας λαός να διακόπτει τον καταναλωτικό λήθαργο για να αποτίει τελετουργικά φόρο τιμής σε ήρωες και ηρωισμούς, τότε αποτέλεσμα δεν θάταν η αγωνιστική ανάταση, αλλά ο εξευτελισμός και η περιθωριοποίηση των ηρώων που τιμούμε, θα ήτο η εξαθλίωση της ιστορικής μνήμης, θα ήτο απλώς μια προσχηματική κατασίγαση μιας εθνικής συνείδησης που πρέπει να εξεγείρεται.

Και εξεγείρεται γιατί δεν ανέχεται καταρράκωση αξιοπρέπειας και απάρνηση μιας πολυχιλιόχρονης Ελληνικής εθνικής ρίζας).

Σεβόμαστε την εθνική οντότητα όλων και απαιτούμε σεβασμό και στην δική μας. Και δεν τρομοκρατούμαστε από αφορισμούς για δήθεν εθνικιστικές παρεκκλίσεις.

Επαναλαμβάνω για πολλοστή φορά. Αν εθνικισμός είναι να αγωνίζεσαι για τα δίκαια κάθε λαού, στη Νότια Αφρική, στην Αγκόλα, στην Μοζαμβίκη, στην Παλαιστίνη, να συμπάσχεις με τον Τούρκο κρατούμενο στα λευκά κελιά των Τουρκικών φυλακών όμως να απαιτείς σεβασμό στις δικές σου εθνικές ρίζες, τότε δηλώνω αδιόρθωτος εθνικιστής. Και η Ελληνική παράδοση δεν είναι αντιπαραθετική αλλά συνθετική.

( Ελλάδα που με στράτεψες
σ΄ απάτητους δρόμους και
παρθένες σκέψεις
(Οι ανολύμπιοι άρχοντες
μου διαμηνούν πως
αν σε πω μάνα Ελλάδα
με μαύρο χρώμα θα
με βάψουν αναχρονιστή κι
εθνικιστή ) .
Ελλάδα που με δίδαξες
αληθινά να αγαπώ και τον Ανδρέα
τον Αράμ και του
γειτονικού χωριού τον
φίλο τον Ομέρη
Εγώ Ελλάδα μου δεν
σε κρατάω μητριά
Και τώρα στο στερνό
το μονοπάτι
μάνα Ελλάδα θα σε πω
Κι όταν ακόμα
κάποιοι νεοέλληνες εδώ κι εκεί
μου γύρισαν τη πλάτη.

Στην ιστορία κάθε λαού υπάρχουν οι καταλυτικές ώρες της ανάτασης ή της εξέγερσης.

Βρετανική αποικία η Κύπρος. Ο απόηχος του συνθήματος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου για αυτοδιάθεση ζωντανός.

Οι θυσίες του Κυπριακού λαού νωπές.

Όμως η Μεγάλη Βρετανία με την καταρρέουσα αυτοκρατορία αποφάσιζε να συντηρήσει μετα-αποικιοκρατική παρουσία για να συνεχίζει ένα διεθνή ρόλο.

Η Κύπρος προσφερόταν και λόγω μεγέθους και λόγω δημογραφικής σύνθεσης.

Η εξέγερση αναπόφευκτη, νομοτελειακή.

Η ειρηνική ανέλιξη δολοφονήθηκε από τις προθέσεις της Μεγ. Βρετανίας που είχε ήδη εμπλέξει την Τουρκία για να αξιοποιήσει την Τουρκοκυπριακή κοινότητα. Το ουδέποτε του Χόπκινσον χαρακτηριστικό.

Ώριμη η επανάσταση της ΕΟΚΑ με πολιτικό ηγέτη τον Μακάριο και στρατιωτικό τον Διγενή. Έλειπε η ολοκληρωμένη στρατηγική λόγω ελπίδας για σύντομη κατάληξη. Ανιστόρητη η αναφορά σε χαμένες ευκαιρίες. Ας μελετήσουμε τις προθέσεις Βρετανίας και Τουρκίας για να αντιληφθούμε την αιτία των αδιεξόδων.

Προθέσεις που δεν έχουν εγκαταλειφθεί και πού σημαδεύουν και τις σημερινές εξελίξεις.

Η πρώτη τ’ Απρίλη του 1955 υπήρξε το έναυσμα για μια παλλαϊκή ανάταση. Το μήνυμα έγινε δεκτό από το σύνολο του λαού.

Οι αγωνιστές ανέβαιναν τα σκαλοπάτια της αγχόνης τραγουδώντας θούρια και οι ζωντανοί ζήλευαν τους μελλοθάνατους. Η Κυπριακή εξέγερση υπήρξε έναυσμα εθνικο-απελευθερωτικών επαναστάσεων στην Αφρική με το εγχειρίδιο της ΕΟΚΑ ν΄ αποτελεί σημείο αναφοράς και τους Αφρικανούς να βαφτίζουν τα παιδιά τους Μακάριους. Η 1 η τ΄Απρίλη γεννήθηκε μέσα από τους φυλακισμένους οραματισμούς του Κυπριακού Ελληνισμού.

Οι Αυξεντίου, οι Μάτσηδες, οι Παλληκαρίδηδες στέκουν στο ίδιο βάθρο με τους Διάκους, τους Κολοκοτρώνηδες και τους Παπαφλέσσες.

Αυτό είναι το νόημα των επετείων που συνοδεύουν ανεξίτηλα την εθνική μας ζωή.

Το πολιτικό τέρμα ανεπαρκές. Η ανεξαρτησία κολοβή. Όμως η αποικιοκρατία τερματίσθηκε με εξαίρεση τις Βρετανικές βάσεις.

Μια ανεξαρτησία πού δεν προστατεύθηκε επαρκώς. Πού υπονομεύθηκε αργότερα από ξένους και ημετέρους, τη χούντα, την ΕΟΚΑ Β. Με το σχέδιο Κίσσιντζερ που προνοούσε δολοφονία ή παραμερισμό του Μακάριου, εισβολή, εθνοκάθαρση, πειθήνιο καθεστώς και δημιουργία δύο νέων κρατιδίων και συμμετοχή σ΄ένα πολυκηδεμονευόμενο συνομοσπονδιακό μόρφωμα, με αποικιοκρατικά κατάλοιπα. (Έτσι οδηγηθήκαμε στο πραξικόπημα και την εισβολή, με συνέπειες που συνεχίζονται μέχρι σήμερα).

Και τώρα; Υπάρχει διέξοδος; Υιοθετούμε ολοκληρωμένη στρατηγική;

Θα περιορισθούμε σε μαθηματικές αναλύσεις και με βάση το ισοζύγιο δυνάμεων και τους κινδύνους από την πάροδο του χρόνου θα νομιμοποιήσουμε τα τετελεσμένα για να μη μονιμοποιηθούν; Θα αυτοκτονήσουμε για να μη δολοφονηθούμε; Ή τιμώντας τους αξιοτίμητους θα αντισταθούμε και θα εμμείνουμε σε διαφύλαξη πατρίδων και δικαιωμάτων προς όφελος Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Η απάντηση είναι απλή. Θα αντισταθούμε όσοι και νάναι όσο δυνατοί και νάναι.

Και απευθύνομαι σε όλους γιατί στα εθνικά θέματα επιβάλλεται ιδεολογική αχρωματοψία.

Οι κίνδυνοι ελλοχεύουν.

Το σχέδιο Ανάν ως ονοματολογία μπορεί να είναι νεκρό. Όμως ξένοι απεργάζονται την αναβίωση του υπό νέα ονοματολογία και με διαφοροποιήσεις πού δεν μεταβάλλουν τον φυλετικό και διχοτομικό χαρακτήρα του.

Οι σχεδιασμοί δεν αποκοιμούνται. Εμείς να επαγρυπνούμε. Το Κυπριακό είναι θέμα εισβολής-κατοχής.

Αντίπαλη πλευρά δεν είναι οι Τουρκοκύπριοι, αλλά η Τουρκία. Όμως οι δοτές Τουρκοκυπριακές ηγεσίες μετατρέπονται σε χωροφύλακες των συμφερόντων της Τουρκίας. Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις Ταλάτ για παρθενογένεση, συντήρηση της Τουρκικής κηδεμονίας και των Τουρκικών στρατευμάτων. Η στρατηγική μας πρέπει να στοχεύει τον τερματισμό της κατοχής και σε λύση στη βάση του διεθνούς και Ευρωπαϊκού δικαίου.

Οι Τουρκοκύπριοι είναι θύματα του Τουρκικού επεκτατισμού. Τους θέλουμε σε κοινή συμπόρευση για μια πραγματικά λεύτερη κοινή πατρίδα. Δεν θα δεχθούμε όμως παρέκκλιση για τη μορφή λύσης πού θα πρέπει να επανενώνει τον χώρο, το κράτος, την οικονομία και τους θεσμούς θα διασφαλίζει τα δικαιώματα όλων των πολιτών συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος όλων των προσφύγων για επάνοδο στις πατρογονικές εστίες και τις περιουσίες τους. Αυτές άλλωστε ήσαν οι προεκλογικές δεσμεύσεις όλων. Ούτε παρεκκλίσεις στα επί μέρους.

(Το ουσιαστικό είναι ο τερματισμός της κατοχής Ευρωπαϊκών εδαφών και ξένων κηδεμονιών και πλήρης συμμόρφωση της Τουρκίας στις Ευρωπαϊκές αξίες).

Και υπάρχουν οι προϋποθέσεις. Να αγωνισθούμε. Με μετριοπάθεια αλλά χωρίς ηττοπάθεια.

Με σύνεση, αλλά και αποφασιστικότητα. Δεν θα προβώ σε περαιτέρω αναλύσεις. Θα παραμείνω στο πνεύμα της μεγάλης επετείου που τιμούμε. Με όπλο τις ιστορικές μας παραδόσεις.

Με τον Ισαάκ να κατεδαφίζει το συρματόπλεγμα, με τον Σολωμό να εξευτελίζει τα κατοχικά σύμβολα, τον Αυξεντίου κι τον Μάτση να καταλύουν τα γεωγραφικά και τα ιστορικά σύνορα και τους Ρίτσους να γράφουν καινούρια ομηρικά έπη για τον Μαχαιρά. Θα πορευθούμε μέσα στις νέες συνθήκες.

Στην Κύπρο των αγοριών που ξαγρυπνούν στα σταυροδρόμια της ιστορίας

Των κοριτσιών πού μοιρολογούν για τους γονατισμένους. Στην Κύπρο του Παλληκαρίδη που συνεχίζει την αγωνιστική ποιητική διαδρομή από τον τάφο του, στην Κύπρο του ονείρου και της ελπίδας, στην Κύπρο όλων των Κυπρίων, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Μαρωνιτών, Αρμενίων και Λατίνων θα συνεχίζουμε τον ανηφορικό δρόμο για τη λευτεριά.

Δεν υποβάλλονται σήμερα Αρκάδια. Τώρα χρειαζόμαστε άλλης μορφής λεβεντιά. Λεβεντιά της πολιτικής αντίστασης, της σωφροσύνης και της εμμονής σε αρχές.

Κύριε πρόεδρε,
Μακαριώτατε,

Θα συνεχίσουμε. Ενωμένοι στον κοινό στόχο για λεύτερη πατρίδα για όλους.
Όλοι συναγωνιστές και συστρατιώτες.
Όλοι παρόντες. Όπως παρόντες είναι και σήμερα οι νεκροί των αγώνων.
Όσοι πιστοί.
Όλοι πιστοί

Πηγή: www.lyssarides.com